ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Հայաստան
  • Հարցազրույցներ
  • Հոդվածներ

Խմբագրական. Հերոսամարտի Ոգին Պահպանելու Համար

13 Սեպտեմբեր 2024

(Մուսա Լերան Հերոսամարտի 109-Ամեակին Եւ Այնճարի Հիմնադրութեան 85-Ամեակին Առիթով)

Հայութեան ապրած ներկայ օրերուն, օրհասական պայմաններուն մէջ Մուսա լերան հերոսամարտի 109-ամեակի եւ անոր իբրեւ անմիջականօրէն հետեւած Այնճարի հիմնադրութեան 85-ամեակի նշումը առաջնային կարգով կը կապուին հերոսամարտի անպարտելի ոգիին հետ:

Շրջափակում, պաշարում եւ արտաքին աշխարհի հետ կապի վերացումով ժողովուրդ մը ծունկի բերելու եւ անոր բնօրրանը բռնագրաւելու համար թրքական բանակներու կազմակերպած գործողութիւնը բախեցաւ ժողովրդային ինքնապաշտպանութեան:

Այդ ծառացումը նախ եւ առաջ ներմուսալեռցիական համախմբուածութեամբ եւ միասնականութեամբ կը մեկնաբանուի: Յառաջատար ուժը, այս պարագային Դաշնակցութիւնը բաժանարարութեան չէր դիմած: Ընդհակառակը` Մուսա լերան դրօշին տակ յաջողած էր համախմբել ամբողջ բնակչութիւնը իր բոլոր հատուածներով: Կուսակցական թէ յարանուանական մէկութիւնը ամուր յենարանային մեկնակէտ էր հերոսամարտի կազմակերպման:

Համախմբումէն ետք դիմադրելու ոգին վառ պահելը անշրջանցելի նախապայման էր ամբողջ ժողովուրդին ազգ-բանակ միաւորի վերածման եւ ինքնապաշտպանութեան մարտերուն ինքնամղումին: Մուսա լերան ազգ-բանակը փաստօրէն դիմադրե՛ց 40 օր: Պայքարելու տրամադրութիւններու ջլատում չէր, որ կը յորդորուէր պատասխանատու դիրքերէ. ընդհակառակը` քափիթուլացիան մերժելու, զէնքը ձեռքին բնօրրանը պաշտպանելու եւ Մուսա լեռը չհայաթափելու անկոտրում կամքի առարկայացումն էր, որ տեղի կ՛ունենար այս տարածքին վրայ:

Երրորդ բաղադրիչը հերոսամարտի կայացման ռազմագիտութիւնն էր եւ կռուող զինուորներու թէ օրուան իւրայատուկ հրամանատարներու դրսեւորած խոյանքներու օրինակները, որոնք կերտեցին պատմական այս արարը: Քաղաքական եւ զինուորական պատասխանատուներու համատեղումն ու նոյնացումը տեղի կ՛ունենար, ինչ որ փոխան արժեզրկելու վեր կ՛առնէր նահատակութեան գացող եւ հերոսամարտը ղեկավարած հերոսները:

Արտաքին միջամտութիւններով, ֆրանսական երաշխիքներով հայութեան հեռացումը Մուսա լեռէն ամբողջովին չհայաթափեց հերոսական այդ բարձունքը: Վաքըֆ գիւղը այսօր հայաբնակ է. հոն կը շարունակեն ղօղանջել հայոց եկեղեցւոյ զանգերը: Փաստօրէն Մուսա լերան հերոսամարտի նշումները համաժամանակեայ տեղի կ՛ունենան թէ՛ Մուսա լերան շարունակութիւնը հանդիսացող Այնճարի, թէ՛ հայրենի Մուսա լերան եւ թէ՛ բնօրրան Վաքըֆի մէջ:

Այնճարով, հայաստանեան Մուսա լեռով եւ բնօրրանային Վաքըֆով այսօր փաստօրէն կ՛առարկայանայ եռամիասնութիւն մը, որ եզակի է այսօրուան հայկական աշխարհին մէջ: Երէկուան եռամիասնութիւնը խախտած է Արցախի կորուստով եւ ամբողջական հայաթափումով: Մթագնած է հայրենի պետութեան ղեկին յայտնուած վարչակարգով, որ չէ իւրացուցած Մուսա լերան հերոսամարտի ոգին, այնտեղ հաստատուած համախմբուածութեան ու միասնականութեան խորհուրդը եւ ազգ-բանակ վերածուելու փիլիսոփայութիւնը:

Այնճարի իբրեւ հայկական գիւղ ոչ միայն գոյատեւումը, այլ նաեւ զարգացումը այժմէական նշանակութիւն ունի այս օրերուն: Մուսա լեռէն հեռացած եւ Այնճար ապաստանած ժողովուրդի ներկայացուցիչները վերապրումի պայմաններու ապահովումէն ետք գիտցա՛ն հաւաքական կազմակերպ կեանքի կառոյցներու եւ ենթակառոյցներու հաստատման ձեռնարկել ամէնէն դժնդակ պայմաններուն մէջ: Հաւաքական կեանքի պահպանումը կ՛ենթադրէր համախումբ գոյակցութիւն, Այնճարի երկրորդ Մուսա լեռի վերածում:

Այնճար երեւոյթի գոյառման այս քաղաքականութեան շարժառիթներու գիտակցումը անհրաժեշտ է այսօր հայրենի պետութեան ղեկը ստանձնածներուն համար, որպէսզի Արցախէն հեռացած ժողովուրդը շարունակէ ապրիլ համախումբ, հաւաքական վերադարձի նախապատրաստուելու համար:

85 տարի առաջ Մուսա լերան ժողովուրդի պայծառ դէմքերը գիտակցեցան այս անհրաժեշտութեան, եւ ժողովուրդը փարեցաւ անոնց:

Այնճարի մէջ այսօր փաստօրէն արդէն քանի սերունդ անց կը հնչէ Մուսա լերան բարբառը, կը գործէ Մուսա լեռէն փոխադրուած իրերը ամփոփած թանգարանը, կը պահպանուին Մուսա լերան ազգագրութիւնը, սովորութիւններն ու աւանդութիւնները, կը լսուին զուռնայի եւ տաւուլի ջինջ ձայներ, բայց մանաւանդ կը պահպանուի հերոսամարտի ոգին:

Այս բոլորը անհետ կորած կ՛ըլլային, եթէ Այնճարի կրթական պատասխանատուները առասպելազերծէին եւ դիւցազնազերծէին մեր պատմութիւնը, դասանիւթերէն դուրս բերած ըլլային ռազմահայրենասիրութիւնը, Այնճարի բլուրները հակադրած ըլլային Մուսա լերան, կամ Այնճար պատմական Մուսա լեռ հակասութիւններու մասին խօսէին: Բայց մանաւանդ համախումբ եւ համատեղ մնալու քաղաքականութիւն մշակած ու կիրարկած չըլլային:

Մուսա լերան հերոսամարտի ոգիին հաղորդներն են, որոնք կրնան կերտել այնպիսի պետականութիւն, ուր ազգայինն ու պետականը ոչ թէ կը հակադրուին, այլ կը միաձուլուին, ուր պատմականն ու ներկան ոչ թէ իրար դէմ կը հանուին այլ կը զարգացուին ու կը տեսլականացուին:

Այնպէս ինչպէս հաւատացին ու գործեցին երէկուան Մուսա լերան հերոս ժողովուրդը եւ այսօրուան անոնց հարազատ իրաւաժառանգորդ այնճարցիները:

Ազդակ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company