­­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան 110-ա­մեա­կի ո­գե­կոչ­ման պաշ­տօ­նա­կան ե­լոյթ­նե­րու շար­քին, ­Հինգ­շաբ­թի, 24 Ապ­րի­լի ե­րե­կո­յեան, ­­Նէա Զ­միռ­նիի մէջ կանգ­նած ­­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան յու­շա­կո­թո­ղին շուրջ տե­ղի ու­նե­ցաւ գո­հա­բա­նա­կան մաղ­թանք եւ դափ­նեպ­սակ­նե­րու զե­տեղ­ման յա­տուկ ա­րա­րո­ղու­թիւն։ Ե­լոյ­թը կազ­մա­կեր­պո­ւած էր Հ.Յ.Դ. ­­Յու­նաս­տա­նի ­­Հայ դա­տի յանձ­նա­խում­բի ու Ա­թէն­քի մարզ­պե­տա­րա­նին կող­մէ եւ կը վա­յե­լէր յա­րա­նո­ւա­նու­թեանց պե­տե­րու հո­վա­նա­ւո­րու­թիւ­նը, ներ­կա­յու­թեամբ պաշ­տօ­նա­կան բազ­մա­թիւ հիւ­րե­րու եւ հայ­րե­նա­կից­նե­րու։

­­Ներ­կայ ե­ղան խորհր­դա­րա­նի կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, ո­րոնց կար­գին «Փ­լեւ­սի» կու­սակ­ցու­թեան նա­խա­գահ եւ խորհր­դա­րա­նի նախ­կին նա­խա­գահ ­­Զոի ­­Քոնս­թան­տո­փու­լու, «­­Փա­սօք» կու­սակ­ցու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ ե­րես­փո­խան ­Փաւ­լոս Խ­րիս­թի­տիս, ­«­Նի­քի» կու­սակ­ցու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ ­Նի­քոս Վ­րե­թոս, Ա­տի­կէի փոխ­մարզ­պե­տ Խ­րիս­թոս ­Թէո­տո­րո­փու­լոս, ­Նէա Զ­միռ­նիի քա­ղա­քա­պետ Եոր­ղոս ­Քու­թե­լա­քիս, մարզ­պե­տա­կան եւ քա­ղա­պե­տա­կան խորհր­դա­կան­ներ, ­­Հա­մա­պոն­տա­կան միու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չ Խ­րիս­թոս ­Տի­մո­փու­լոս, ռու­սա­կան դես­պա­նու­թեան քար­տու­ղա­րը, ինչ­պէս նաեւ Անք­լի­քան ե­կե­ղեց­ւոյ եւ Հն­դիկ ուղ­ղա­փառ ե­կե­ղեց­ւոյ կրօ­նա­ւոր ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­ներ։

­­Հայ­կա­կան կող­մէն ի­րենց ներ­կա­յու­թեամբ ե­լոյ­թը պա­տո­ւե­ցին ­թե­մա­կալ Ա­ռաջ­նորդ ­Սա­հակ եպս. Ե­մի­շեան, ­­Հայ կա­թո­ղի­կէ ա­ռաջ­նորդ ­Մի­քա­յէլ վրդ. ­Պա­սա­լէ, ­Հայ ա­ւե­տա­րա­նա­կան ե­կե­ղեց­ւոյ հո­վիւ վեր. ­­Վի­գէն ­­Չո­լա­քեան, հո­գե­ւոր դա­սը, Հ.Հ. դես­պա­նու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ հիւ­պա­տոս ­Լիա­նա ­Մա­րու­թեան, Ազ­գա­յին վար­չու­թիւ­նը, Հ.Յ.Դ. ­­Յու­նաս­տա­նի ­­Կեդր. կո­մի­տէն, Հ.Կ.­­Խա­չի, Հ.Մ.Ը.Մ.-ի եւ ­­Հա­մազ­գա­յի­նի ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, վար­ժա­րան­նե­րու տնօ­րէն­նե­րը եւ ու­սու­ցիչ­նե­րը, ե­րի­տա­սար­դա­կան ու պա­տա­նե­կան սե­րուն­դը եւ բազ­մա­թիւ հայ­րե­նա­կից­ներ։ ­­Պա­տո­ւոյ դիրք գրա­ւած էր Հ.Մ.Ը.Մ.-ի սկաու­տա­կան խում­բե­րու յատ­կան­շա­կան միա­ւոր մը, Ե­ռա­գոյն եւ յու­նա­կան դրօ­շակ­նե­րով։

Ե­լոյ­թի բա­ցու­մը կա­տա­րեց ընկ. Ա­լիս Ապ­րո­յեան, որ նա­խա­պէս անդ­րա­դար­ձաւ Ատր­պէյ­ճա­նի կող­մէ Ար­ցա­խի բռնագրաւ­ման եւ ա­նոր բնիկ ժո­ղո­վուր­դի ամ­բող­ջա­կան տե­ղա­հան­ման ու մշա­կու­թա­յին ժա­ռան­գու­թեան ոչն­չաց­ման։ ­Նաեւ լայն անդ­րա­դարձ կա­տա­րեց ­Թուր­քիոյ կող­մէ 110 տա­րի ան­պատ­ժե­լի մնա­ցած ցե­ղաս­պա­նու­թեան ի­րո­ղու­թեան մա­սին եւ շեշ­տեց հայ ժո­ղո­վուր­դի պայ­քա­րի անն­կուն կամ­քը, հաս­տա­տե­լու պատ­մա­կան ճշմար­տու­թիւ­նը եւ հա­տու­ցում ստա­նա­լու։ ­Նաեւ խօ­սո­ղը ընդգ­ծեց յոյն ժո­ղո­վուր­դի զօ­րակ­ցու­թիւնն ու ­Հա­յոց ցե­ղասպա­նու­թեան ճա­նա­չու­մը ­Յու­նաս­տա­նի խորհր­դա­րա­նին կող­մէ։ ­Յա­ջոր­դա­բար, խօսք ա­ռին կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, ո­րոնք ան­վա­ռան դա­տա­պար­տե­ցին ­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան ո­ճի­րը, պա­հան­ջե­ցին ցե­ղաս­պա­նու­թեան ճա­նա­չու­մը ­­Թուր­քիոյ կող­մէ եւ դա­տա­պար­տե­ցին թուրք-ատրպէյ­ճա­նա­կան յար­ձա­կո­ղա­կա­նու­թիւ­նը Ար­ցա­խի վրայ։ Անդ­րա­դառ­նա­լով Ար­ցա­խի հա­յա­թա­փու­մին, շեշ­տե­ցին պե­տու­թիւն­նե­րու եւ մի­ջազ­գա­յին ըն­կե­րու­թեան ան­տար­բե­րու­թեան կե­ցո­ւած­քը հան­դէպ հայ ժո­ղո­վուր­դի կրած ող­բեր­գու­թեան։

­Նէա Զ­միռ­նիի քա­ղա­քա­պետ Եոր­ղոս ­­Քու­թե­լա­քի­ս ­կուռ խօս­քով մը անդ­րա­դար­ձաւ հայ ժո­ղո­վուր­դի յատ­կա­նիշ­նե­րուն մա­սին, դրո­ւա­տե­լով ա­նոնց ներ­կա­յու­թիւ­նը քա­ղա­քէն ներս։ ­Խօ­սե­ցաւ ­­Նէա Զ­միռ­նիի եւ ­­Սի­սիան քա­ղա­քնե­րու եղ­բայ­րաց­ման մա­սին, նշե­լով թէ շու­տով պի­տի ծրագրուին նոր շփում­ներ։ Ան եւս դա­տա­պար­տեց ­­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան ո­ճի­րը եւ կոչ ուղ­ղեց մարդ­կու­թեան՝ ան­հա­տոյց չթո­ղել հայ ազ­գին դէմ կա­տա­րո­ւած մեծ ոճ­րա­գոր­ծու­թիւ­նը։ ­Յա­տուկ անդ­րա­դար­ձով մը դա­տա­պար­տեց Ար­ցա­խի վրայ գոր­ծո­ւած ո­ճիր­նե­րը եւ բնակ­չու­թեան տե­ղա­հա­նու­մը։

­­Յա­ջոր­դա­բար, յու­շա­կո­թո­ղին շուրջ բո­լո­րո­ւե­ցան յա­րա­նո­ւա­նու­թեանց հո­գե­ւոր պե­տե­րը եւ հո­գե­ւոր դա­սը, ո­րոնք Սր­բա­զան հօր նա­խա­գա­հու­թեամբ կա­տա­րե­ցին գո­հա­բա­նա­կան եւ բա­րե­խօ­սա­կան ա­ղօթք ­­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան սրբա­դա­սո­ւած ան­մեղ զո­հե­րու յի­շա­տա­կին: ­­Հուսկ՝ Ա­ռաջ­նորդ սրբա­զան հայ­րը իր խօս­քը ուղ­ղե­լով ներ­կայ ժո­ղո­վուր­դին ընդգ­ծեց, թէ կա­տա­րո­ւած ո­ճի­րը մեր ինք­նու­թեան ցե­ղաս­պա­նու­թիւնն է, բայց նաեւ պէտք է յանձ­նա­ռու ըլ­լալ վե­րա­նո­րո­գե­լու մեր ինք­նու­թեան պայ­քա­րը, պայ­քա­րիլ մեր լե­զո­ւին ու մշա­կոյ­թին հա­մար եւ դառ­նալ մեր ինք­նու­թեան տէ­րը։

Հ.Մ.Ը.Մ.ի սկաուտ­նե­րու պա­տո­ւոյ ազ­դան­շա­նին տակ, տե­ղի ու­նե­ցաւ դափ­նեպ­սակ­նե­րու զե­տե­ղում։ ­Յա­ջոր­դա­բար պսակ­ներ խո­նար­հե­ցու­ցին Հ.Հ. հիւ­պա­տոս ­Լիա­նա ­Մա­րու­թեան, Ա­տի­կէի փոխ­մարզ­պետ Խ­րիս­թոս ­Թէո­տո­րու­փու­լոս, կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, ­Նէա Զ­միռ­նիի քա­ղա­քա­պետ Եոր­ղոս ­Քու­թե­լա­քիս, հա­մա­պոն­տա­կան միու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցի­չը եւ հայ գա­ղու­թին ա­նու­նով ընկ. ­Ման­նիկ Աշ­րեան։

­­Յու­զու­մի մթնո­լոր­տին մէջ լսո­ւե­ցան հայ­կա­կան եւ յու­նա­կան ո­գերգ­նե­րը, միա­ժա­մա­նակ սկաու­տա­կան փա­ղան­գը պա­տո­ւի կանգ­նած էր։ Ե­լոյ­թի ա­ւար­տին, ներ­կայ ժո­ղո­վուր­դը մօ­տե­ցաւ յու­շար­ձա­նին եւ ծա­ղիկ­ներ զե­տե­ղեց ա­նոր շուրջ։

Այ­նու­հե­տեւ, բո­լոր ներ­կա­նե­րը ուղ­ղո­ւե­ցան դէ­պի ­­Սին­տաղ­մա­յի հրա­պա­րա­կը, մաս կազ­մե­լու հա­մար ժո­ղովր­դա­յին բո­ղո­քի քայ­լար­շա­ւին դէ­պի թրքա­կան դես­պա­նա­տուն։

Ժողովրդային բողոքի քայլարշաւ եւ ցոյց դէպի Աթէնքի թրքական դեսպանատուն

­­Հայ ե­րի­տա­սար­դու­թիւ­նը դար­ձեալ պա­հան­ջա­տի­րու­թեան ա­ռա­ջա­տա­րը ե­ղաւ

­­Հա­յոց ցե­ղաս­պա­նու­թեան 110-ա­մեա­կի նշու­մը տո­ւաւ յու­նա­հա­յու­թեան հա­մախմ­բու­մի եւ պա­հան­ջա­տի­րու­թեան ազ­դան­շա­նը 24 Ապ­րի­լի օ­րը, երբ ա­մէն տա­րի­քի հայ­րե­նա­կից­ներ, մե­ծով ու փոք­րով, վեր բարձ­րա­ցու­ցին ի­րենց բո­ղո­քի ձայ­նը, դէ­պի թրքա­կան դես­պա­նա­տուն քայ­լար­շա­ւին եւ ցոյ­ցին ամ­բողջ տե­ւո­ղու­թեան։ ­Տաս­նեակ տա­րի­նե­րէ ի վեր, հա­մա­ժո­ղովր­դա­յին ցոյ­ցը կազ­մա­կեր­պե­լու յանձ­նա­ռու­թիւ­նը շեշ­տա­կիօ­րէն կ­՚ար­տա­յայ­տո­ւի Հ.Յ.Դ. ­Յու­նաս­տա­նի Ե­րի­տա­սար­դա­կան միու­թեան կող­մէ, ո­րուն շուրջ կը բո­լո­րո­ւին մեր գա­ղու­թի ե­րի­տա­սարդ զան­գո­ւած­նե­րը եւ կը դառ­նան հա­յոց ար­դար պա­հան­ջա­տի­րու­թեան ա­ռա­ջա­տար ձայ­նը։ 110-րդ ­հանգրո­ւա­նին, ան­նա­խըն­թաց ե­ղաւ հայ ե­րի­տա­սար­դու­թեան եւ պա­տա­նե­կու­թեան մաս­նակ­ցու­թիւ­նը։ ­Բո­լո­րին դէմ­քե­րուն վրայ բա­ցա­յայտ էր հա­յու­թեան դա­տին տէր կանգ­նե­լու միա­կամ կե­ցո­ւած­քը։

Ան­գամ մը եւս, ժո­ղո­վուր­դի ժա­մադ­րա­վայ­րը դար­ձաւ ­Սին­տաղ­մա­յի կեդ­րո­նա­կան հրա­պա­րա­կը, հել­լէն խորհր­դա­րա­նին դի­մաց, ուր քա­նի մը օ­րէ ի վեր կը գոր­ծէ Հ.Յ.Դ. Ե­րի­տա­սար­դա­կան. ­միու­թեան տե­ղե­կա­տո­ւա­կան կրպա­կը։ Ա­մէն տա­րի­քի հայ­րե­նա­կից­ներ ի­րենց ու­ժեղ ներ­կա­յու­թիւ­նը հաս­տա­տե­ցին ցոյ­ցին, պա­հան­ջե­լով թուրք պե­տու­թե­նէն ճանչ­նալ 110 տա­րի ան­հա­տոյց մնա­ցած ցե­ղաս­պա­նու­թիւ­նը, ինչ­պէս նաեւ միա­հա­մուռ դա­տա­պար­տե­ցին Ար­ցա­խի բռնագ­րա­ւու­մը ցե­ղաս­պան Ատր­պէյ­ճա­նի կող­մէ։ ­Բո­լոր բա­ցա­գան­չու­թիւն­նե­րուն եւ պա­հան­ջա­տի­րա­կան ար­տա­յայ­տու­թիւն­նե­րուն մէջ յատ­կան­շա­կան էր հայ նոր սե­րուն­դի մաս­նակ­ցու­թիւ­նը, ո­րուն պա­հան­ջա­տի­րա­կան ո­գին ա­ռաջ­նոր­դող ու­ժը դար­ձաւ քայ­լար­շա­ւի ամ­բողջ ըն­թաց­քին։

­Ժո­ղովր­դա­յին թա­փո­րի մեկ­նար­կէն ա­ռաջ, Հ.Յ.Դ. ­Պա­տա­նե­կան միու­թեան ան­դամ­նե­րը շար­քե­րով կանգ­նե­ցան հրա­պա­րա­կի աս­տի­ճան­նե­րուն վրայ, ի­րենց ձեռ­քը բռնած ըլ­լա­լով Ատր­պէյ­ճա­նի կող­մէ պա­տանդ տա­րո­ւած Ար­ցա­խի ռազ­մա­քա­ղա­քա­կան ղե­կա­վար­նե­րու պատ­կեր­նե­րը, մինչ միու­թեան մէկ ան­դա­մը ար­տա­սա­նեց դա­տա­պար­տան­քի խօսք ­Պա­քո­ւի մէջ ըն­թա­ցող ա­պօ­րի­նի դա­տա­վա­րու­թեան մա­սին։

Ո­րո­շեալ ժա­մուն, ­­Պա­տա­նե­կան միու­թեան ան­դամ­նե­րու ա­ռաջ­նոր­դու­թեամբ, ­Հա­յաս­տա­նի եւ Ար­ցա­խի մե­ծա­դիր դրօշ­նե­րը լայ­նօ­րէն պար­զած, ժո­ղովր­դա­յին հա­մախմ­բու­մը ճամ­բայ ե­լաւ ­­Սին­տաղ­մա­յի հրա­պա­րա­կէն եւ ուղ­ղո­ւե­ցաւ դէ­պի թրքա­կան դես­պա­նա­տուն։

Հ.Յ.Դ. Ե­րի­տա­սար­դա­կան միու­թեան ան­դամ­նե­րը մեծ պաս­տառ­ներ բռնած, ցոյ­ցին ազ­դան­շա­նը տո­ւին զա­նա­զան լո­զունգ­նե­րով, ո­րոնք կը դա­տա­պար­տէին թրքա­կան եւ ատր­պէյ­ճա­նա­կան հա­կա­հայ քա­ղա­քա­կա­նու­թիւ­նը, միա­ժա­մա­նակ կը պա­հան­ջէին ­­Թուր­քիա­յէն ա­ռե­րե­սո­ւիլ իր ա­րիւ­նոտ պատ­մու­թեան հետ ու ճանչ­նալ հա­յու­թեան դէմ գոր­ծած ո­ճի­րը։ ­­Ժո­ղո­վուր­դը եւս հե­տե­ւե­լով ար­տա­սա­նո­ւած լո­զունգ­նե­րուն, միա­կամ եւ հա­ւա­քա­կան ուժգ­նու­թեամբ կը կրկնէր զա­նոնք։ Ա­թէն­քի կեդ­րո­նա­կան ճամ­բա­նե­րէն ան­ցած թա­փո­րին հե­տե­ւե­ցան բազ­մա­թիւ յոյն հայ­րե­նակ­ցի­ներ, ո­րոնք քա­ջա­լե­րա­կան ար­տա­յայ­տու­թիւն­նե­րով ի­րենց զօ­րակ­ցու­թիւ­նը կը յայտ­նէին հայ ժո­ղո­վուր­դի ար­դար պա­հանջ­նե­րուն։

­­Ժո­ղովր­դա­յին թա­փո­րը հա­սաւ ­­Ռի­ղի­լիս հրա­պա­րա­կը, ուր ան­գամ մը եւս, ոս­տի­կա­նու­թեան զրա­հա­պատ մե­քե­նա­նե­րը փա­կած էին ճամ­բան դէ­պի թրքա­կան դես­պա­նա­տուն։ ­­Տա­րի­նե­րու վրայ եր­կա­րող ան­հա­ճոյ պատ­կե­րը դար­ձեալ կրկնո­ւե­ցաւ, դէմ յան­դի­ման գտնո­ւե­լով ոս­տի­կա­նա­կան յա­տուկ ջո­կատ­նե­րուն, ո­րոնք թոյլ չեն տար խա­ղաղ ցու­ցա­րար­նե­րուն մօ­տե­նալ թրքա­կան դես­պա­նա­տան շէն­քը եւ ի­րենց ցա­սու­մը ար­տա­յայ­տել ընդ­դէմ շա­րու­նա­կո­ւող թրքա­կան քա­ղա­քա­կա­նու­թեան։ ­­Տեղ­ւոյն վրայ գոր­ծադ­րո­ւե­ցաւ զօ­րակ­ցա­կան խօս­քե­րու կարճ յայ­տա­գիր մը, ո­րուն ըն­թաց­քին յու­նա­կան կու­սակ­ցու­թիւն­նե­րու եւ հա­մա­պոն­տա­կան միու­թեան ե­րի­տա­սա­ր­­դա­կան բա­ժին­նե­րու ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րը, մէկ առ մէկ, ու­ղերձ­նե­րով հան­դէս ե­կան եւ ի­րենց զօ­րակ­ցու­թիւ­նը յայտ­նե­ցին հայ ժո­ղո­վուր­դին։

­­Մինչ Ե­րի­տա­սար­դա­կան միու­թեան պա­տո­ւի­րա­կու­թիւն մը յա­ռա­ջա­ցաւ դէ­պի դես­պա­նա­տուն՝ փոր­ձե­լու հա­մար յանձ­նել յու­շա­գի­րը, Ե­րի­տա­սար­դա­կան միու­թեան ան­դամ մը կար­դաց յու­շա­գի­րի պա­րու­նա­կու­թիւ­նը, իսկ ա­ւար­տին յայտ­նեց, թէ այս ան­գամ եւս պա­տո­ւի­րա­կու­թիւ­նը բա­խե­ցաւ ոս­տի­կա­նա­կան պա­տաս­խա­նա­տու­նե­րու յա­մառ եւ կտրուկ մեր­ժու­մին հաս­նե­լու մին­չեւ դես­պա­նա­տան դու­ռը, պա­տո­ւի­րե­լով հայ ե­րի­տա­սարդ­նե­րուն յու­շա­գի­րը զե­տե­ղել դես­պա­նա­տու­նէն հե­ռա­ւո­րու­թեան վրայ գտնո­ւող ծա­ռի մը վրայ…։

Տ­րո­ւած բա­ցատ­րու­թիւն­նե­րուն վրայ, ժո­ղո­վուր­դի ընդվ­զու­մը ա­ւե­լի ուռ­ճա­ցաւ, իսկ մեր հայ­րե­նա­կից­նե­րը զօ­րա­ւոր բա­ցա­գան­չու­թիւն­նե­րով դա­տա­պար­տե­ցին մեր­ժու­մի ա­րար­քը։

­­Զայ­րոյ­թի եւ ցա­սու­մի այդ բուռն պա­հե­րուն, կարգ մը ե­րի­տա­սարդ­նե­րուն կող­մէ այ­րո­ւե­ցաւ ­­Թա­լեա­թի, Էն­վե­րի, ­Ճե­մա­լի, ինչ­պէս նաեւ Էր­տո­ղա­նի եւ Ա­լիե­ւի պատ­կե­րը կրող պաս­տառ մը, մինչ բո­լոր ե­րի­տա­սարդ­նե­րը շա­րու­նա­կա­կան բա­ցա­գան­չու­թիւն­նե­րով ի­րենց ընդվ­զու­մը կ­­՚ար­տա­յայ­տէին։

­­Յան­կարծ ե­րի­տա­սարդ­նե­րու մեծ թա­փո­րը սկսաւ ա­րա­գօ­րէն շար­ժիլ դէ­պի ոս­տի­կա­նա­կան ու­ժե­րու պատ­նէ­շը, իսկ պա­տաս­խա­նա­տու ըն­կեր­նե­րը կը փոր­ձէին զսպել մեր ե­րի­տա­սարդ­նե­րը, որ­պէս­զի ա­ռաջ­քը առ­նո­ւի ոս­տի­կա­նու­թեան հետ ո­րե­ւէ բա­խու­մի։

Մթ­նո­լոր­տը շի­կա­ցած էր ու մեր տղա­քը ա­ւե­լի ուժ­գին կը պա­հան­ջէին յա­ռա­ջա­նալ մին­չեւ դես­պա­նա­տուն, միա­ժա­մա­նակ լո­զունգ­նե­րը ա­ւե­լի զօ­րա­ւոր լսո­ւե­ցան հա­մախմ­բո­ւած ժո­ղո­վուր­դին կող­մէ։

­­Հա­կա­ռակ ոս­տի­կա­նու­թեան մեր­ժու­մին, բո­ղո­քի ժո­ղովր­դա­յին ցոյ­ցը հա­սաւ իր նպա­տա­կին, թրքա­կան պե­տու­թեան ներ­կա­յա­ցու­ցիչ­նե­րուն լսե­լի դարձ­նե­լով հայ ժո­ղո­վուր­դի բո­ղոքն ու ար­դա­րու­թեան վե­րա­կանգ­նու­մի պա­հան­ջը։

­­Ցոյ­ցի ա­ւար­տին, հա­մախմ­բո­ւած հայ ե­րի­տա­սարդ­նե­րը եւ ժո­ղո­վուր­դը միա­բե­րան եր­գե­ցին հայ­կա­կան եւ յու­նա­կան ո­գերգ­նե­րը։