ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Հայերի կարծիքով՝ միայն իրենք են անմիաբան, սակայն այդպես չէ

13 Մայիս 2025

Հայերը հաճախ գանգատվում են, որ իրենք պառակտված ազգ են՝ սխալմամբ կարծելով, որ մյուս ժողովուրդները շատ ավելի միասնական են։ Այս ընկալումը նմանում է այն ընտանիքներին, որոնք վիճում են փակ դռների ետևում՝ ենթադրելով, որ իրենց հարևաններն ապրում են ներդաշնակության մեջ։ Սա՝ «խոտն ավելի կանաչ է ցանկապատի մյուս կողմում» արտահայտության դասական օրինակ է։

Սակայն, ներքին պառակտումներ կան ամենուրեք, այդ թվում՝ Ադրբեջանում և Թուրքիայում: Ադրբեջանի բանտերը լի են Ալիևի վարչակազմի դեմ բողոքող ցուցարարներով և այլախոհներով: Միևնույն ժամանակ, Թուրքիայում միլիոնավոր մարդիկ դուրս էին եկել Ստամբուլի և այլ քաղաքների փողոցները՝ զայրացած մեծ ժողովրդականություն վայելող Ստամբուլի քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուի քաղաքական դրդապատճառներով ձերբակալությունից: Նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հրամայել էր բանտարկել Իմամօղլուին՝ վախենալով, որ նա կարող է լուրջ մրցակից լինել հաջորդ տարվա նախագահական ընտրություններում:

Հայերի մոտ հաստատված սխալ պատկերացումներից մեկն այն է, որ հրեաները լիովին միասնական են: Իրականում, իսրայելական կուսակցությունները խորապես բևեռացված են, իսկ մրցակից հրեա-ամերիկյան կազմակերպությունները հաճախ հակադրվում են միմյանց:

Տարիներ առաջ ես արտահայտեցի իմ համոզմունքը հրեական միասնության վերաբերյալ մի խմբագրականում՝ գանգատվելով հայերի անմիաբանությունից, բայց ինձ ուղղեց «Հրեական ժառանգություն» թերթի հրատարակիչ Հերբ Բրինը։ Նա վիճարկեց, որ հրեական համայնքը լուրջ ներքին հակասություններ ունի, այդ թվում՝ ղեկավարների միջև դատական հայցեր և բռնության դրվագներ: Վառ օրինակ է Իսրայելի վարչապետ Իցհակ Ռաբինի սպանությունը Թել Ավիվում 1995 թվականին, ոչ թե պաղեստինցու, այլ իսրայելցի հրեայի կողմից:

Հրեական անմիաբանության ամենածայրահեղ դեպքը, թերևս, տեղի ունեցավ 2008 թվականին, երբ Նյու Յորքում տասնյակ ծայրահեղ ուղղափառ ռաբբիներ հանդիպեցին Իրանի նախագահ Մահմուդ Ահմադինեժադի հետ՝ ընդամենը մեկ օր անց այն բանից հետո, երբ նա ՄԱԿ-ում դատապարտել էր «սիոնիստ մարդասպաններին»։ Այս ռաբբիները կարծում են, որ Իսրայել պետությունը պետք է կործանվի՝ համաձայն Թորայի, որն արգելում է հրեական պետության ստեղծումը մինչև Մեսիայի գալուստը։ Նրանք նույնիսկ աջակցում են Պաղեստինի ինքնիշխանությանը Սուրբ Երկրի նկատմամբ:

Հանդիպման ընթացքում Իրանի նախագահը սիոնիզմը բնութագրեց որպես քաղաքական շարժում, որը «ձգտում է հարստության և իշխանության» և իր ցանկությունն արտահայտեց, որ «Աստծո կամքով այն շուտով կոչնչացվի»։ Խմբի ավագ ռաբբի Մոշե Բեր Բեքն ասաց Ահմադինեժադին. «Այն, որ մենք պատիվ և արտոնություն ունենք հանդիպելու նման նշանավոր մարդու հետ, որը հասկանում է սիոնիզմի և հուդայականության միջև եղած տարբերությունը, մեզ համար չափազանց ուրախալի առիթ է»։ Մանհեթենի հյուրանոցում կայացած հանդիպումից հետո Ահմադինեժադը լուսանկարվեց ռաբբիների հետ։

Թուրք ամերիկացիները ևս բախվում են լուրջ տարաձայնությունների։ Վերջերս մեծ վեճ է բռնկվել Թուրք-ամերիկյան ընկերակցությունների համագումարի (ATAA) և Թուրքիայի դեսպան Սեդաթ Օնալի միջև: Ամենամեծ թուրք-ամերիկյան կազմակերպությունը՝ ATAA-ն, որն ունի ավելի քան 50 մասնաճյուղեր ամբողջ Միացյալ Նահանգներում, անցկացնում է ամենամյա համաժողով և տոնախմբություն, որը «միավորում է ATAA անդամներին, թուրք ամերիկացիներին, համայնքային ղեկավարներին և մտավորականներին ամբողջ երկրից, Կանադայից և Թուրքիայից», ըստ ATAA-ի կայքի:

Այս տարվա համաժողովին և տոնախմբությանը, որը տեղի ունեցավ Վիրջինիա նահանգի Արլինգտոն քաղաքի Westin Crystal հյուրանոցում 2025 թվականի մայիսի 2-3-ը, հաջորդեց մայիսի 4-ի ATAA-ի Գլխավոր համագումարը: Մայիսի 2-ի երեկոյան ընդունելություն տեղի ունեցավ Կապիտոլիումի գրասենյակի շենքում, կրթության ենթահանձնաժողովի լսումների սենյակում: Հանդիպումներից մեկի խորագիրն էր «Հայկական սփյուռքի հետ առնչվելը. թուրք-ամերիկացիների առջև ծառացած մարտահրավերները»․․․ Գլխավոր խոսնակը ATAA-ի նախկին նախագահ (2011-13թթ.) և ներկայիս հոգաբարձու Էրգուն Կիրլիկովալին էր: Կիրլիկովալին հայտնի է որպես ցեղասպանության ժխտող: Տարիներ առաջ, Կալիֆորնիայի նահանգային ժողովի Հայոց ցեղասպանության հարցերով հանձնաժողովի կողմից անցկացված լսումների ժամանակ, նա սարսափելի մի ակնարկություն արեց, ասելով, որ «Եփրատ գետի ձկները թքում էին հայկական աչքեր»:

Այս տարի ծագած լուրջ խնդիրը պառակտում առաջացրեց Թուրքիայի դեսպան Սեդաթ Օնալի և ATAA-ի միջև, երբ այն 2025 թվականի մարտի 19-ին հրապարակային հայտարարեց, որ «խստորեն դատապարտում և բողոքում է Ստամբուլի քաղաքապետարանի ժողովրդավարական ճանապարհով ընտրված քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուի անարդար կալանքի դեմ: Այս քաղաքական դրդապատճառներով գործողությունը ուղղակի հարձակում է ժողովրդավարության, օրենքի գերակայության և թուրք ժողովրդի հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների վրա»:

Թուրք դեսպանները սովորաբար մասնակցում են ATAA-ի տարեկան համաժողովին և հանդես գալիս հիմնական ելույթով։ Սակայն, դեսպան Օնալը, ATAA-ի կողմից քաղաքապետ Իմամօղլուի ձերբակալության վերաբերյալ թուրքական կառավարության քննադատությունից հետո, չեղյալ հայտարարեց իր մասնակցությունը համաժողովին։

2025 թվականի ապրիլի 19-ին Իբրահիմ Քուրթուլուսը, որն իրեն համարում է թուրք «համայնքային ակտիվիստ», դեսպան Օնալին ուղղված նամակում ողջունեց նրա հեռանալը ATAA-ի համաժողովից։ Քուրթուլուսը նաև քննադատեց ATAA-ին «հակաթուրքական տրամադրություն» ձևավորելու և խթանելու համար, որը նպաստում է «Թուրքիայի դիրքի ապալեգիտիմացմանը միջազգային ասպարեզում»։

Քուրթուլուսի նամակը «Թուրքական ֆորումի» կայքում տեղադրվելուց մի քանի օր անց, Մուրատ անունով մեկ այլ թուրք ամերիկացի, արտահայտելով իր անհամաձայնությունը Քուրթուլուսի հետ, պատասխանեց «Թուրքական ֆորումում». «Ի՜նչ անհեթեթ նամակ։ Դուք շփոթում եք պետության և երկրի շահերը միանձնյա կառավարման շահերի հետ, մի վարչակարգի, որն այլևս լիարժեք ժողովրդավարական չէ և ավելի ու ավելի է ճնշում իր ժողովրդին։ Դեսպանը պարզապես դարձել է այս միանձնյա կառավարման գործիքը՝ բնականաբար պառակտիչ քաղաքականությունը տարածելով օվկիանոսից այն կողմ»։

Ամփոփելով, պետք է ասել, որ հայերը մենակ չեն ներքին պառակտումների հարցում։ Այնուամենայնիվ, հաշվի առնելով Հայաստանի առջև ծառացած գոյաբանական սպառնալիքները, միասնությունն այժմ ավելի կարևոր է, քան երբևէ։ Ինչպես 17-րդ դարում դիպուկ ասել է Մարկո Անտոնիո դե Դոմինիսը. «Էականի մեջ՝ միասնություն, անկարևորի մեջ՝ ազատություն»։

Հարութ Սասունյան
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company