ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

«Խաղաղության պայմանագիր». Հայաստանի նվաստացուցիչ կապիտուլյացիա

19 Օգոստոս 2025

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև մի քանի տարվա լարված, միակողմանի բանակցություններից հետո, մարտ ամսին երկու երկրները հայտարարեցին, որ վերջապես համաձայնության են եկել «Խաղաղության պայմանագրի» բոլոր 17 կետերի շուրջ: Նախագահ Իլհամ Ալիևը հայտարարեց, որ Հայաստանը ընդունել է Ադրբեջանի կողմից թելադրված բոլոր պայմանները:

Երբ Հայաստանը խնդրեց Ադրբեջանին նշանակել ստորագրման արարողության օր, Բաքուն հրաժարվեց: Հաշվի առնելով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի պատրաստակամությունը՝ գնալու հավելյալ զիջումների, Ալիևը հետաձգեց պայմանագրի վերջնականացումը՝ նոր պահանջներ առաջ քաշելու նպատակով:

Նույնիսկ այն դեպքում, երբ նախագահ Թրամփը նախագահ Ալիևին հրավիրեց Սպիտակ տուն՝ «Խաղաղության պայմանագիրը» ստորագրելու, նա հրաժարվեց։ Փաստաթուղթը պարզապես նախաստորագրվեց, ինչի հետևանքով այն պարտադիր ուժ չունի։

2025 թվականի օգոստոսի 11-ին Հայաստանը և Ադրբեջանը վերջապես հրապարակեցին «Խաղաղության պայմանագրի» ամբողջական տեքստը, որը պաշտոնապես կոչվում է՝ «Հայաստանի Հանրապետության և Ադրբեջանի Հանրապետության միջև խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիր»։

Ինչպե՞ս կարող է Հայաստանը համաձայնել ստորագրել «Խաղաղության պայմանագիր», երբ՝

1․ Ադրբեջանական զորքերը 2021 թվականից ի վեր բռնագրավել են Հայաստանի Հանրապետության տարածքի մի մասը։
2․ Ադրբեջանը հայ պատանդներին պահում է Բաքվի բանտում։
3․ 120 հազար տեղահանված արցախահայերին չեն թողնում վերադառնալ իրենց նախնիների հայրենիքը։

Պայմանագրի «արդար, համապարփակ և տևական խաղաղության» խոստումը հնչում է ազնիվ, բայց մնում է դատարկ հայտարարություն։ Ոչ ոք չի առարկում խաղաղության դեմ, երբ այն իսկապես «արդար» և «տևական» է։ Այնուամենայնիվ, Ալիևի շարունակական սպառնալիքները ցույց են տալիս, որ նա ոչ թե խաղաղություն ցանկանում, այլ հայկական հողերը։

Եկեք ուսումնասիրենք «Խաղաղության պայմանագրի» 17 հոդվածները.

Հոդված 1. Հայաստանը և Ադրբեջանը ճանաչում են իրենց նախկին խորհրդային հանրապետությունների սահմանները։ Սա վավերացնում է Խորհրդային Միության կողմից պարտադրված արհեստական սահմանները։

Հոդված 2. Կողմերը հաստատում են, որ ապագայում ձեռնպահ կմնան տարածքային պահանջներից և պարտավորվում են չաջակցել մյուս կողմի տարածքային ամբողջականությունը «տրոհելու կամ խաթարելու» նպատակով գործողություններին: Սա խոչընդոտում է՝ ապագա հայրենասեր հայկական կառավարության կողմից պատմական տարածքային պահանջների հետապնդումը Արևմտյան Հայաստանի, Արցախի և Նախիջևանի նկատմամբ և լռեցնում այլակարծությունը:

Հոդված 3. Կողմերը որևէ երրորդ կողմի թույլ չեն տա օգտագործել իրենց տարածքները մյուս կողմի վրա հարձակվելու համար։
Այնուամենայնիվ, թուրքական զինված ուժերը և ջիհադիստ վարձկանները մնում են Ադրբեջանում։

Հոդված 4. Երկու կողմերն էլ պետք է զերծ մնան միմյանց ներքին գործերին միջամտելուց։ Սակայն, Ադրբեջանը պահանջում է, որ Հայաստանը փոխի իր Սահմանադրությունը, վերադարձնի գնված զենքը և հեռացնի ԵՄ դիտորդներին։

Հոդված 5. Երկու կողմերը կհաստատեն դիվանագիտական հարաբերություններ, ինչը ենթադրում է դեսպանների փոխանակում: Ադրբեջանի ապագա դեսպանի հետ կապված նույնիսկ աննշան մի միջադեպ կարող է պատրվակ ծառայել Բաքվի համար՝ հարձակվելու Հայաստանի վրա:

Հոդված 6. Համատեղ հանձնաժողովը կսահմանազատի և կսահմանագծի սահմանները։ Վեճի դեպքում, արդյոք Ադրբեջանը կհարգի՞ միջազգային արբիտրաժը։

Հոդված 7. «Կողմերը որևէ երրորդ կողմի ուժեր չեն տեղակայի իրենց համատեղ սահմանի երկայնքով»: Արդյոք Ադրբեջանը կհեռացնի՞ իր տարածքից թուրքական զորքերը և ջիհադիստ վարձկաններին՝ միաժամանակ պահանջելով, որ Հայաստանը հեռացնի ԵՄ դիտորդներին։

Հոդված 8. Կողմերը «դատապարտում են և կպայքարեն անհանդուրժողականության, ռասայական ատելության և խտրականության, անջատողականության, բռնի ծայրահեղականության և ահաբեկչության դեմ…»: Այս կետը կարող է օգտագործվել որպես պատրվակ Հայաստանի կառավարության համար՝ ճնշելու արցախահայերի և ընդդիմադիր խմբերի ակտիվությունը:

Հոդված 9. Կողմերը պարտավորվում են որոնել անցյալում զինված հակամարտությունների ընթացքում անհետ կորած անձանց։ Այս դրույթը գովելի է, եթե իրոք իրականացվի։

Հոդված 10. Կողմերը համաձայն են համագործակցել տարբեր ոլորտներում: Սա բարենպաստ պարտավորություն է:

Հոդված 11. Կողմերն ազատ են կատարելու իրենց պարտավորությունները ՄԱԿ-ի այլ անդամների հետ: Այս դրույթը որևէ ռիսկ չի պարունակում:

Հոդված 12. «Կողմերը …. կառաջնորդվեն միջազգային իրավունքով և սույն Համաձայնագրով» և չեն «կարող վկայակոչել իրենց ներպետական օրենսդրության դրույթները՝ որպես սույն Համաձայնագրի չկատարման հիմնավորում»: Այդ դեպքում ինչո՞ւ է Ադրբեջանը պահանջում, որ Հայաստանը փոխի իր Սահմանադրությունը:

Հոդված 13. Այս Համաձայնագրի կիրառումը վերահսկելու համար կստեղծվի երկկողմ հանձնաժողով։ Արդյոք Ադրբեջանը կընդունի՞ հանձնաժողովի որոշումները։

Հոդված 14. Կողմերը պետք է կարգավորեն իրենց վեճերը խաղաղ ճանապարհով։ Եթե Ադրբեջանը հրաժարվի կատարել համատեղ հանձնաժողովի կամ այլ միջազգային մարմինների որոշումները, ի՞նչ միջոցներ ունի Հայաստանը։

Հոդված 15. Կողմերը պետք է հետ կանչեն միմյանց դեմ ներկայացված իրենց իրավական պահանջները ցանկացած միջազգային ատյանից։ Սա զրկում է Հայաստանին՝ Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործությունների համար պատասխանատվության ենթարկելու իրավունքից։
16-րդ և 17-րդ հոդվածներն անվնաս են։

Քանի որ այս կապիտուլյացիոն փաստաթուղթը ստորագրվել է ճնշման տակ, այն միջազգային իրավունքի համաձայն համարվում է անվավեր։ Փաշինյանը դիտավորյալ խեղաթյուրում է «Խաղաղության պայմանագիրը»՝ ընտրողներին համոզելու համար, որ 2026 թվականի խորհրդարանական ընտրություններում իրեն վերադարձնեն իշխանության։

Հաջորդ հնարավոր քայլերը՝ Փաշինյանի և Ալիևի ծրագրերը մերժելու համար․

1․ Հեռացնել Փաշինյանին պաշտոնից, նախքան նա կստորագրի «խաղաղության» համաձայնագիրը։

2․ Եթե դա ձախողվի, առաջիկա հանրաքվեում քվեարկել Ադրբեջանի կողմից թելադրված Հայաստանի նոր Սահմանադրության դեմ, ինչը կստիպի Ալիևին մերժել «Խաղաղության պայմանագիրը», իսկ Փաշինյանին՝ հրաժարական տալ։

3. Եթե Փաշինյանի վերահսկողության տակ գտնվող Սահմանադրական դատարանն ու Ազգային ժողովը հաստատեն «Խաղաղության պայմանագիրը», հայ ժողովուրդը դեռ հնարավորություն ունի մերժելու այն՝ հանրաքվեի միջոցով դեմ քվեարկելով։ Ալիևը պնդում է հանրաքվեի անցկացումը՝ համոզվելու համար, որ ոչ միայն Հայաստանի կառավարությունը, այլ նաև ժողովուրդը աջակցում է այս «խաղաղության պայմանագրին»։

4. Վերջապես, Փաշինյանը պետք է իմանա, որ ապագա հայրենասեր կառավարությունը կհրաժարվի «Խաղաղության պայմանագրից»՝ այն հայտարարելով անվավեր՝ «Թրամփի ուղու» հետ միասին։

Հարութ Սասունյան
www.TheCaliforniaCourier.com

Թարգմանությունը՝ Ռուզաննա Ավագյանի

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company