2 սեպտեմբերը Արցախի Հանրապետութեան օրն է: Արդարեւ, 2 սեպտեմբեր 1991-ին Արցախի ժողովուրդը ջախջախիչ մեծամասնութեամբ կողմ քուէարկեց այս անկախութեան հանրաքուէին:

Վաղ առաւօտուն հապճեպով գրի կ՛առնեմ այս տողերը, որովհետեւ 2 սեպտեմբերի այս օրը լիքն է ձեռնարկներով: Ձեռնարկներ, որոնց կ՛ուզեմ անպայման մասնակից ըլլալ:

Առաւօտուն Եռաբլուրի մէջ տեղի պիտի ունենայ 2020-2023 դէպքերու եւ պենզակայանի պայթումի զոհերու յիշատակին նուիրուած յուշարձանի բացման արարողութիւնը:

Կէսօրին բացումը պիտի կատարուի «Արցախ. չկարգաւորուած հակամարտութիւն, վերադարձի իրաւունք» միջազգային խորհրդաժողովին:

Խորհրդաժողովը կազմակերպուած է ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն մարմինին կողմէ: Պիտի մասնակցին Հայաստանէն, Արցախէն եւ սփիւռքի բազմաթիւ երկիրներէ մասնագէտներ: Քննարկման առարկայ նիւթերը հետեւեալներն են.

– Ուժի եւ ուժի սպառնալիքի կիրարկման միջոցով հակամարտութիւնները լուծելու անթոյլատրելիութիւնը,

– Արցախի հարցի չլուծուած մնալուն հետեւանքները,

– Արցախահայութեան հայրենիք վերադարձի իրաւունքի իրացման անհրաժեշտութիւնը,

– Տարածաշրջանի մէջ արդար եւ կայուն խաղաղութեան հաստատման հեռանկարները,

– Ղարաբաղեան հակամարտութեան ներկայ հանգրուանը եւ ընթացող գործընթացներու վտանգաւոր միտումները,

– Միջազգային հանրութեան պատասխանատուութիւնը եւ արդար ու կայուն խաղաղութեան անհրաժեշտութիւնը,

– Անցեալի փորձի կիրարկումը ներկայ մարտահրաւէրներու յաղթահարման գործին մէջ,

– Արցախահայութեան շահերու պաշտպանութիւնը եւ վերադարձի իրաւունքի իրացումը` որպէս կայուն խաղաղութեան նախապայման,

– Մշակութային ժառանգութեան պահպանման հրատապութիւնը Ազրպէյճանի կողմէ ոչնչացման եւ իւրացման քաղաքականութեան պայմաններուն մէջ,

– Գերիներու վերադարձի եւ մարդկայնական հարցերու հրատապ լուծումը որպէս փոխադարձ վստահութեան մթնոլորտի ձեւաւորման հիմք:

Հարկ էր, որ օրակարգային այս բոլոր հարցերը հետապնդուէին Հայաստանի իշխանութիւններուն կողմէ: Գիտենք սակայն, որ Հայաստանի իշխանութիւնները կը մերժեն առնչուիլ Արցախին վերաբերող հարցերուն: Իրենց համար Արցախի հարցը փակուած է վերջնականապէս, ու այդ հարցի արծարծումը կը հակասէ «Խաղաղութեան խաչմերուկ»-ի պահանջներուն:

Հայաստանի ու սփիւռքի հայ հանրութեան մեծամասնութեան համար արցախեան հակամարտութիւնը չէ լուծուած: Փաստելու համար ժողովրդային մերժումի իրողութիւնը, երեկոյեան տեղի կ՛ունենայ «Միասնութեան հանրահաւաք»` նուիրուած Արցախի Հանրապետութեան օրուան:

Հանրահաւաքը ցոյց պիտի տայ, որ Արցախը չենք ուրանար, չենք մոռնար եւ չենք լռեր: Արցախի գաղթական ժողովուրդին վերադարձի իրաւունքը երաշխաւորուած է միջազգային օրէնքով եւ մարդու իրաւունքներու յուշագրով:

Խորհրդաժողովի ու հանրահաւաքի օրակարգերու կենսաւորման համար անհրաժեշտ է ժողովրդային միասնականութիւն` ազգային բոլոր ուժերու միաւորման միջոցով:

Հայաստան կը գտնուի աշխարհաքաղաքական ուժերու պայքարի խաչմերուկին: Իշխանութիւնները ու յատկապէս անոնց ղեկավարը ընտրած են անձնատուական պարզամիտ լուծում մը. իրերայաջորդ զիջումներու միջոցով ապահովել խաբուսիկ ու ժամանակաւոր խաղաղութիւն մը, որ կ՛ենթադրէ ոչ միայն հրաժարում բնական իրաւունքներէ, այլ նաեւ` հայ ժողովուրդի նկարագրի խաթարում, ազգը բնորոշող կենսաչափանիշներու կամայական փոփոխութիւն: Անընդունելի այս վարքագիծը սրբագրելու միակ միջոցը իշխանափոխութիւնն է, յառաջացումը` ազգային վճիտ դիմագիծով իշխանութեան մը, որ կը համախմբէ բոլորը, անխտի՛ր բոլորը` ազատագրական պայքարին շուրջ:

ՏԻԳՐԱՆ ՃԻՆՊԱՇԵԱՆ