ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Մեզ կը միաւորէ ինչ որ բաժնեց

20 Սեպտեմբեր 2025

Բառախաղ չէ։ Մեզ՝ հայերուս ի՛նչը բաժնեց։

Մեզ բաժնեցին թշնամիները, հուրով-սուրով երկիրը բաժան-բաժան ըրին։ Պատերազմները, բռնագաղթը, կոտորածն ու վերջապէս ցեղասպանութիւնը՝ մարդոց կոտորելով, հայրենազրկելով, հարկադիր կրօնափոխ ընելով, մայրենի լեզուն արգիլելով, հայրենիք վերադարձը չթոյլատրելով, մատնիչ եւ դաւաճան դարձնելով բաժնեցին։

Հազարամեակներ հայը իր հայրենիքին մէջ ենթարկուեցաւ հարկադիր բաժանարարութեան, երբ չկարողացաւ իր կայքը, իր հողը, երկիրը, պետութիւնը պաշտպանել։

Այս ամբողջ եղելոյթը մէկ բառով կը բնորոշէ հայը՝ ԶՈՒԼՈ՛ՒՄ։

Կը նշանակէ՝ ԱՆԱՐԴԱՐՈՒԹԻ՛ՒՆ, պարտադրուած եւ զինու ուժով զրահուած։

Պատմութեան երկայնքին որքան ալ երկարաձգուեցաւ պարտադրիր անարդարութիւնը, սերունդէ սերունդ հայ մարդը չհաշտուեցաւ անոր հետ, որովհետեւ անարդարութեամբ իր եւ իր սերունդներու գոյութեան իրաւունքը կ’ոտնակոխուէր, կենցաղը կ’այլասերուէր, պատմական երթը կը խեղաթիւրուէր։

Ոչ ոք կրնայ ըսել որ հայը առիթ տուած է զուլումին, անարդարութեան․ այսինքն՝ ինք գրգռած, սադրած է հարեւան թէ հեռաւոր ժողովուրդներ, ազգեր, պետութիւններ, որ իր վրայ յարձակին եւ բռնադատեն զինք։

Հայուն մեղքը եղած է այն՝ որ յաճախ չէ կրցած պատշաճ պաշտպանութիւն կազմակերպել եւ հակադրուիլ յարձակող թշնամիին, տարհամոզել թշնամին՝ որ խաղաղ գոյակցիլն աւելի շահաւէտ է, քան չկշռադատուած հետեւանքներով թշնամութիւնը։

Վերադառնալով վերնագրին՝ կ’ըսենք․ մեզ բաժնած պատմական ԱՆԱՐԴԱՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐՈՒՆ ԴԷՄ ՊԱՅՔԱՐՆ Է որ կը միաւորէ մեզ․ առնուազն՝ տրամաբանօրէն, տեսականօրէն։

Հակառակ պետականութեան երկարատեւ կորուստին, օտարի ստրկական լուծին, երկրի ու ժողովուրդի բոլոր սրբութիւններու տեւական անարգումին, ճնշումներուն եւ չարաչար մահուան սպառնալիքին, հայ մարդը մշտապէս ապստամբութեան դրօշ պարզելու հակամէտ եղած է։

Անկախութեա՞ն հասնելու։ Աւելի յաճախ՝ արդարութեան հաստատման։ Իսկ երբ յամառած է ստրկացնողը, յաջորդ աստիճանին բարձրացած է պայքարի սաստկութիւնը։

Նախապէս ալ մատնանշելու առիթ ունեցած ենք, որ մեծագործութիւններով, քաջութեամբ, արութեան գործերով հռչակուած պատմութեան դրուագները բաւարար չեն եղած պահպանելու Հայաստան աշխարհի՝ ԺՈՂՈՎՈՒՐԴԻ ԵՒ ՀՈՂԻ ԱՄԲՈՂՋԱԿԱՆՈՒԹԻՒՆԸ, չեն երաշխաւորած արդարութիւնը։

Ըլլալով խաղաղակեաց, գիշատիչ բնաւորութենէ զուրկ, Հայաստանի ժողովուրդը, հայ ազգը տեւաբար ՊԱՏՐԱՍՏ ԵՒ ՄԱՐՏՈՒՆԱԿ ԲԱՆԱԿ չէ պահած երկիր պաշտպանելու համար։ Իշխանական տուներու կամ արքունի ապահովութեան զօրաջոկատները գործօն եղած են ընդհանրապէս։

Մինչդեռ զաւթող պետութիւնները, կայսրութիւնները մնայուն մարտունակ զօրաբանակներ ունեցած են, զի իրենց հզօրութեան աղբիւրը նուաճուած երկիրներու եւ ժողովուրդներու աշխատանքի արդիւնքին իւրացումն էր, անոր բնական հարստութիւնները, տարածքն ու իր ծաւալապաշտական մեքենային հարկաւոր մարդուժը։

Հայաստան երբեք չէ ընտրած այդ ուղին, իրը չէ եղած այն եւ տուժած է։

Հոս առիթն է փակագիծ մը բանալու եւ հարցնելու․ արդեօ՞ք խելօք է մտածել թէ կարելի է ծաւալապաշտ եւ անհամեմատ հզօր ուժերու հետ արդիւնաւէտ եւ փոխշահաւէտ դաշնակցութիւններ ստեղծել։ Կարելի՞ է գառան հօտն ու գայլի վոհմակը միախառնել եւ յուսալ որ գառները կենդանի կը մնան։ Բնութիւնը կ’արդարացնէ՞ նման տրամաբանութիւն։ Փակագիծը փակելէ առաջ ըսենք՝ մեր հասարակութեան մէջ այս տրամաբանութիւնը կ’ապրի, թէեւ դարերը, հազարամեակները ցոյց տուած են անոր կործանարարութիւնը։

Այս ընթացքով անարդարութիւնը դարերու երկայնքին բարդուած է, այնքան՝ որ կծիկ դարձած է եւ խճճուած, զոր քանդելը կը խոչընդոտեն այնքա՜ն շատ քարկապեր։

Մեզի զուլում բերած տարբեր կայսրութիւններ թէեւ այսօր գոյութիւն չունին, իսկ ոմանք ալ՝ Իրանին նման, խաղաղած են կամ կը ձեւացնեն, իրենց պատճառած պատմական աւերները հաստատուած իրողութիւն դարձած են կամ այդպէս կը կարծուին։

Հայոց յատկանիշներէն մին ՍՈՒՐ ՅԻՇՈՂՈՒԹԻՒՆՆ Է․ ոչինչ կը մոռցուի՝ ոչ հին, ոչ նոր։ Եւ կը յուսանք որ ամէն ինչ պիտի հատուցուի, զի այս յատկութիւնը ժողովուրդներու ինքնապաշտպանութեան հզօրագոյն գործիքներէն է։

Իսկ ազգային մեծագոյն թերութիւնը, սուր յիշողութեան աջակից եւ զօրակից ՀԶՕՐԱՆՔ ստեղծելու հաւաքական կամքի ու կորովի, ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԵԱՆ բացակայութիւնն է. թերեւս խթա՞նը կը պակսի։

Հզօրանքի խթանը գաղափարական է նախ եւ առաջ։ Ասոր բացարձակ համոզումն ունինք։ Եւ եթէ դիտենք մեր պատմական հետագիծը, պիտի գտնենք որ ազգը համախմբող ու բռունցքի վերածող գաղափարականը միշտ չէ որ բաժնած են ժամանակին նախարարութիւնները, ապա եկեղեցին, յետոյ կուսակցութիւնները, իսկ այսօր պետութիւնը վարող ուժերը։

Իսկ պատմական անցեալի ժառանգութիւնը չի կրնար այդ գաղափարաբանութեան մէջ տեղ չունենալ, երբ ՀԱՒԱՔԱԿԱՆ ՅԻՇՈՂՈՒԹԵԱՆ ՄԷՋ ՎԱՌ ԿԸ ՄՆԱՆ, ՉԵՆ ՄՈՌՑՈՒԱԾ ՈՒ ՉԵՆ ՄՈՌՑՈՒԻՐ ԱՆԱՐԴԱՐՈՒԹԻՒՆՆԵՐԸ։

Հաւաքական յիշողութեան մէջ քանի վառ կը մնայ հայրենիքի, հողի կորուստի ցաւը։ Մարդկային կեանքի կորուստի ցաւը ժամանակը կ’ամոքէ, հողի կորուստը՝ ազգային իմաստով չի մոռցուիր, զի այդ կորուստը կը շարունակէ ներգործել, խաթարել ներկան ու ապագան։

Արդեօ՞ք Հայաստանի բնակիչը եւ արտերկիր բնակող իր արիւնակիցը նոյն կերպով կ’ընկալեն այս ցաւը։ Պատասխանելու համար պէտք է դիտել Արցախի կորուստի եւ ժողովուրդի հայրենահանութեան հանդէպ սրտցաւութեան աստիճանները նոյնինքն Հայաստանի հողին վրայ։

Հաւաքական յիշողութիւնը հայրենի հողին նման մասնատուած է, տեղայնացուած է, սահմանափակուած է, մարդիկ անկարող են ամբողջը տեսնել եւ անցեալը, ներկայ ու ապագան իրարու առնչելով պատկերացնել հետեւանքները․ շարքային քաղաքացին եթէ պէտք է լուսաբանուի եւ օժանդակութիւն ստանայ եզրակացութիւններու յանգելու համար, պետական իշխանութիւններէն կ’ակնկալուի ոչ միայն կարողութիւնն ունենալ, այլեւ քաղաքացիին լուսաբանել։

Երբ չեն կատարեր, ընդհակառակը, կը փորձեն շփոթը խորացնել եւ մկրատել արդէն քանիցս մկրատուածը եւ աղաւաղուածը, արդեօ՞ք կարելի է նման իշխանութիւնը հարազատ եւ օրինական նկատել։

Ներկայիս Հայաստանի Հանրապետութիւնը այդպիսի փորձութեան կ’ենթարկուի։ Իշխանութեան բոլոր մակարդակներու վրայ գործող անձինք, առանց ծանր ու թեթեւ ընելու, ԱԶԳԻ ՈՒ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻ ՀԱՇՈՒՈՅՆ Կ’ԱՊՐԻՆ՝ ԿԸ ՀԱՐՍՏԱՆԱՆ ԱՅՍՕ՛Ր ԱՌԱՆՑ ԾԱՌԱՅԵԼՈՒ ՎԱՂՈՒԱՆ։ Ասիկա պիտի ներուի՞ իրենց։

Մենք սակայն վերադառնանք մեր խօսքի շարունակութեան։

Հայաստանի վերանկախացումէն ասդին՝ դարերու զուլումը, անարդարութիւնը մէկ ամբողջ չնկատուեցաւ եւ առ այդ պետականաշինութեան հիմքը չշաղախուեցաւ ամբողջ զուլումը, ամբողջ անարդարութիւնը բառնալու գաղափարով։ Արցախը ամբողջին մէկ մասն էր միայն։ Եւ պարտուեցանք։ Պարտուեցանք՝ որովհետեւ չշարունակեցինք առանց դադարի՝ յաջորդ հանգրուան անցնելու պատրաստուիլ։

Հարցում։ Ինչո՞ւ Լենին-Քեմալ համաձայնեցան Հայաստանի ներկայ սահմաններուն շուրջ։ Որովհետեւ այդ սահմանները կենսունակ պետականութիւն չէին երաշխաւորեր։ Հայաստան երկընտրանք միայն ունէր եւ ունի՝ թուրքը կամ ռուսը։

Այս երկընտրանքը յաղթահարել կը նշանակէ ՀՈՂԱՀԱՒԱՔ ԵՒ ՀԱՅԱՀԱՒԱՔ կատարել։ Վերականգնել մասնատուածը։

Արցախը եւ բռնագրաւուած հայրենիքի մեծ ու փոքր հատուածները ազատագրելէ եւ վերահայացնելէ առաջ սակայն, համադրական ջանքն է երաշխիքը ներկայ հանրապետութեան կենսաւորման։ Այդ ջանքը պէտք էր 30 տարի առաջ արդէն ճամբայ ելած ըլլար։ Եւ պայման չէ Հայաստանի հողին վրայ սկսէր կամ սկսի այսօր։ Հայաստանի հողին վրայ կարելի է համադրել արդիւնքը եւ անհրաժեշտ կենսուժը կուտակել։

Պարզապէս՝ պատմական անարդարութիւնը բառնալու համար ԱՅՍՕ՛Ր աշխատելու գաղափարը եթէ գոյութիւն ունենար երէկ եւ առջի օր, մենք ներկայի անձկութեան պիտի չմատնուէինք, իսկ եթէ այսօ՛ր սկսինք կազմակերպել, նախ երաշխաւորած պիտի ըլլանք Հայաստանի հանրապետութեան վաղը, ապա՝ սփիւռքահայութեան երկարակեցութիւնը եւ ազգային աշխուժութիւնը, հուսկ՝ հայրենադարձութիւնը։ Ոչինչ ինքնեկ է։ Պէտք է կազմակերպել եւ իրականացնել։

Պաշտօնի չարաշահումը, կաշառքը, պետութեան ուղղակի կամ անուղղակի կողոպուտը, օտարին ծառայելը, ներընկերային եւ ներքաղաքական լարուածութիւնը եւ մահուան ելքով փողոցային կռիւները, ներազգային անհամերաշխութիւնը եւ անհասկացողութիւնը յաղթահարելի են միայն բարձր՝ անանձնական, միաժամանակ հարազատ գաղափարի առկայութեան եւ որդեգրուած լայն զանգուածներէ։ Ոչ մէկ օրէնք, ոչ մէկ պատժաչափ ի զօրու է փոխարինել գաղափարին։

Իսկ գաղափարը միակն է ‒ քայլ առ քայլ յաղթահարել պատմական անարդարութիւնը, բառնալ զուլումը եւ ազատագրել, արձակել սեփական հայրենիքը հաւասարներու մէջ առաջնագոյն դարձնելու ատակ ազգի մեծագործ հանճարը։

Մենք կը հաւատանք մեր ազգին ու իր անսահմանափակ ներուժին։

Զաւէն Լիյլոզեան

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company