ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Ակնարկ. Իրան-Մագատէ յարաբերութիւնները նոր խաչմերուկում

20 Նոյեմբեր 2025 Խաղարկւած խաղաքարտերն ու նոր իրականութիւնը

Վիեննայում, երէկ՝ նոյեմբերի 19-ին կայացած Միջազգային ատոմային էներգիայի գործակալութեան Կառավարիչների խորհրդի նիստն անցաւ ոչ թէ սովորական՝ ընթացակարգային օրակարգով, այլ՝ խորքային լարւածութեամբ, որն արձագանքն էր ամիսներ առաջ Իրանի միջուկային օբիեկտների վրայ իրականացւած՝ ԱՄՆ-ի եւ Իսրայէլի անօրինական յարձակումների շարունակւող հետեւանքների: Այդ գործողութիւնները, որոնք միջազգային իրաւունքի ակնյայտ խախտում էին, չարժանացան որեւէ յստակ գնահատականի Գործակալութեան կամ դրա գլխաւոր տնօրէնի կողմից։ Այս լռութիւնը լրացուցիչ հարցեր առաջ քաշեց ՄԱԳԱՏԷ-ի անաչառութեան մասին եւ խորացրեց անվստահութիւնը Թեհրանի ու Գործակալութեան միջեւ:

Այժմ, այդ յարձակումներից ամիսներ անց, Գործակալութեան ղեկավար Ռաֆայէլ Գրոսսին յայտարարում է, թէ տեսուչները վերադարձել են Իրան։ Նա միաժամանակ նշում է, որ ՄԱԿ-ի Անվտանգութեան խորհրդի 2231 բանաձեւի շրջանակում Իրանի միջուկային հարցն այլեւս պաշտօնապէս չի քննարկւում Կառավարիչների խորհրդում։ Սակայն այս յայտարարութիւնների խորքում ակնյայտ է մէկ իրողութիւն՝ Իրանն իրեն իրաւունք է վերապահել սահմանափակել համագործակցութիւնը Գործակալութեան հետ՝ այն սահամանափակելով միայն պարտադիր, պայմանագրային մակարդակում։ Այլ կերպ ասած՝ Թեհրանը փակել է տեսուչների արտօնեալ մուտքն այն բոլոր օբիեկտներ, որոնց նկատմամբ Գործակալութիւնը տարիներ շարունակ չէր թաքցնում իր ընդգծւած հետաքրքրութիւնը:

Գրոսսին իր խօսքում կրկին նշել է յետյարձակման շրջանում ներկայացրած պահանջը՝ թոյլատրել մուտք այն կենտրոններ, որոնք վնասւել են վերջին ռազմական գործողութիւնների ընթացքում։ Ըստ նրա՝ անհրաժեշտ է անյապաղ պարզել Իրանի թէ՛ ցածր, թէ՛ բարձր հարստացւած ուրանի պաշարների ներկայ վիճակը։ Սակայն այս պահանջի ֆոնին նա շրջանցում է ամենաէական հարցը՝ ինչո՞ւ է Գործակալութիւնը մինչ օրս հրաժարւել դատապարտել այդ անօրինական յարձակումները։ Չէ՞ որ հէնց Միջուկային զէնքի չտարածման պայմանագրում ամրագրւած է, որ միջուկային օբիեկտների վրայ ռազմական յարձակումն ինքնին հիմք է պարտաւորութիւնների վերանայման համար։ Թեհրանը հէնց այս դրոյթով է հիմնաւորում իր քայլերը, իսկ Գրոսսին, կարծես դիտաւորեալ, շրջանցում է այն։

Միեւնոյն ժամանակ, Արեւմուտքը, չի թաքցնում, որ փորձել է վերջին միջոցը՝ գործի դնելով չեղարկւած պատժմիջոցները յետ կանչելու Snapback մեխանիզմը՝ յոյս ունենալով ճնշում գործադրել Իրանի վրայ։ Սակայն իրադարձութիւնների ընթացքը փաստում է, որ հաշւարկը չի արդարացւել։ Իրանը 2025 թւականի հոկտեմբերի 11-ին սառեցրեց Կահիրէի համաձայնագիրը, իսկ գործակալութեան մուտքը՝ մասնաւորապէս այն կենտրոններ, որոնք ենթարկւել էին ռմբահարումների, մնաց սահմանափակւած։ Արեւմտեան մայրաքաղաքներում դա առաջ բերեց իւրօրինակ հիասթափութիւն․ նրանք ակնկալում էին, թէ կարող են ստուգել այն, ինչ իրենք են վնասել՝ հասկանալու համար, թէ արդեօք Թեհրանը պահպանո՞ւմ է ուրանի հարստացման իր կարողութիւնները, թէ՞ ոչ։

Ներկայ դրութեամբ ՄԱԳԱՏԷ-ն գտնւում է ինքնապարտադրւած բացարձակ փակուղային իրավիճակում։ Մի կողմից փորձում է առաջ տանել նախկին պահանջները՝ աւելացնել վերահսկողութիւնն ու ընդլայնել մուտքի հնարաւորութիւնները, միւս կողմից՝ գիտակցում է, որ այդ լծակներն այլեւս չեն գործում։ Իրանը, յենւելով միջազգային իրաւունքի հէնց այն դրոյթների վրայ, որոնք Գործակալութիւնն անտեսել է, ձեւակերպել է նոր քաղաքականութիւն՝ վերահսկողութիւնը սահմանափակել բացառապէս պայմանագրային պարտաւորութիւններով եւ ոչ մի հնարաւորութիւն չթողնել այնպիսի գործողութիւնների համար, որոնք տարիներ շարունակ Թեհրանում արդարացիօրէն դիտւում էին ոչ թէ որպէս «տեսչական վերահսկողութիւն», այլ՝ «բացայայտ գործակալական-լրտեսական» փորձեր։

Ակնյայտ է, որ Արեւմուտքի անօինական գործողութիւնների եւ Գործակալութեան կողմնակալ՝ ոչ իրաւական մօտեցումների արդիւնքում Իրանի միջուկային հարցը դարձել է ոչ թէ թափանցիկ գործընթաց, այլ՝ առաւել փակ, բազմաշերտ եւ դժւարամատչելի, որտեղ Արեւմուտքի մեխանիզմներն աստիճանաբար կորցնում են իրենց ազդեցութիւնը։ Պատերազմը, տարածաշրջանային փոխկապակցւած ճգնաժամերը եւ միջազգային յարաբերութիւնների անկիւնաքարերի սկզբունքների քայքայումը յանգեցրել են նրան, որ Թեհրանի շուրջ ձեւաւորւած միջուկային պատկերը այլեւս չի կարող դիտւել հին պրիզմայով։

Այսօր իրավիճակը յստակ է․ Իրանն այլեւս չի խաղում այն դաշտում, որը յարմար էր Արեւմուտքին։ Իսկ Արեւմուտքը դեռ չի համակերպւում այն մտքի հետ, որ խաղի կանոնները փոխւել են: Փոխւել են վճռականօրէն եւ անդառնալիօրէն։

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ
Ալիք

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company