ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Սահմանադրութիւնը Գինի Չէ՛, Ո՛չ Ալ Հեղուկ

26 Նոյեմբեր 2025 «Սահմանադրութիւն մը, որքան ալ կարեւոր ըլլայ, ոչինչ պիտի նշանակէ, եթէ ժողովուրդը չի ձգտիր ազատութեան եւ անկախութեան»։
Ռութ Պատըր Կինզպըրկ (Ա.Մ.Ն. Գերագոյն դատարանի նախկին անդամ, 1933-2020)

Նոյեմբեր 22-ին, մարզահամերգային լայնատարած համալիրին մէջ, պետական բարձրաստիճան պաշտօնեաները հրաւիրուած էին ոչ-արզական «հանդիսութեան» մը, որուն էութեան եւ նպատակին մասին քիչես տեղեակ էին: Մասկացողներէն շատերը այդպէս խոստովանեցան, անուղղակիօրէն հաստատեցին, որ պարտադրանքի տակ եկած էին, վախնալով… անգործութեան մատնուելէ։

Մշակութային կամ գեղարուստական յայտագիր մը չէր սպասեր զիրենք։ Կոմիտաս վարդապետէն, Արամ Խաչատուրեանէն, Առնօ Պապաճանեանէն կամ Տիգրան Մանսուրեանէն գործեր չներկայացուեցան, ո՛չ ալ հայկական երաժշտական լեզուով՝ Արմէն Տիգրանեանի անդրանիկ օփերան՝ «Անուշ»-ը, որուն ողբերգական աւարտին հետ միայն կարելի է բաղդատել պատահածը։

«Ազգընտիր» վարչապետը զօրակոչի ենթարկած էր իր «հօտ»-ը, արծարծելու համար նոր, կամաւելի ճիշդը՝ հնամաշ դարձած, բզկտուած նիւթ մը։

Բարեբախտաբար «համերգ»-ը շատ երկար չտեւեց: Յետոյ եկաւ «ազգընտիր»-ին մաշած ձայնապնակը, որ բազմիցս չարչարանքի ենթարկուած՝ սահմանադրութեան մասին էր։ Եւ ահա, անուղղակի կերպով արձագանգելով ու ընդառաջելով Պաքուէն հնչած համերգներուն՝ Փաշինեան պարզեց նո՜ր գաղափար մը. ի՞նչ. բոլորովին նոր սահմանադրութիւն պէտք է պատրաստել, եւ ոչ թէ կատարել սահմանադրական
փոփոխութիւններ։ Ըստ հանճարե՜ղ սահմանադրագէտին՝ ներկայի սահմանադրութիւնը անել կացութիւն կը ստեղծէ եւ կը մոլորեցնէ հայորդին, աւելին՝ Հայաստան կարիքը ունի քաղաքական նոր բովանդակութեան, նոր գիտակցութեան. քաղաքական եւ պետական նոր վարդապետութեան կարիքը կայ։ Իսկ թէ նման մե՜ծ բաց ինչպէ՞ս կարելի է դարմանել սնանկներու եւ տհասներու ձեռքով, կը մնայ մեծ հարցականներու տակ:

Ճարպիկի ու խորամանկի պատմուճան հագած՝ ան հպանցիկ անդրադարձաւ Արցախի փշոտ հարցին: Ո՛չ մէկ խօսք՝ իր «կերտած» չարաչար պարտութեան մասին, իսկ Արցախի յանձնո՞ւմը, Պաքուի մէջ սարքովի դատավարութեան նոխազնե՞րը… Այդ բաները օրակարգէ դուրս են: Անոնց փոխարէն՝ սնամէջ խօսքեր՝ պետութեան յարատեւութեան մասին, որ շնորհիւ նոր սահմանադրութեան՝ պիտի գոյատեւէ տարիներ եւ դարեր: Փա՞ստ կ’ուզէք. Պաքու գացող ՔՊ-ականներու պատուիրակութեան «նուաճումներ»-ն ու ազերի պատուիրակներու հիւրընկալումը Երեւանի մէջ, որոնց ստեղծած լեռներէն ո՛չ մուկ, ո՛չ ալ լու մը ծնած են:

Ուշագրաւ էին սա խօսքերը. «Մեր նպատակը այն է, որ մեր պետութիւնը՝ Հայաստանի Հանրապետութիւնը, շարունակ գոյութիւն ունենայ 50, 100, 150, 500, 1000 տարի եւ աւելի»։ Եւ այս «գիւտ»-ին հեղինակը ա՛ն է, որ մեր բազմահազար տարիներու պատմութիւնը կը դրժէ, կը վերախմբագրէ «Նոր Հայաստան» անուան տակ, կը մերժէ Հայաստանի տարածքին մէջ տեսնել Արցախը, Նախիջեւանը եւ մեր պատմական միւս հողերը…

Կրկին անկապ նիւթեր շաղկապելու փորձերով եւ յաւելեալ գլխապտոյտ պատճառելով՝ «ազգընտիր»-ը շեշտեց, թէ նոր, օրինակելի եւ վաւերական սահմանադրութեամբ՝ կարելի պիտի ըլլայ երաշխաւորել անվտանգութիւնը։ Ան օրինակ բերաւ զէնքերու գնման հարցերը, խոստովանելով, թէ տարիներ շարունակ որոշ երկիրներ մերժած են Հայաստանի զէնք ու զինամթերք վաճառել, որովհետեւ ունեցած են այն մտավախութիւնը, թէ անոնք պիտի օգտագործուին Հայաստանի միջազգայինօրէն ճանչցուած սահմաններէն դուրս։ Չըսաւ, որ իր գալուստէն առաջ, Հայաստան ինչպէ՞ս զէնք կ’ունենար, միայն Արցախի մէջ ազերիներու խլած միլիառաւոր տոլար արժողութեամբ զէնքերը երկինքէ՞ն իջած էին մանանայի պէս, կամ թէ՝ «զէնք չտուող» երկիրները արդեօք ի՞նչ կարծիք ունին, երբ իշխանութիւնը իր ուժը կը գործածէ անզէն ցուցարարներու եւ ընդդիմադիրներու դէմ…

Յաջորդեց մե՜ծ աւետիս մը. ըսաւ՝ որ այսօր այդպիսի սահմանափակումներ չկան, «որովհետեւ մենք կը ճանչնանք Ալմա-Աթայի 1991-ի հռչակագիրը եւ Հայաստանի միջազգայնօրէն ճանչցուած տարածքը պաշտպանելու ընտրանքը»: Իսկ թէ Ալմա Աթայի հռչակագիրը ի՞նչ կապ կամ հիմ կ’ընծայէ իր ըսածներուն, արդէն ուրիշ առեղծուած է, բազմիցս ապացուցուած է այդ վարկածին սնանկութիւնը: «Գիւտարարը» կը կարծէ, որ սուտ մը անընդհատ կրկնելով՝ անիկա կը դառնայ ճշմարտութիւն: Իսկ թէ «զէնքի արգելքը վերցնողներէն» քանի՞ կտոր զէնք հասած է իր իշխանութեան ձեռքը՝ ուրիշ հեքիաթ: Ըստ Փաշինեանի, անհրաժեշտ է, որ նոր սահմանադրութեան հանրաքուէն տեղի ունենայ:

Յունիս 2026-ի ընտրութիւններէն ետք, այն տրամաբանութեամբ, որ բոլոր քաղաքական ուժերը մինչ այդ կարենան իրենց դիրքորոշումները ներկայացնել ընտրապայքարի ընթացքին։ Ան կը քարոզէ, թէ ընտրութեան արդիւնքով՝ ժողովուրդէն վստահութեան քուէ ստացած քաղաքական մեծամասնութեան դիրքորոշումը վճռորոշ պիտի ըլլայ սահմանադրութեան վերջնական նախագծի ձեւաւորման մէջ։
Փաշինեան, Նոր Կտակարանէն քանի մը օրինակ բերելով, բացատրեց, որ նոր գինին նոր տիկերու մէջ պէտք է պահել։ Կը տեսնէ՞ք, ան հեղուկի վերածեց սահմանադրութիւնը, զայն բաղդատելով գինիի։ Ըստ իրեն՝ այժմու տիկերը հնամաշ են, տակաւին՝ 1995-էն ի վեր գոյութիւն ունեցող սահմանադրութիւնը չի ցոլացներ ներկայի իսկական պատկերը։ Ան նոյնիսկ կասկածելի կը նկատէ անցեալի սահմանադրական հանրաքուէն։

Արդեօք ժողովուրդը կը տեսնէ՞, որ այս մարդն ու իր «հօտ»-ը վաղուց սկսած են հոտիլ, աւելի՛ն՝ նեխիլ. այս խմբակին ապականումը շատ աւելի հեղձուցիչ է, քան աղբանոցէն ու շինարարութեան վայրերէն բարձրացող՝ ապականող «ամպերը»:

Չէ՛. սահմանադրութիւնը ո՛չ հեղուկ է, ո՛չ ալ գինի, այլ ազատութեան եւ անկախութեան ձգտող ժողովուրդի մը քաղաքական տեսլականներուն մարմնաւորումը։ Իսկ երբ մտաբերենք, թէ ՔՊ-ապետին այս «յղացքներուն» աղբիւրն ու մղիչ ուժը թուրք-ազերիական ծանօթ ծրագիրներն են, անգամ մը եւս յստակ կը դառնայ, թէ մարզահամերգային լսարանը ինչո՞ւ, ի՞նչ հորիզոններ ներկայացնելու նպատակով սարքուած էր: Պարզ խօսքով, պետական համակարգը դաւադիր ընթացքին լծակից դարձնելն էր:

Պարտութիւնն ու երկրի-ազգի էութեան այլափոխումը, զանոնք թշնամիին ծրագիրներուն պատշաճեցնելու փորձերը մերժելի են, մերժելի պիտի մնան 50, 100 տարի, դարեր ու դարեր շարունակ:

«Հայրենիք» – Պոսթըն
Խմբագրական

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company