Եւրոպացի ժողովուրդները կանդրադառնա՞ն արդեօք, որ այս ընթացքով, իրենց ղեկավարները կը կրակեն իրենց սեփական զո՛յգ ոտքերուն (այս նշումը ռուսական կողմի պաշտպանութիւն չէ): Այլ խօսքով, ուկրաինացիներուն պէս՝ եւրոպացիք ալ զոհ կերթան այս պատերազմին, որուն շուրջ իբրեւ շահակիցներ կը բանակցին երկու գերուժերը:

Մեկնաբանութիւնները, ըսինք, ունին իրենց տարածուն սակարանը, սակայն հազւադէպ է, որ մէկն ու մէկը ա՛յսքան բաց աչքերով կը դիտէ իրականութիւնը եւ կը փորձէ բանալ նաեւ եւրոպացի զոհերուն աչքերն ու ականջները: Իսկ թէ որքա՞ն կը յաջողի՝ արդէն այլ հարց, աչքի առջեւ ունենալով պատերազմի հրահրման-դադարեցման մասին խօսքի ու մեկնաբանութիւններու խօսքի աճուրդները, հեղեղնե՛րը:

***

Արդեօք նման չոր ու դաժան իրականութիւններ բան մը կըսե՞ն մեզի՝ հայութեան, մասնաւորաբար մեր հայրենիքի հողին վրայ մեզի պարտադրւող նահանջներու եւ կորուստներու դիպաշարին լոյսին տակ, որովհետեւ ականատես ենք իշխանաւորներու «աննահանջ» վազքին՝ թշնամիին ծրագիրներուն իրականացման եւ զանոնք իբրեւ խաղաղութեան ծիծեռնարկներ ներկայացնելու՝ քարոզչութեան դաշտերուն մէջ: Թուրքիա եւ Ադրբեջան օր-աւուր կը խօսին «Զանգեզուրի միջանցք»ի իրե՛նց, այսինքն՝ թրքական աշխարհի միացնող ծրագիրներուն մասին, ինչ որ բացայայտ ցուցանիշ է, թէ Սիւնիքն ալ պիտի մատնւի Ուկրաինոյ ճակատագիրին: Չէ՞ որ ՔՊ-ականները տարւած են – կաշխատին ազգն ալ վարակել – այն խաբէութեամբ, որ «Թրամփի Ուղի»ն, դէպի Եւրոպա վազքը հրաշքնե՜ր պիտի բերէ Հայաստանին ու մեր ժողովուրդին, մինչդեռ չոր իրականութիւնը կըսէ, որ Հայաստանի կորուստներուն դիմաց, կը շահին մեր անմիջական թշնամիները եւ անոնց ետին կանգնող՝ շահակիցները:

…Երէկ, բարեկամ մը հեռաձայնեց, եւ վրդոված յայտնեց, թէ ազերիները Արցախի կոթողներէն մէկուն ալ՝ «Մենք ենք մեր լեռները» յուշարձանին վնասներ հասցուցած են, իսկ մեր իշխանաւորները կը պահպանեն լուռ հանդիսատեսի եւ «խաղաղութիւն ամէն գնով»ի դիրքը:

Բարեկամիս չպատասխանեցի, սակայն մտածեցի. «Չէ՞ որ ՔՊ-ապետն ու թութակները կը քարոզեն, թէ Արցախը Ադրբեջանի կը պատկանի, ազերիները կրնան հոն ընել այն՝ ինչ որ կուզեն: Չէ՞ որ մեր քթին տակ Ծիծեռնակաբերդի յուշարձանը կիսաքանդ դարձուցին՝ հաճոյանալու համար թշնամիին, վաղը իրենց ձեռքերը կրնան հասնիլ Սարդարապատի եւ Արդարահատոյցներու յուշարձաններուն, Էջմիածի՛ն, չէ՞ որ ընդդիմադիր «ռեւանշիստներ» բանտերը կը լեցւին, չէ՞ որ նոր Սահմանադրութիւն պիտի մշակեն, մի՛շտ ու միշտ ենթարկւելով թշնամիի թելադրանքներուն, չէ՞ որ.. չէ՞ որ…»:

Իսկ մեր ժողովո՞ւրդը՝ Հայաստանի մէջ եւ Սփիւռքի տարածքին: Դեռ որքա՞ն վնաս պէտք է կրենք ու խաբւինք, որպէսզի շարժինք ու համախմբւինք՝ պատմութեան անիւը իր հունին վերադարձնելու համար պայքարող ընդդիմադիրներու երթին:

(*) Սիրահարը կը գովերգէ աղուր աչքեր ունեցողը, սակայն կողբայ, որ ան զինք ջրհորին կէսը հասցուցեր է եւ չւանը կտրեր է:

Ս. ՄԱՀՍԷՐԷՃԵԱՆ