ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Խմբագրական. Կենսունակ Պետութիւն․Աղբալեանի Բանաձեւը

29 Նոյեմբեր 2025 (Ծննդեան 150-Ամեակին Առիթով)

Նիկոլ Աղբալեանի միտքերուն, մտածումներուն եւ ուսումնասիրութիւններուՆ մէջ, եթէ փորձենք լուսարձակի տակ բերել պետականութեան նկատմամբ անոր ունեցած սահմանումներն ու համոզումները, կրնանք բանաձեւել որոշ արժէքային սկզբունքներ, որոնց կը հաւատար այո՛՝ կրթական, կուսակցական, հասարակական, մշակութային, բայց նաեւ պետական գործիչը։

Աղբալեանի համար պետականութիւնը սոսկ իշխանական կառուցուածք չէր իր համապատասխան գերատեսչութիւններով, այլ ամէնէն առաջ ազգի հոգեւոր, կրթական եւ արժեհամակարգային ամրութեան բարձրագոյն երաշխիքն էր։ Ըստ իրեն, պետութիւնը կենսունակ է միայն այն ժամանակ, երբ ձեւաւորուած է գիտակից քաղաքացին, կազմակերպուած հասարակութեան եւ ազգային նպատակներու շուրջ համախմբուած միտքի միջոցով։ Աղբալեանի ուսուցմամբ՝ պետականութեան հիմքը կրթութեան մէջ է, որովհետեւ միայն կրթուած ու ինքնագիտակից սերունդն է, որ կրնայ պաշտպանել, զարգացնել եւ շարունակել պետութեան շինարարութիւնը։

Պետականութիւն կառուցել Աղբալեանի համար կը նշանակէ նախ եւ առաջ մարդ կառուցել․ մարդ, որ գիտէ իր արմատները, իր իրաւունքները եւ իր պարտականութիւնը հայրենիքի հանդէպ։

Հիմա փորձենք այս ամփոփ բանաձեւին մէջ ձեւակերպուած Աղբալեանի համոզումները տարբաղադրել եւ դիտարկել այսօրուան իրականութիւններով։

Աղբալեանի համոզումով պետութեան ղեկին յայտնուած որեւէ իշխանութիւն՝ տէր կանգնելու համար ազգի հոգեւոր, կրթական եւ մշակութային արժեհամակարգին, անհրաժեշտ է, որ իր կրթական քաղաքականութիւնը մշակէ եւ անոր կիրարկումին վերահսկէ՝ միշտ գերիվեր նկատելով այդ արժէքները։ Կրթութիւնը սեփական պատմութեան վերաշարադրանքը չէ, Հայաստանեայց եկեղեցւոյ պատմութիւնը զեղչելը չէ, ռազմահայրենասիրական նիւթերը դասանիւթերէն դուրս բերելը չէ․ատելութեան խօսքի վերացման պատրուակով ազգին բնաջնջումը առաջադրած քաղաքականութեան էութիւնը փոխելը չէ։ Ցեղասպանութեան շարժառիթներն ու նպատակները հարցականի տակ առնելը չէ։ Գիտականութեան տարազին տակ պատմութիւնը առասպելազերծելով մեր ինքնութեան արմատները խարխրելը չէ։

Այս բոլորը կը նշանակէ հարուածել ազգային արժեհամակարգի պահպանման երաշխիքները․ըստ էութեան հակապետական գործունէութիւն է պետական դիրքերէ, որոնք տրամագծօրէն հակոտնեայ են օրուան լուսաւորութեան նախարարին մշակած եւ կիրարկած կրթական-մշակութային քաղաքականութեան։

Ազգային գաղափարախօսութեան շուրջ համախմբուած հասարակութիւնն է, դարձեալ ըստ Աղբալեանի, որ կրնայ ապահովել կենսունակ պետութիւն։ Ազգային գաղափարախօսութիւնը սակայն ազգի բոլոր հատուածներու իղձերու բանաձեւումն է։ «Իրական Հայաստան»-ի կեղծ գաղափարախօսութիւնը, Արարատ-Արագած արհեստական հակադրութիւնը եւ խաղաղութեան խաբկանքը չեն կրնար երաշխաւորել կենսունակ պետութիւնը։

Կենսունակ պետութիւն եւ գիտակից քաղաքացիական հասարակութիւն։ Ահա՛ Աղբալեանի բանաձեւը հայկական պետականութեան եւ հայկական քաղաքացիական հասարակութեան։

Նիկոլ Աղբալեանի համար պետականութիւն կառուցել կը նշանակէ նախ եւ առաջ մարդ կառուցել․ մարդ, որ գիտէ իր արմատները, իր իրաւունքները եւ իր պարտականութիւնը հայրենիքի հանդէպ։ Մարդկայինի եւ ազգայինի կերտման համար. երկու կարեւորագոյն բաղադրիչներ, որոնք առանցքը հանդիսացան նաեւ Հայաստանի Ա. Հանրապետութեան կրթական քաղաքականութեան։

Մարդակերտումը այստեղ պայմանաւորուած է արմատներու, իրաւունքներու եւ հայրենիքի հանդէպ պարտականութիւններու գիտակցումով եւ իրացումով։ Աղբալեանի հետքերով ընթանալու համար այսօրուան հայ մարդը, հայ քաղաքացին պարտաւոր է ջնջել պատմականի եւ իրականի միջեւ բաժանարար որեւէ գիծ։

Աղբալեան սուր կերպով կը քննադատէր այդ օրերուն շրջող այն մտածումը, թէ «ոչ մի զոհողութիւն այդքան դժբախտ արդիւնքի չի յանգել եւ ոչ մի ձգտում այնչափ անյաջող վախճան չի ունեցել, որքան հայկական խնդիրը»։ Ըստ Աղբալեանի, «այդպիսի վճիռ տալու համար պէտք էր հայոց հարցը քաղաքական հորիզոնից ընդմիշտ վերացած համարել․առանց իր բնական լուծումը ստանալու, ինչը որ բարեբախտաբար դեռ չի պատահել։ Հայոց խնդիրը դեռ մնում է կենդանի քաղաքական խնդիր, որը սպասում է իր լուծմանը»։

Հիմա եւս Սահմանադրութեան փոփոխութեան առաջարկի անուան տակ փորձ կը կատարուի ընդմիշտ վերացնելու երէկուան բառերով Հայկական հարցը, այսօրուան՝ Հայ դատը։ Աղբալեանի համոզումով, սակայն, Հայ դատը կը շարունակէ մնալ քաղաքական կենդանի դատ, հակառակ Սահմանադրութիւնը փոխելու եւ Անկախութեան հռչակագիրը իրաւազրկելու բոլոր փորձերուն։

Ահա՛ Աղբալեանի այժմէական կոչը։ Կենսունակ պետութիւն ունենալու համար կենդանի պահել Հայ դատը եւ պահպանել Անկախութեան հռչակագիրին սահմանադրականութիւնը։

Ազդակ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company