Հայաստանի հոգեւոր եւ ազգային կեանքի վերջին օրերի իրադարձութիւնները վկայում են այն մասին, որ Փաշինեանի իշխանութեան հակաեկեղեցական պայքարը թեւակոխել է վճռորոշ հանգրւան եւ երկրի քաղաքական իշխանութիւնը փորձում է աւարտին հասցնել Հայրապետական Աթոռի նկատմամաբ ամբողջական վերահսկողութիւն սահմանելու իր գեհենածին ծրագիրը՝ այն ներկայացնելով իբրեւ «արժէքային» օրակարգ:

Նիկոլ Փաշինեանի հանդիպումը Հայ Առաքելական Եկեղեցու մի խումբ եպիսկոպոսների հետ եւ նրա հնչեցրած խօսքը՝ «հոգեւոր արժէքները մեծապէս կանխորոշում են պետութեան եւ հասարակութեան արժէքահեն լինելը», առաջին հայեացքից կարող են հանրութեան կողմից ընկալւել որպէս բարոյական բանաձեւ, բայց իրականում դրանք ձեւակերպում են հասարակութեան հոգեմտաւոր եւ արժէքային համակարգի քայքայման ծրագիր, որն ուղղւած է այն ամէնի դէմ, որոնք հազարամեակների ընթացքում ձեւաւորել եւ ամրացրել են հայ ժողովրդի ինքնութիւնը: Փաշինեանը, երբեւէ չկրելով իրական որեւէ հոգեւոր, բարոյական կամ արժէքային համակարգ, իր գործունէութեան ողջ ընթացքում, թէ՛ որպէս դեղին մամուլի կարկառուն ներկայացուցչի, թէ՛ որպէս ընդդիմադիր գործչի եւ թէ՛ որպէս երկրի ղեկավարի առաջնորդւել է բացառապէս ստի, կեղծիքի եւ անձնական շահի տրամաբանութեամբ, իսկ «հաւատացեալ»-ի կերպարանքով ներկայանալու նրա փարիսեցիական վարքագիծը պարզապէս հասարակութեանը մոլորեցնելու, նրա գիտակցութիւնը խամրելու եւ ազգային ու հոգեւոր ինստիտուտներն իր ազդեցութեան դաշտ տեղեափոխելուն ուղղւած հերթական քայլն է:

Առկայ իրավիճակը յատկապէս առաւել մտահոգիչ է դառնում, երբ այն դիտարկում ենք եպիսկոպոսաց դասի մի խումբ ներկայացուցիչների Եկեղեցու կանոնադրութեանը հակասող գործողութիւնների համատեքստում: Նրանք հանդէս գալով Արշակ արքեպիսկոպոս Խաչատրեանի եւ Գարեգին Բ Վեհափառ Հայրապետի հրաժարականի անհիմն պահանջով, անմիջականօրէն ներգրաււել են Եկեղեցու դէմ քաղաքական իշխանութեան ասպատակմանը՝ հարւածելով Հայ Առաքելական Եկեղեցու ներքին միաբանութեան հիմնասիւներին: Նրանց այս եղկելի քայլը, յատկապէս հակազգային իշխանութեան կողմից իրականացւող ակնյայտ ճնշումների ֆոնին, ոչ միայն անյարիր է հոգեւորականի նրանց կոչմանը, այլեւ խիստ վտանգաւոր է՝ լի աղէտաբեր հետեւանքներով, քանի որ այն թոյլ է տալիս արտաքին ազդեցութիւններին ներթափանցել այն հարթութիւն, որը ժողովրդի հոգեւոր ապաւէնն ու յոյսի օջախն է: Երբ հոգեւորականն ընտրում է ոչ թէ իր հոտի հոգեւոր հզօրացման եւ միասնութեան ամրապնդման ուղին, այլ տրւում է երկչոտութեանը, մարդկային թուլութեանը, փառասիրութեան գայթակղութեանը, ապա ակնյայտ է, թէ ինչ է սպասւում նրա արդէն իսկ մոլորւած հոտին:

Այս իրավիճակն ակամայից յիշեցնում է Պետրոս առաքեալի ուխտադրժութեան ողբերկագան դրւագը: Երբ Քրիստոսի մատնութեան գիշերը, նա ընկրկելով վախի եւ ամբոխի ճնշման առջեւ, մինչ աքաղաղի կանչը երեք անգամ ուրացաւ իր Ուսուցչին:

Այսօր, ցաւօք, աւետարանական նոյն պատկերը արձագանքում է մեր գորշ իրականութեան ընդմիջից: Մենք կանգնած ենք պատմական ջրբաժանի առջեւ. մի կողմում քաղաքական իշխանութեան հակազգային գործողութիւններն են ու շահի եւ փառամոլութեան գայթակղութեան տրւած մի խումբ հոգեւորականները, իսկ միւս կողմում մեր հազարամեայ հաւատքի, հոգեւոր համերաշխութեան եւ ազգային ինքնութեան անփոխարինելի արժէքները կրող եւ մարմնաւորող Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին է, որը կանգնած է իր պատմութեան երեւի թէ ամենավտանգաւոր մարտահրաւէրի դէմ-յանդիման, երբ ոչ թէ արտաքին, այլ՝ ներքին թշնամին է փորձում աւերել նրա ազգապահպան ամրագմբէթը:

Լուսաւորչի գահը, մեր հաւատքի անմար կերոնն առաւել քան երբեւէ կարօտ է մեր անվերապահ զօրակցութեանը եւ որդիական հոգատարութեանը, ինչը ենթադրում է համազգային միասնականութիւն, վճռակամութիւն եւ, իհարկէ, խոհեմութիւն՝ տեսնելու վերահաս վտանգը եւ կանխելու այն՝ համազգային հոգեւոր փլուզման եւ ճակատագրական աղէտի վերածւելուց առաջ: Եւ այս սարսափելի հեռանկարը պէտք է դառնայ վերջին կոչնակը բոլոր նրանց համար, ովքեր ապրում են մեր վտանգւած ապագայի տագնապով:

Ալիք
29 նոյեմբեր 2025թ.