ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Դրօշակ
  • Հոդվածներ

«Խաղաղության» պատրանքը. ինչպես են Ադրբեջանն ու Հայաստանի իշխանությունները մանիպուլացնում հայ հասարակությանը

08 Դեկտեմբեր 2025

Հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ներկայիս, այսպես կոչված՝ «խաղաղության գործընթացը», իրականում պատրանք է, որի ողջ պատկերը կառուցված է Ադրբեջանի շահերը սպասարկելու, Հայաստանի դիրքերը թուլացնելու և հայ հասարակությանը մանիպուլացնելու վրա: Ադրբեջանի իշխանությունը փորձում է արտաքին հանրությանը ցույց տալ խաղաղություն հաստատելու իր «պատրաստակամությունը», բայց ներսում խաղաղության ընկալումները տարբերվում են՝ կախված քաղաքական ուժերից, ընդդիմադիր շրջանակներից և հասարակական տրամադրություններից։

Ադրբեջանի իշխանությունների՝ «խաղաղության օրակարգը» մշտապես օգտագործվում է որպես լծակ՝ միջազգային հանրության և շահագրգիռ պետությունների վրա ազդելու համար։ Օրինակ, նախագահ Իլհամ Ալիևը բազմիցս նշել է, որ Ադրբեջանը պատրաստ է բանակցել, սակայն դրա նախապայման է համարում Հայաստանի Սահմանադրության փոփոխությունը՝ այն դիտարկելով որպես տարածքային պահանջների վերացում։ Ինչպես ասվեց այս մոտեցումը ցույց է տալիս, որ Բաքվում խաղաղության գաղափարն առաջնային է ոչ թե որպես մարդկային և քաղաքացիական բարեկեցության հնարավորություն, այլ որպես միջոց՝ միջազգային և ներքին համապատասխան լծակների ապահովման համար։

Ադրբեջանական արտաքին քաղաքական շահերը ևս ընդգծում են «խաղաղության» քողարկված գործառույթը։ Բաքուն «խաղաղության գործընթացը» դիտարկում է ոչ միայն որպես տարածաշրջանային անվտանգության միջոց, այլ նաև հնարավորություն՝ ամրագրելու բռնազավթված տարածքները, վերահաստատելու միջազգայնորեն ճանաչված սահմանները և զարգացնելու տրանսպորտային և առևտրային ենթակառուցվածքներ։ Այս ամենը վկայում է, որ Ադրբեջանը «խաղաղության օրակարգը» առաջին հերթին դիտարկում է որպես տնտեսական և աշխարհաքաղաքական շահերի գործիք, այլ ոչ թե որպես իրական խաղաղության փորձ։

Ադրբեջանական կողմի պաշտոնական հռետորաբանությունը վերջին տարիներին մշտապես ագրեսիվ է եղել և ոչ միայն շեղում է հասարակության ուշադրությունը, այլև շեշտում է, որ Ադրբեջանը ոչ մի պարագայում չի լքելու Հայաստանի Հանրապետության օկուպացված տարածքները, և բոլոր բանակցություններն իրականացվում են՝ բացառապես Ադրբեջանի պայմաններով: Նախագահ Ի. Ալիևը բազմիցս հայտարարել է, որ Հայաստանը պետք է հարգի իրենց օրակարգը, և իրենք չեն պատրաստվում հրաժարվել իրենց պահանջներից, ինչը պարզ ցույց է տալիս, որ Բաքվի մտադրությունները խաղաղության ձևակերպումների ներքո իրականում նպատակ ունեն վերականգնել և ամրապնդել Ադրբեջանի ռազմավարական դիրքերը Հարավային Կովկասում:

Ադրբեջանական ներքին քննարկումներում, ըստ վերլուծական աղբյուրների, լայն տարածում ունի այն համոզմունքը, որ «խաղաղության օրակարգը» ոչ թե երկկողմ վստահության վերականգնումն է, այլ հնարավորություն՝ հայկական դիրքերը ճնշելու, հայկական հանրությանը վախեցնելու և տնտեսական-տրանսպորտային գերիշխանություն հաստատելու համար : Բաքվում և մասնավորապես ադրբեջանական լրատվամիջոցներում հաճախ ընդգծվում է, որ շուտով Հայաստանը պետք է հաշտվի անխուսափելիության հետ, և ողջ տարածքային հարցերը լուծվելու են Ադրբեջանի վերահսկողության համատեքստում: Ադրբեջանում քաղաքական և ռազմական բարձրաստիճան պաշտոնյաները հրապարակայնորեն կրկնում են, որ ցանկացած տնտեսական կամ ենթակառուցվածքային համագործակցություն պետք է անցնի իրենց վերահսկողությամբ, և որ Ադրբեջանի համար ընդունելի լուծում չկա, եթե դա չի ամրապնդում երկրի դիրքերը։

Հանրային ընկալումները Ադրբեջանի ներսում ևս համահունչ են պաշտոնական հռետորաբանությանը: Ըստ վերջին հասարակական հարցումների, ցանկացած խաղաղության նախաձեռնություն դիտվում է որպես հայկական զիջումների գործիք, և միայն փոքր թվով ադրբեջանցիների շրջանում կա հավատ, որ երկկողմ վստահությունը հնարավոր է, եթե Հայաստանն իրականորեն փոխի դիրքորոշումը: Ըստ այդմ, ադրբեջանական հասարակության մեծամասնությունն ընդունում է Ի. Ալիևի հայտարարությունները, որ խաղաղությունը պայմանավորված է միայն Ադրբեջանի շահերով, իսկ հայկական կողմը չի կարող պահանջներ առաջ քաշել՝ լինեն դրանք արդարացված, թե ոչ:

Հայաստանի իշխանությունները, մինչդեռ, արտաքին հարթության վրա փորձում են ներկայացնել իրավիճակը որպես «խաղաղության նոր փուլ» և «նոր էջ», բայց իրականում ներսում տեղի ունեցող քաղաքական ու դիվանագիտական գործընթացները մանիպուլյացիա են հանրության հանդեպ: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը պաշտոնապես ընդգծում է, որ Ադրբեջանի հետ ստորագրված փաստաթղթերը և նախաձեռնություններն ապահովում են փոխկապակցվածություն, ենթակառուցվածքային զարգացում և տնտեսության աճ (ասվածի համատեքստում առաջին տեղում, բնականաբար, օգոստոսի 8-ին Վաշինգտոնում նախաստորագրված փաստաթուղթն է)։ Սակայն, անկախ վերլուծաբանները և փորձագետները պնդում են, որ իրականում այդ ծրագրերը, օրինակ «TRIPP» միջանցքը, առաջին հերթին՝ Ադրբեջանին հնարավորություն են տալիս վերահսկելու Հայաստանի տարածքով անցնող ուղիները, տնտեսական լծակներ ձեռք բերել և խախտել Հայաստանի ինքնիշխանության սահմանները։

Անհասկանալի և բազմակողմանի այս գործընթացը բացահայտում է, որ Հայաստանի իշխանություններն աշխատում են ոչ թե երկրի շահերի օգտին, այլ փորձում են հանրության համար հեքիաթ հորինել, թե ինչպես են նրանք ապահովում խաղաղություն, փոխադարձ վստահություն և զարգացման հնարավորություններ: Իրականում, ըստ էության, Հայաստանը զիջում է սեփական դիրքերը և հանրությանը դարձնում մասնակից մի գործընթացի, որը ծառայեցվում է հիմնականում ադրբեջանական շահերին։

Օգոստոսի 8-ի վաշինգտոնյան փաստաթուղթն այս համատեքստում կարելի է դիտարկել որպես արտաքին գործածման լուսանկար, որը ծառայում է միջազգային հանրությանը ներկայացնելու, թե Հայաստանը շարժվում է խաղաղության, կայունության և վստահության ուղիով։ Սակայն փաստաթուղթը և այն հետապնդող նախագծերը՝ ճանապարհներ, ենթակառուցվածքներ և համատեղ տնտեսական ծրագրեր, իրականում նպաստում են Ադրբեջանի դիրքերի ամրապնդմանը, ուժեղացնում են վերջինիս լծակները Հայաստանի նկատմամբ և նվազեցնում հայկական հանրային վերահսկողությունը: Ադրբեջանի իշխանական գնահատականները ցույց են տալիս, որ Բաքուն այս հռչակագիրը դիտարկում է որպես տեսանելի հաղթանակ և որպես իր տեսլականի լուծում: Ի. Ալիևը, մասնավորապես, հայտարարել է, որ օգոստոսի 8-ի փաստաթուղթը «հիմնված է Ադրբեջանի տեսլականի վրա»՝ այն է, թե ինչպես պետք է կառուցվեն միջպետական հարաբերությունները։ Ի. Ալիևի այս հայտարարությունը բացահայտում է, որ Բաքուն դեմ է ոչ միայն ժամանակավոր խաղաղությանը, այլ բանակցային դիրքերի երկարաժամկետ վերաինտեգրմանը։

Ազգային և միջազգային մամուլում արձանագրված է, որ Ադրբեջանը խաղաղության շուրջ խոսույթներն օգտագործում է նաև ներքին քաղաքական իրավիճակը վերահսկելու համար: Նախագահ Ի. Ալիևը և պաշտպանության նախարարությունը հրապարակային հայտարարություններ են անում, որ ամենակարճ ժամանակում Հայաստանը պետք է ընդունի նոր կարգավիճակ, հակառակ դեպքում իրենք կշարունակեն ուժային մեխանիզմների կիրառումը, ինչը փաստում է, որ խաղաղության օրակարգն Ադրբեջանում ընկալվում է որպես զսպման և ճնշման գործիք հայկական կողմի վրա:

Ադրբեջանական ագրեսիվ հռետորաբանությունը, ներքին քաղաքականության լիբերալ շերտերի բացակայությունը և իշխանական քարոզչությունը ցույց են տալիս, որ Բաքուն փաստացի չի պատկերացնում խաղաղության օրակարգը երկկողմ հաշտեցման տեսանկյունից: Խաղաղության նախաձեռնությունները ներկայացվում են միայն որպես Հայաստանի վերահսկելի զիջումների միջոց, և իրականում Ադրբեջանը գործընթացը դիտարկում է որպես լծակ՝ հայկական տարածքներ և ենթակառուցվածքներ վերահսկելու համար: Ի. Ալիևը բազմիցս հայտարարել է, որ համաձայնությունները չեն կարող սահմանափակել իրենց պահանջները, ինչը պարզ արտահայտում է Ադրբեջանի իրական աշխարհաքաղաքական ծրագրերը և Ադրբեջանի ներսում խաղաղության օրակարգի ընկալումները՝ այն ոչ թե վստահություն ստեղծելու մասին է, այլ հայկական դիրքերը ճնշելու և հավելյալ լծակներ ձեռք բերելու:

Հանրային ընկալումներն Ադրբեջանի ներսում ամրապնդվում են նաև կրթական, լրատվական և քաղաքացիական հասարակության շրջանակներում: Լրատվամիջոցները և սոցիալական ցանցերի հրապարակումները հաճախ «խաղաղության օրակարգը» ներկայացնում են որպես հայկական կողմին պարտադրված զիջումներ: Հատկանշական է, որ ադրբեջանցի օգտատերերի մեծամասնությունը աջակցում է իշխանությունների դիրքորոշմանը, այն է՝ Հայաստանը պետք է շարունակի զիջումները, որպեսզի տարածաշրջանում կայունություն հաստատվի: Սա ընդգծում է, որ խաղաղության օրակարգի ընկալումն արհեստածին Ադրբեջանի ներսում լիովին համահունչ է պաշտոնական քաղաքականությանը։

Փաստացի, խաղաղության ներկայիս ձևակերպումները Հայաստանում ներկայացվում են որպես ձեռքբերում, բայց իրականում դրանք ծառայում են Ադրբեջանի շահերին, և ՀՀ իշխանություններն օգտագործում են դրանք՝ հանրության վրա ազդեցություն գործելու և սեփական վարկանիշը բարձրացնելու համար: Համաշխարհային դերակատարների, ներառյալ ԱՄՆ-ի, Իրանի, Ռուսաստանի և ԵՄ-ի, ակնարկներն էլ փաստում են, որ այս գործընթացը կարևոր է, բայց հիմնական շահերի առանցքում Բաքվի և Վաշինգտոնի հետաքրքրություններն են։

Ակնհայտ է, որ ադրբեջանական քաղաքական շրջանակների և միջազգային հանրության համար բազմակողմ գործընթացներում Հայաստանը միայն դիտորդի դերում է, իսկ խաղաղության հռչակագրերն առաջին հերթին ամրապնդում են Ադրբեջանի ազդեցությունը։ Այս փաստը հաստատում է այն մտահոգությունը, որ Հայաստանի իշխանությունների գործողություններն ու հայտարարությունները հաճախ ծառայում են միայն որպես հանրային մանիպուլյացիա, իսկ իրականում գործընթացը չի բխում Հայաստանի շահերից և վտանգում է պետության ինքնիշխանությունը, ստեղծելով նոր աշխարհաքաղաքական կախվածություններ և տնտեսական ու անվտանգային ճգնաժամեր:

Ուստի կարող ենք եզրակացնել, որ անկախ արտաքին դերակատարների ներգրավվածությունից և պաշտոնական հայտարարություններից, խաղաղություն Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև իրականում չկա, իսկ գործընթացը ծառայեցվում է հիմնականում Ադրբեջանի ռազմավարական շահերին՝ ՀՀ իշխանությունների և միջազգային դերակատարների քաղաքական հետաքրքրությունների ապահովմանը՝ ձևականորեն ներկայացնելով դրանք որպես հայ ժողովրդի ձեռքբերում։

Լիանա Պետրոսյան

«Դրօշակ» թիվ 11, 2025թ

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company