ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • Հայաստան
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Յօդուածներ

Փորձութիւն Անկախութեամբ

21 Սեպտեմբեր 2019 ԱՐՏԱՇԷՍ ՇԱՀԲԱԶԵԱՆ

Անկախութիւնը բացարձակ արժէք է: Յայտնագործութիւն չէ արձանագրելը, որ որեւէ ժողովրդի անվտանգ եւ հեռանկարային ապագայի հիմնական երաշխիքը նրա գոյավիճակն է անկախ պետականութեան պայմաններում: Միաժամանակ բացարձակ չէ անկախութիւնը, քանի որ նոյնիսկ տիեզերական մարմիններն են ձգողականութեան օրէնքով փոխկապակցուած իրար հետ: Երկրագնդի գերհզօր տէրութիւնները կաշկանդուած են միջազգային օրէնքներով, դաշնակիցների եւ ոչ դաշնակիցների հետ ունեցած փոխյարաբերութիւններով եւ այլն: Հզօրանալով տնտեսապէս, քաղաքական հեղինակութեամբ, ռազմականօրէն, ինչպէս եւ առողջապահութեան, մշակոյթի եւ այլ բնագաւառներում պետութիւնը մեծացնում է իր անկախութեան չափը, իսկ հակառակ գործընթացների պարագայում այդ չափն սկսում է նուազել: Ներկայացուած հաստատումները քաղաքագիտական այբուբենի յիշեցում չեն, այլ մտքեր են, որոնք կամայ թէ ակամայ ծնւում են գլխումս, երբ խորհում եմ Հայաստանի մասին` անկախութեան հերթական տարեդարձի առիթով: Խորհրդային կայսրութեան անարիւն փլուզումը ստեղծեց նրան ենթակայ երկրների անկախացման եւ սեփական պետականութիւնը կերտելու հնարաւորութիւն: Ի տարբերութիւն այլ ժողովուրդների` տուեալ գործընթացը հայութեան համար չեղաւ սահուն ու խաղաղ, ուղեկցուեց` տնտեսութեան փլուզմամբ, շրջափակմամբ, զանգուածային արտագաղթի փորձութիւններով, ազատագրական պատերազմով, ինչպէս եւ հանրապետութեան մէկ երրորդը հողին հաւասարեցրեց պատուհասած երկրաշարժը:

Հետեւաբար սխալուած չենք լինի` ասելով, որ մեր անկախութիւնը ձեռք է բերուել ժողովրդի գերագոյն ճիգով եւ թանկ գնով:

Գեղարուեստական բնորոշում չի լինի, այլ իրականութեան փաստարկում եթէ արձանագրենք, որ Հայաստանի անկախութեան ճանապարհը անցաւ արցախեան պատերազմի միջով: Աւելի՛ն. Հայաստանի անկախացման գործընթացը ծնուեց ղարաբաղեան պայքարի բովում, եւ վերջինս ոչ միայն բարոյահոգեբանական, այլեւ քաղաքական, տնտեսական լուրջ ազդեցութիւն ունեցաւ անկախացող Հայաստանի զարգացման վրայ: Եթէ հայութիւնը չյաղթէր Ղարաբաղում, այսօր մենք լինելու էինք գլխիկոր ժողովուրդ, թոյլ, կարելի է ասել` յարաբերական պետական ներուժով ու քաղաքական կշռով: Թշնամին «նստած» էր լինելու Զանգեզուրի սահմանների վրայ եւ այստեղից էր սպառնալու մեր երկրի ներկային ու ապագային:

Միանշանակօրէն կարելի է ասել, որ արցախեան յաղթանակն ու հայկական երկրորդ պետութեան ձեւաւորումը հայոց նոր պետականութեան բաղկացուցիչ մասն են եւ անկախութեան ընձեռած ձեռքբերումների մէջ` գլխաւորը: Ամրապնդելով Հայաստանն ու Արցախը` մենք լայն հեռանկարներ ենք ապահովելու Հայաստանի համար:

Միաժամանակ արձանագրենք, որ անկախ Հայաստանը, բառի բովանդակ իմաստով, իր անկախութեան սահմանափակման մարտահրաւէրները յաղթահարելու փորձութեան առջեւ է գտնուելու դեռ երկար տասնամեակներ: Եւ պատճառը միայն շրջափակումը, տնտեսական առարկայական ու ենթակայական բնոյթի բարդութիւնները չեն: Այլեւս գոյութիւն չունեն խորհրդային փակ սահմանները, որոնք առհասարակ կաշկանդիչ լինելով` միաժամանակ թոյլ չէին տալիս տարբեր կողմերից զանազան բնոյթի ազդեցութիւնների ներթափանցումը երկիր: Բաց սահմանների պարագայում, ժողովրդավարութեան եւ ազատութիւնների որդեգրումով, Հայաստանը ենթակայ է դարձել քաղաքական, հասարակական, տնտեսական, հոգեւոր-մշակութային եւ այլ օտար հոսանքների գրոհին, որոնք կազմակերպուել եւ կազմակերպուելու են տարբեր կողմերից, Հայաստանի նաւը այս կամ այն ազդեցութիւնների դաշտ հրելու, այս կամ այն արտաքին հաշուարկների ենթական դարձնելու մղումով: Եւ դա արուելու է ոչ թշնամու, այլ յաճախ հայ մարդկանց ձեռքով, ինչը որ տեղի ունեցաւ Վրաստանում ու Ուքրանիայում, արաբական աշխարհում եւ գունաւոր յեղափոխութիւնների փոթորիկներում յայտնուած այլ երկրներում: Ինչո՞ւ պէտք է Հայաստանը շրջանցեն նման նախագծերը, եթէ այսօր մեծապէս մեր երկրով է պայմանաւորուած, թէ ո՞ր կողմ կը նաւարկի կովկասեան նաւը, աշխարհաքաղաքական ի՞նչ հնարաւոր վերադասաւորումներ կարող են տեղի ունենալ, ի՞նչ ապագայ կ՛ունենան մեր ոխերիմ թշնամիների ու «բարեկամների» հետ փոխյարաբերութիւնները, մանաւանդ` արցախեան հարցի գոյութեան պայմաններում: Այս ամէնը հայ ժողովրդին եթէ ոչ դատապարտում ապա պարտադրում են բազմապատիկ պատասխանատուութեամբ վերաբերելու պետականութեան ամրապնդման ու հզօրացման հրամայականին: Հայաստանը անկախութեան իւրաքանչիւր հերթական տարեդարձը պէտք է դիմաւորի առաւել հզօր, ինքնուրոյն ու անխոցելի դարձած` քաղաքական, տնտեսական, հոգեւոր եւ այլ առումներով: Միայն ազգային արժէքների եւ անփոփոխելի շահերի վրայ խարսխուած, ազգային գիտակցութեամբ եւ ապագայի միասնական տեսլականով օժտուած ամուր հասարակութիւնը ունակ կը լինի դիմագրաւելու մարտահրաւէրներին եւ չշեղուելու որդեգրած ուղուց:

Չնայած բոլոր թերութիւններին ու վայրիվերումներին` անցնող գրեթէ երեք տասնամեակը Հայաստանի համար եղել է շօշափելի ձեռքբերումների ժամանակահատուած: Հայաստանը վերափոխուել է ներսից` սկսած տնտեսական հնարաւորութիւններից, մինչեւ հասարակական կառուցակարգերն ու իրաւական համակարգը: Սա երբեք չի կարող նշանակել, որ արդէն հասել ենք վերջնանպատակին, որովհետեւ վերջնանպատակ չկայ, այլ կայ կատարեալի մշտական ձգտում` բոլորի համար:

Սրանով հանդերձ, չենք կարող չարձանագրել, որ ազատութիւնների ու ժողովրդավարութեան որոշակի դրսեւորումներով գուցէ Հայաստանը առաջ է շա՜տ շատերից: Օրինակ` Հայաստանը տեսել է 2008 թուականի մարտի 1-2-ի գիշեր, բայց դժուար է պատկերացնել, թէ մեզանում շաբաթներ ու ամիսներ շարունակ կարող է տեղի ունենալ այն, ինչ եղաւ Փարիզում` դեղին բաճկոնաւորների հրապարակ իջնելով: Հայաստանի իրաւական համակարգը դեռ շատ պէտք է ժողովրդականանայ, բայց դժուար է նաեւ պատկերացնել, որ, օրինակ, Հայաստանի ոստիկանը կարող է ինչ-որ հրահանգ տալ քաղաքացուն, ապա հանգիստ բարձրացնել ատրճանակն ու կրակել ենթադրեալ յանցագործի վրայ, ինչպէս` Ամերիկայում: Կարելի է նման օրինակների շարքը շատ երկարացնել` անդրադառնալով շատ աւելի լուրջ խնդիրների եւ ոլորտների: Վերջին երկու տասնամեակների փոխլրացնող արտաքին քաղաքականութեամբ Հայաստանը կարողացել է բազմակողմ ճկուն եւ չհակադրուող յարաբերութիւններ հաստատել աշխարհաքաղաքական տարբեր միաւորների ու բեւեռների հետ` սկսած ընդգծուած հակառուսական-արեւմտամէտ արեւելում որդեգրած Վրաստանից, պատժամիջոցների ճիրաններում գտնուող Իրանից` մինչեւ Ռուսաստան, Միացեալ Նահանգներ, Եւրոմիութիւն, արաբական աշխարհ, Չինաստան եւ այլն: Մութ ու ցուրտ 90-ականների տնտեսական ամբողջական կախուածութեան շրջանից յետոյ, Հայաստանն այսօր սննդի, հացամթերքի, մսամթերքի, թեթեւ եւ հանքարդիւնաբերութեան, շինարարութեան, վերամշակող ճիւղերի, զբօսաշրջութեան, մի շարք եւ այլ արտադրանքների գծով ամբողջականօրէն կամ մասամբ բաւարարում է ոչ միայն սեփական կարիքները, այլեւ ամէն տարի շատ ուղղութիւններով ընդլայնում է արտահանումների ծաւալները:

Այս ցանկը նոյնպէս կարելի է երկարացնել, խնդիրն այն է, որ հեռանկարները ծրագրելիս երբեք պէտք չէ ընկնել հիւանդագին մտասեւեռումների յորձանուտը եւ ամէն անգամ խորհել զերոյից սկսելու մասին, այլ գործնականօրէն արժեւորելով եղածը` մտածել եղած մեկնակէտից առաւել արդիւնաւէտօրէն առաջ շարժուելու մասին:

Յանուն ճշմարտութեան պէտք է նաեւ խոստովանել, որ վերը թուարկուած եւ ներքին այլ պատճառներով մենք օգտագործել ենք հնարաւորութիւնների բնաւ ոչ առաւելագոյնը, եւ մօտ ու հեռու մրցակիցների ընդհանուր առաջընթացի համեմատ, տարբեր ուղղութիւններում ունենք ոչ արդարացուած յապաղում:

Տասնամեակներ եւ նոյնիսկ դարեր շարունակ մենք մեր բնօրրանում ապրել ենք որպէս տուեալ պետութեան խորթ քաղաքացիներ, եւ մեզ բնաւ այդ պետութիւնների յաջողութիւնները չեն ոգեւորել: Հիմա մենք դարձել ենք ե՛ւ հողի ե՛ւ պետութեան տէրերը, ու հոգեբանական շրջադարձը պէտք է լինի լիակատար, մանաւանդ` ողջ հայութեան հաւաքական գիտակցութեան մէջ: Մենք այլ հայրենիք եւ այլ պետութիւն չենք ունենալու, իսկ ինչ որ ունենալու ենք, լինելու է եղածի շարունակութիւնը: Անկախ Հայաստան-Արցախի արժէքը մեր սերունդների ազգային ապագայի երաշխիքն է, որից թանկ բան չի կարող լինել:

Հերթական անգամ ձեռք բերելով անկախութեան հնարաւորութիւնը` կանգնած ենք սեփական ապագան կերտելու կամ այն եւս մէկ անգամ ու գուցէ վերջնականօրէն խորտակելու փորձութեան առջեւ: Ոչ ոք մեր անելիքը չի անելու մեր փոխարէն եւ չի կիսելու երազանքի հարցում մեր շահագրգռուածութիւնը: Մենք ենք մեր երկրի տէրը, ի հարկէ եթէ կարողանանք ծրագրել ու արարել միայն սեփական խելքով ու բազուկներով:

aztagdaily.com

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company