Կառավարությունը առանձին ոլորտներին թույլատրելով վերսկսել իրենց գործունեությունը ավելացնում է ռիսկերը
12 Ապրիլ 2020 NEWS.am-ը երկրում ստեղծված իրավիճակի առաջացրած տնտեսական հետեւանքների մասին զրուցել է ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանի հետ:Արտակարգ դրության պայմաններում ինչպե՞ս եք գնահատում օրավարձով աշխատողների վիճակը եւ կառավարության՝ նրանց աջակցության մեթոդի էֆեկտիվությունը:
Մեր աշխատանքային օրենսգիրքը թույլ է տալիս օրավարձով, ժամավարձով եւ գործավարձով աշխատավարձի վճարման սխեմաներ եւ այս մարդկանց մեծ մասը չնայած գրանցված է մեծ մասը եւ ֆիքսված է որոշակի գումար, ենթադրենք 50 հազար դրամ, կամ 60 հազար դրամ, բայց նրանց իրական եկամուտները ավելի շատ են եւ ունենք մի խումբ մարդիկ, որոնք ընդհանրապես գրանցված չեն եւ սա լուրջ խնդիրներ կառաջացնի այս մարդկանց համար, քանի որ նարնք կամ գրանցված չեն, կամ էլ իրական եկամոտները ցույց չեն տալիս եւ նրանցից շատերը ուղղակի չեն կարողանա իգտվել պետական աջակցության ծրագրերից, դա էլ իր հերթին լուրջ սոցիալական խնդիրներ կարող է առաջացնելի նրանց ընտանիքներում: Առհասարակ Կառավարության սոցիալական ծրագրերը պետք է ավելի մեծ շրջանակներ ընդգրկեն, հակառակ դեպքում մարդիկ ուղղակի տանից դուրս կգան: Մենք պետք է մարդկանց հացի խնդիրը լուծենք, որ մարդիկ մնան տանը եւ սա պետք է լինի մեր գերխնդիրը եւ Կառավարության բոլոր ջանքերը պետք է ուղղված լինեն այս ուղղությամբ այսինքն` մարդկանց բուժեն, մեկուսացնեն եւ պարենով ապահովեն:
Ընդհանուր առմամբ՝ կառավարությունը մշակել է բնակչության տարբեր խավերին աջակցելու տասը փաթեթ, որքանո՞վ են դրանք լուծում սոցիալ-տնտեսական խնդիրները:
Միանշանակ սոցիալ–տնտեսական խնդիրները այս փաթեթներով չի լուծվում: Չնայած, որ Կառավարությունը հայտարարում է, որ այս փաթեթների շահառուները 200 հազար են, բայց իրականության մեջ ավելի քիչ են, քանի որ այս փաթեթի առաջին միջոցառումների շահառուներ միմյանց կրկնել, այսինքն մարդ կարող է համապատասխանի համ 4-րդին, համ 8-րդին բայց մարդուն տալիս են մեկ միանվագ նպաստ, նաեւ առաջանում են այլ խնդիրներ եւս կազմակերպական, տեխնիկական եւ այլն եւ մարդկանց մեծ մասը չի օգտվում այս փաթեթներից:
Եթե կառավարությունը երկարացնի արտակարգ դրությունը մինչեւ մայիսի 14-ը՝ ինչ տնտեսական խնդիրներ առջեւ կկանգնի երկրի տնտեսությունը, եւ որքան ժամանակ կպահանջվի այն վերականգնելու համար:
Սա սպասելի որոշում էր եւ այս որոշման հիմքում ընկած է նաեւ քաղաքական եւ տնտեսական գործոն: Քաղաքական գործոնն այն է, որ իշխանությունը հասկանում է, որ տանը նստած մարդիկ բավականին վատ են տրամադրվում իշխանությունների նկատմամբ եւ պետք է հույս տալ մարդկանց, որ շուտով կվերջանա էս վիճակը: Տնտեսական գործոնը այն է, որ իշխանությունը հասկանում է, որ մարտին, մենք ունեցել ենք բավականին վատ ցուցանիշներ ե հաջորդ ամիսներին նույնպես լինելու են վատ ցուցանիշներ եւ պետք է այդ խնդիրը ինչ-որ ձեւ լուծել: Դիցուք առաջարկում են սիգարետի արտադրությունը սկսել, որ արտարժույթ գա: Շինարարության ոլորտի թույլատրումը, ըստ իս, քաղաքական նպատակ է հետապնդում, որպեսզի իշխանությունները ցույց տան ժողովրդին, որ մենք ճանապարհներ ենք կառուցում եւ տարվա վերջին որպես արդյունք ցույց տան ժողովրդին, ինչպես անցած տարի ցույց տվեցին, սակայն ուրիշ հանրային բարիք չկարողացան մատնանշել: Կառավարությունը առանձին ոլորտներին թուլատրելով վերսկսել իրենց գործունեությունը ավելացնում է ռիսկերը: Արդյոք նրանք կարող են այդ ռիսկերը կառավարեն, փորձը ցույց է տալիս, որ մենք պատրաստ չենք նման ռիսկեր կառավարել, ավելին` մեր բոլոր քայլերը ուշացված են լինում, ժամանակին չեն: Հիմա նոր ռիսկ ենք մեր վրա վերցնում: Չկա որեւէ երաշխիք, որ ինչպես տեքստիլի դեպքում կլինի վարակված եւ ընդհանուր վարակվածություն կգնա:
Մենք պետք է թողնենք մեր բոլոր տնտեսական հաշվարկները եւ կորոնավիրուսի դեմ պայքարենք, այսինքն վերացնենք վիրուսը: Տնտեսական հետեւանքներին մենք պետք է վերադառնանք վիրուսից հետո: Իսկ այս եղանակով մենք ավելի ենք մեծացնում վիրուսի ռիսկը, այսինքն չի վերանում եւ ավելի ուշ ենք կարողանում վերադառնալ նորմալ կյանքին:
Հատկապես տնտեսության ո՞ր ճյուղերն են մեծ կորուստներ արձանագրելու:
Ավելի մեծ կորուստներ կունենան ծառայության ոլորտը եւ շինարարության ոլորտը, մասամբ նաեւ առեւտուրը, որոնք անցած տարի ապահովեցին մեր տնտեսության աճի 6 տոկոսը: Այս ոլորտներում մենք կունենանք անկում, որն էլ մեծ ազդեցություն կթողնի ընդհանուր ցուցանիշների վրա եւ տարբեր կանխատեսումների համաձայն մեր տնտեսությունը բավականին ցածր տնտեսական աճ ենք ունենալու եւ եթե արագ չհաղթահարենք վիրուսը նույնիսկ հնարավոր է բացասական աճ լինի, դա պայմանավորված է նրանով, որ մեր տնտեսությունը դիվերսիֆիկացված չէ, առողջ չէ, ներառական աչէ, մենք հիմնված ենք մի քանի ճյուղերի վրա: Օրինակ` շահումով խաղերից է կախված, որն այս պահիին կանգնած է, կամ շինարարությունը եւ այլն:
