ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Անցումային արդարադատության էությունը

24 Մայիս 2019 Անցումային արդարադատութեան գաղափարին առաջին պաշտօնական փորձագետինը յետ-պատերազմեան Նիւրէմպէրկի դատավարութիւններն էին։ Նացիզմի կրունկներուն տակ հեծող Գերմանիան, որ բոլորովին փուլ եկած էր թէ՛որպէս պետութիւն և թէ՛որպէս հասարակութիւն, պէտք էր անպայման վերականգնէր և զայն վերակերտելու մեծ գործը կը պահանջէր անցման շրջանի մէկ նոր կարգավիճակ և գործերու ընթացաւորում։ Դաշնակից ուժերը կրցան ստեղծել այդ միջանկեալ գործընթացը և Գերմանիան առաջնորդել դէպի ազատութիւն և կայունութիւն։

Այսօր, ՀՀ Վարչապետն ու իր համախոհները յաճախ կը գործածեն «անցումային արդարադատութիւն» բառակապակցութիւնը վաւերականութիւն տալ փորձելով իշխանութեան առած քայլերուն և անշուշտ նմանօրինակ քարոզչութեամբ ոչ միայն մեր երկրի հասարակութիւնն է, որ կ՚ապակողմնորոշուի և կը տուժէ, այլև կ՚աղաւաղուի անցումային արդարադատութեան ողջ գաղափարը հասարակութեան աչքին։ Պետութեան գլուխ գալէ ետք, ներկայ իշխանութիւնը դիմած է շարք մը դատական հետապնդումներու անցեալին գործուած ապօրինութիւնները արդարադատութեան ատեանին բերելու նպատակով։ Այդ մէկը, յստակօրէն, գործադիր իշխանութեան իրաւասութիւններու ծիրին մէջ կ՚իյնայ (որպէս դատախազ կողմի) և սակայն հոն պէտք է կանգ առնէ գործադիր իշխանութեան նախաձեռնութիւնը։ Այդ կէտէն անդին, դատական իշխանութեան իրաւասութիւններու ոլորտն է, որուն անկախութիւնը պէտք է պահպանուի ամէն գնով, եթէ երկիրը պիտի գործէ ժողովրդավարութեան տարրական կանոններուն համապատասխան։

Բայց այսօր փաստ է, որ Պր. Վարչապետն ու իր համախոհները հրապարակ կ՚իջնեն անցումային արդարադատութեան սխալ հասկցուած լոզունգներու հռետորաբանութեամբ։ Անցումային արդարադատութիւնը կ՚ենթադրէ պետական մեքենայի ամբողջական փլուզում և սահմանադրական գործընթացի բացարձակ բացակայութիւն։ Մինչդեռ մենք ունինք գործող պետականութիւն և գործող սահմանադրութիւն, որուն իր անվերապահ հաւատարմութիւնը յայտնած է Նիկոլ Փաշինեանի կառավարութիւնը։ Գործադիր իշխանութիւնը այսօր պարտաւորութեան տակն է ՀՀ Սահմանադրութեան ամբողջական պաշտպանութիւնը ստանձնելու։ Հասկնալի է, որ գործադիր իշխանութիւնը դժգոհ ըլլայ դատական համակարգի ներկայ որակէն և փափաքի զայն բարեփոխուած տեսնել։ Բայց այդ հարցը կրնայ հանգուցալուծուիլ միայն ՀՀ Սահմանադրութեան ճշտած գործընթացով գործի լծելով Բարձրագոյն Դատական Խորհուրդի մեքանիզմները։

Դիմել խուժանի օգնութեան և պաշարել դատարանները, յարձակում գործել դատաւորներուն վրայ, զանոնք առնել բարոյական ճնշման տակ և այս ամբողջ ոտնձգութիւնը ծանուցել որպէս «ժողովուրդի կամք», սա այլ բան չէ եթէ ոչ գործադիր իշխանութեան իրաւունքներու բացայայտ չարաշահումը և – ցաւ ի սի՛րտ – գործադիր իշխանութեան ողբալի սնանկութիւնը։ Յամենայն դէպս ասիկա ամէն ինչ է բացի անցումային արդարադատութիւն ըլլալէ։ Անցումային արդարադատութեան բարոյական խարիսխը ազգային գերագոյն շահէն բխող յարացոյցի հիմնական փոփոխութիւնն է։ Սոսկ իշխանափոխութեան հողին վրայ գործող իշխանութիւնը բարոյական իրաւունքը չունի անցումային արդարադատութեան ձեռնարկելու։

ՀՀ դատաիրաւական համակարգը կարիքը ունի վերափոխման և ան պէտք է փոխուի ներքին կարգով Բարձրագոյն Դատական Խորհուրդի, ՀՀ Նախագահի, ՀՀ Սահմանադրական Դատարանի, ՀՀ Ազգային Ժողովի և գործադիր իշխանութեան սերտ համագործակցութեամբ, իրաւական դաշտի սպառիչ քննութեամբ և հանրային մտածողութեան շարունակական աւանդներով։ Հայաստանի Հանրապետութեան կեանքին մէջ անցումային արդարադատութիւնը տեղ չունի։ Վերոյիշեալ փոփոխութիւններուն համար արտա-օրինական գործիքակազմ ստեղծելու երբեք կարիքը չկայ։ Ընդհակառակն անցումային արդարադատութեան անտեղի և անհարկի կիրարկումով դատա-իրաւական համակարգը կ՚ենթարկուի անխուսափելի քաղաքականացման և մենք կ՚ունենանք անանցանելի քաոս։ Ես կը մաղթեմ, որ այսօրուան քննարկումները ի վերջոյ առաջնորդեն օրինական գործիքակազմի միակ ապահով և ընդունելի ընտրանքին։

Կարօ Արմենեան
Մայիս 24, 2019 Ուաշինկթըն

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company