2020 թվականին նախատեսված՝ ՀՅԴ 130-ամյակին նվիրված միջոցառումը չկայացավ Արցախյան երկրորդ պատերազմի եւ հայության ողբերգական կորուստների պատճառով: Այն առցանց անցկացվեց 2021թ. մայիսի 2-ին:

Շնորհավորական ուղերձներ հղեցին ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը, Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ-ն, Մեծի Տանն Կիլիկիո Կաթողիկոս Արամ Ա-ն, Հայ Կաթողիկե պատրիարքության Բեյրութի թեմի օգնական Տեր Գևորգ Եպս. Ասատուրյանը, Հայ Ավետարանչական Ընկերակցության վարչության գործադիր տնօրեն Զավեն Խանջյանը:

Կատարված աշխատանքների ամփոփ հաշվետվությամբ հանդես եկան ՀՅԴ Բյուրոյի ներկայացուցիչ Հակոբ Տեր-Խաչատուրյանը, ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ Իշխան Սաղաթելյանը, ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ Դավիթ Իշխանյանն ու Դաշնակցության աշխարհասփյուռ կառույցի ներկայացուցիչները, ՀՅԴ Հայ դատի Վաշինգտոնի, Միջին Արևելքի, Եվրոպայի, Մոսկվայի, Թեհրանի, Նոր Ջուղայի, Հարավային Ամերիկայի գրասենյակների և հանձնախմբերի, ՀՅԴ Բյուրոյի Երիտասարդական գրասենյակի, կուսակցության ուղեկից կառույցների՝ Հայ Օգնության Միության, Համազգային Հայ Կրթական և Մշակութային Միության և Հայ Մարմնակրթական Ընդհանուր Միության պատասխանատուները:

Միջոցառումն ամբողջացավ ՀՅ Դաշնակցության պատմության 130-ամյա երթը հատկանշող պահերի եւ գործունեությանն անդրադարձող կարեւոր կետերի նշումով։ Հատուկ տեղ գրավեց Արցախյան վերջին պատերազմը, որին մասնակցել էր կամավորների հատուկ ջոկատը։

Ստորեւ ներկայացնում ենք Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության Բյուրոյի ներկայացուցիչ Հակոբ Տեր-Խաչատուրյանի խոսքը ՀՅԴ 130-ամյակին նվիրված «130 տարին 130 րոպեում» առցանց միջոցառմանը (2-ը մայիսի 2021թ)․

Սիրելի հայրենակիցներ,

ՀՅԴ 130ամեակի պատմութիւնը հայոց նորագոյն պատմութեան հետ ամբողջովին ընդելուզուած է:

Իր հիմնադրութեան առաջին օրերէն ՀՅԴն առաջատար դիրքերու վրայ գտնուած է ի պաշտպանութիւն իր ժողովուրդի դատին, իրաւունքներուն, անվտանգութեան եւ ընկերային արդարութեան …

Իր հիմնադրութեան առաջին օրերուն Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւնը ստրուկի հոգեբանութենէն դուրս բերաւ օտար լուծի տակ ընկճուած ժողովուրդը եւ կերտեց պահանջատէր հայութիւն:

Ու 130 տարիներէ ի վեր ան յատկապէս կազմակերպեց ու առաջնորդեց՝

– հայ յեղափոխութիւնը 19րդ դարու 90-ականներէն սկսեալ
– Ֆիտայական շարժումը երկրի մէջ
– Հայ եկեղեցական գոյքերու բռնագրաւման դէմ պայքարը ԱրեւելաՀայաստանի մէջ
– Հայ-թաթարական պատերազմին հայութեան յաղթանակը
– Օսմանեան կայսրութեան Սահմանադրական շարժումի մասնակցութիւնը
– Իրանի Սահմանադրական յեղափոխութեան մասնակցութիւնը
– Ա. Աշխարհամարտի ընթացքին Կամաւորական շարժումը
– Ցեղասպանութենէն ճողոպրած մնացորդացներու համախմբումը եւ ապահովութիւնը
– 1918-ի Մայիսեան փառապանծ յաղթանակները եւ Հայաստանի պետականութեան վերականգնումը
– Ազատ, անկախ ու միացեալ հայրենիքի տեսլականը եւ Հայաստանի իրաւունքներու ձեռքբերումը միջազգային
վեհաժողովներու ընթացքին եւ Սեւրի դաշնագրի միջոցաւ
– Հայ վրիժառու բազուկները՝ ցեղասպաններու Նեմեսիսեան արդարահատոյցը կիրարկելով
– Հայկական նորաստեղծ Սփիւռքի կառոյցներն ու դիմագիծը, տարասփիւռ հայութեան ներշնչելով յոյս եւ
վճռակամութիւն
– Բ աշխարհամարտի հայկական գերիներու ազատագրումը
– Սփիւքահայութեան հայակերտումն ու պահանջատիրական ոգիի արմատաւորումը
– Ազատութեան ու անկախութեան խորհրդանիշներու պաշտպանութիւնը համայնավարութեան խաւարի
տարիներուն ընթացքին
– Վերջին վաթսունամեակի Հայ Դատի քաղաքական աշխատանքներու նոր թափը եւ ուժային բուռն պայքարը
– Լեռնային Ղարաբաղի գոյամարտի մասնակցութիւնը, Արցախի ազատագրումը եւ ԼՂՀի ստեղծումը
– Հայաստանի վերանկախացման գործընթացի ակտիւ մասնակցութիւնը, ինչպէս նաեւ՝ ազգային արժքէքներու
եւ ազգային գաղափարախօսութեան հայրենիք վերադարձը
– Հայրենիք-Սփիւռք կամրջումը
– Հայաստանի ու Արցախի քաղաքական կեանքի նուիրեալ մասնակցութիւնը
– Հայրենիքի մէջ ընկերային արդարութեան հաստատումը

Իր փառապանծ անցեալի որպէս շարունակութիւն, ՀՅԴն այսօր կը հանդիսանայ այն միակ համահայկական եւ ազգային ազատագրական պայքար մղող կազմակերպութիւնը, որ հարենիքի ու հայութեան համար պայքար կը մղէ աշխարհով մէկ: Կը միտի զարգացնել Հայաստանն ու Արցախը եւ ամրապնդել անոնց պետականութեանց հիմերը:

Հայ Դատի ոլորտէն ներս հայ ժողովուրդի արձանագրած նուաճումներու առիւծի բաժինը ստանձնած մեր կազմակերպութիւնը արդէն ապահոված է Ցեղասպանութեան ճանաչման, դատապարտման եւ պահանջատիրութեան յաղթանակներ, որու վերջին օրինակն է ԱՄՆի Նախագահ Բայդընի Ցեղասպանութեան եզրոյթի օգտագորժումը: Եւ հիմա լծուած է պահանջատիրութեան օրինական երեսներու ուսումնասիրութեան գործին:

Սփիւռքի տարածքին ու բռնագրաւեալ մեր հողերու հայ համայնքներու եւ ազգային փոքրամասնութեանց իրաւունքներու պաշտպանն է ՀՅԴն, որ կը պայքարի ամէնուրէք անարդարութեան եւ հայութեան իրաւունքներու ոտնահարման դէմ: Կը ներարկէ նոր ոյժ եւ կազմակերպուածութիւն արտերկրի մէջ եւ կը խթանէ հայրենիք-սփիւռք միասնութիւնը, համոզուած ըլլալով որ յանձնառու սփիւռքն է հզօր հայրենիքի յենարանը:

Եւ վերջապէս՝ ՀՅԴն մղիչ ոյժն է այսօր, որ կը շարունակէ դաստիարակել սերունդներ որպէսզի յանձնառու իւրաքանչիւր հայ երիտասարդ իր կեանքի հիմնական նպատակներէն մէկը դասէ հայրենիքին, ժողովուրդին ու դատին ծառայելը, ամրօրէն իւրացնելով Սիամանթոյի պատգամը, որ մեր «անունն է Պայքար եւ վախճանը Յաղթանակ»։

ՅՏԽ
2021 Մայիս 2