Մենք երեկվանից ականատես ենք, որ պատերազմը թևակոխել է որակական բոլորովին նոր փուլ՝ էներգետիկ համակարգերի թիրախավորման փուլ, որը նախաձեռնել են Իսրայելը։ Այս մասին NEWS.am–ի հետ զրույցում նշեց վերլուծաբան, Թեհրանում լույս տեսնող «Ալիք» օրաթերթի գլխավոր խմբագիր Արամ Շահնազարյանը։

«Միացյալ Նահանգների նախագահ Թրամփը հայտարարել է, թե ես տեղյակ չեմ եղել, բայց ամերիկյան մամուլը արդեն պնդում է, որ Ամերիկան տեղեկացված է եղել այս հարվածների մասին։ Սա նշանակում է, որ եթե այս ընթացքը շարունակվի, եթե կողմերը շարունակեն թիրախավորել միմյանց էներգետիկ ենթակառուցվածքները, մենք ականատեսը կլինենք այն իրողության, որ պատերազմը միայն ռազմաճակատից, ռազմական դիմակայությունից տեղափոխվելու է տնտեսական դաշտ։ Սա ունենալու է իմ կարծիքով շատ լուրջ հետևանքներ թե միջազգային էներգետիկ շուկայի, և ընդհանրապես միջազգային տնտեսության համար։ Հիմա պետք է սպասենք, տեսնենք շարունակությունը ինչպես է լինում։

Չմոռանանք, որ Իրանը հայտարարել է, որ եթե թիրախավորվեն իր ոչ ռազմական ենթակառուցվածքները, պատասխանը լինելու է նույնպես ասիմետրիկ։ Մենք գիտենք, որ Իրանը համաչափ պատասխանի չի գնացել, այսինքն պատերազմի մարտավարությունը լրիվ փոխել է և ասիմետրիկ են հարվածները»,– ասաց նա՝ նկատելով, որ հիմա արդեն նավթի մեկ բարելի գինը անցել է 114 դոլարից։

«Թիրախավորվելու են հեղուկ գազի վերամշակման ամբողջ ենթակառուցվածքները, իսկ որի հետևանքով Եվրոպան և ընդհանրապես աշխարհը կանգնելու է հեղուկ գազի պրոբլեմի առջև, իսկ դա շատ-շատ լուրջ հարց է, ոչ պակաս, քան նավթի գների աճը»,–ասաց Շահնազարյանը։

Անդրադառնալով նրան, որ Իսրայելը և ԱՄՆ–ն թիրախավորում են Իրանի բարձրագույն ղեկավարությանը՝ փորձելով փլուզել Իրանի իշխանությունը, Շահնազարյանն ասաց. «Իսրայելը և Միացյալ Նահանգները այդ մարտավարությունը պատերազմի առաջին իսկ օրվանից կիրառել են՝ վերացնել համակարգի առանցքային դեմքերին։ Դա սկսվել է շատ ավելի շուտ, երբ ամերիկյան ուժերը մի քանի տարի առաջ թիրախավորեցին գեներալ Սոլեյմանին։ Բայց փաստը մնում է փաստ և հստակ է, որ համակարգը չի թուլացել, չի դադարել գործել, չի դադարել աշխատել և փլուզման չի ենթարկվել։

Իրենց հաշվարկն այն է, որ թիրախավորում ենք երկրի գերագույն գլխավոր հոգևոր առաջնորդին, որը առանցքն է ամբողջ համակարգի և համակարգը փլուզվում է մեկ երկու օրում։ Դա տեղի չունեցավ, քանի որ Իրանը 47 տարի շարունակ սովոր է այս կորուստներին»։

Շահնազարյանը հիշեցրեց, որ 1981–ին Իրանում ներքին քաղաքացիական լուրջ բախումներ են տեղի ունեցել, ընդդիմությունը զինված ապստամբության է դիմել, սպանվել են բազմաթիվ առանցքային դեմքեր, համակարգի առանցքային դերակատար Այաթոլլա Բեհեշտին, երկրի նախագահը և վարչապետը, բայց Իրանի իշխանությունը հաղթահարել է այդ ճգնաժամը։

«Նույնը այս պատերազմի ընթացքում ենք ականատես լինում։ Այո, կան առանցքային դեմքեր, որոնք ունեն կուտակված մեծ փորձ, այդ թվում հանգուցյալ Ալի Լարիջանին, որպես ազգային անվտանգության խորհրդի քարտուղար, որը ամենաառանցքային դերակատարներից մեկն էր։ Նրանց կորուստը անշուշտ հարված է, բայց կան նրանց փոխարինողներ։ Տեսականորեն, այո, կարող է այդ փոխարինողների բանկը սպառվի, բայց դա միայն տեսականորեն։

Մի կարևոր հանգամանք ես շեշտեմ, ԱՄՆ–ն և Իսրայելը մի շատ կարևոր խնդիր հաշվի չեն առնում, որ այս գործիչներին վերացնելով, աստիճանաբար նրանց փոխարինման են գալիս իսլամական հեղափոխության հաղթանակից ի վեր երկրորդ սերունդի գործիչները, որոնք հաճախ շատ ավելի արմատական և ծայրահեղ մոտեցումների կրողներ են։ Վերջին օրերի ընթացքը ցույց է տալիս, որ քաղաքական և ռազմական հնարավորությունները կենտրոնանում են ԻՀՊԿ-ի ձեռքում, որն ավելի արմատական է։

Ալի Լարիջանին կարողանում էր բանակցել Միացյալ Նահանգների հետ, գիտեին, թե նա ինչպիսի մոտեցումներ ունի, ինչքան պրագմատիկ է, և նրա հետ այսպես թե այնպես լեզու գտնել հնարավոր էր, հիմա հայտնի չէ, թե ընթացքը որ ուղղությամբ է գնալու»,–ասաց «Ալիքի» խմբագիրը։

Հարցին՝ որքա՞ն կտևի պատերազմն, իր կարծիքով, նա արձագանքեց. «Ես չեմ կարծում, որ տարիներ կտևի։ Իրանը հայտարարել է, որ պատրաստ է նման սցենարի, բայց ես չեմ կարծում, որ տարիներ կտևի, բայց նաև չեմ տեսնում, որ առաջիկա օրերին այս պատերազմը ավարտվելու է։ Կարծում եմ՝ դեռևս առնվազն երկու շաբաթ ևս պատերազմական գործողությունների ականատեսն ենք լինելու, որովհետև ընթացքը հիմա դա է հուշում: