ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • ՀՅԴ Այլ շրջաններ
  • Ելույթներ

Մուսա Լերան Հերոսներուն Յիշատակը Կը Պարտաւորեցնէ Պահպանել Մեր Ինքնութիւնն Ու Այնճարի Հայեցի Դիմագիծը, Զօրացնել Հայաստանը Եւ Պահպանել Լիբանանի Հայկական Ներկայութիւնը

24 Սեպտեմբեր 2026

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ Ալպեր Պալապանեանի խօսքը՝ Մուսա Լերան հերոսամարտի 111-ամեակի եւ Այնճարի հիմնադրութեան 87-ամեակի պաշտօնական հանդիսութեան:

Այսօր հաւաքուած ենք յիշելու հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան ամէնէն նշանակալից էջերէն մէկը` Մուսա Լերան հերոսամարտը:

Մուսա Լերան հերոսամարտը պատմական դէպք մը չէ միայն: Ան հայ ժողովուրդի կամքին, արժանապատուութեան, միասնականութեան եւ գոյատեւելու վճռականութեան վկայութիւնն է:

1915-ին, երբ Օսմանեան կայսրութեան տարածքին հայ ժողովուրդը ենթարկուած էր Ցեղասպանութեան եւ բռնագաղթի, Մուսա Լերան հայութիւնը մերժեց ենթարկուիլ իր ճակատագիրը որոշող բռնութեան: Քառասուն օր իրենց սահմանափակ միջոցներով մուսալեռցիք կազմակերպեցին ինքնապաշտպանութիւն եւ դիմադրեցին թշնամիին:

Այդ պայքարը միայն զէնքի պայքար չէր: Ան հաւաքական կամքի արտայայտութիւն էր: Մուսալեռցիները գիտէին, որ իրենց դիմադրութիւնը կեանքի եւ մահուան միջեւ ընտրութիւն մըն էր, բայց անոնք ընտրեցին արժանապատուութեամբ ապրելու եւ իրենց ինքնութիւնը պահպանելու ուղին:

Այդ պատճառով Մուսա Լեռը դարձաւ խորհրդանիշ:

Խորհրդանիշ մը, որ մեզի կը յիշեցնէ, թէ ժողովուրդ մը կրնայ գոյատեւել, երբ ունի միասնականութիւն, կազմակերպուածութիւն եւ սեփական ուժին նկատմամբ հաւատք:

Սակայն Մուսա Լերան պատմութիւնը այստեղ չ՛աւարտիր:

Հերոսամարտէն ետք մուսալեռցիներու մեծ մասը տեղափոխուեցաւ Միջերկրական ծովու արեւելեան ափերը եւ ի վերջոյ հաստատուեցաւ Լիբանանի Այնճար շրջանին մէջ:

Այնճարը դարձաւ Մուսա Լերան նոր տունը:

Այստեղ` Լիբանանի հողին վրայ, մուսալեռցիները ոչ միայն վերակազմակերպեցին իրենց կեանքը, այլ նաեւ պահպանեցին իրենց լեզուն, բարբառը, մշակոյթը, եկեղեցին, դպրոցը եւ ազգային արժէքները: Եւ այս բոլորը` բիւր զոհողութիւններով, քրտինքով եւ արեամբ:

Այս իմաստով, Այնճարը շարունակութիւնն է Մուսա Լերան հերոսամարտին` այլ պայմաններու մէջ:

Մուսա Լեռը զէնքով պաշտպանեց իր ժողովուրդի կեանքը, իսկ Այնճարը տասնամեակներ շարունակ պաշտպանեց անոր ինքնութիւնը:

Մուսա Լերան շարունակութիւնը հանդիսացող Այնճարը ուրեմն, նաեւ հերոսամարտի դաւանած արժէքները պահող միջավայրն է, հայկական աւանն է, մեր բերդն է: Ուստի հանդուրժելի չէ այս հրաշալի բերդին նկատմամբ որեւէ ոտնձգութիւն: Հողին կառչած մնալը Մուսա Լերան աւանդ է ու կտակ, օտարին հող վաճառելը համազօր է բնօրրանը օտարին ծախելուն: Նիւթականի գերադասումը` հաւաքականին, ազգայինին, դիմագիծին եւ աւանդութեան, ուրացում է եւ դաւաճանութիւն` Մուսա Լերան հերոսներուն եւ անոնց յաջորդած այնճարցի նահատակներուն, դրժում է այս գիւղը ծաղկեցուցած եւ փոքր Հայաստանի վերածած մեր նախահայրերու անսահման զոհողութեանց:

Այս հողը մեր բնօրրան հերոսներու արեամբ կերտուած Մուսա Լերան շարունակութիւնն է եւ այս հողէն հրաժարիլը, բնօրրանէն, ինքնութենէն, պատկանելիութենէն հրաժարիլ է:

Հողային պատկանելիութեան մասին երբ կը խօսինք, չենք կրնար չխօսիլ նաեւ Հայաստանի մասին:

Հայաստանի Հանրապետութիւնը մեր ազգային տունն է: Եթէ Մուսա Լեռը մեզի կը փոխանցէ գոյատեւելու կամքը, Հայաստանը այդ գոյատեւումը պետական կեանքի վերածելու պատասխանատուութիւնը ունի:

Այսօրուան Հայաստանը ունի իր մարտահրաւէրները` անվտանգութիւն, սահմաններ, ինքնիշխանութիւն, ժողովրդագրութիւն, արտագաղթ եւ ազգային միասնականութիւն:

Ազգային միասնականութեան վերականգնման համար դարձեալ լսելի է այսօր Մուսա Լերան արդիական հնչող պատգամը:

Մուսալեռցիները փոքրաթիւ էին, սակայն անոնք գիտէին, որ իրենց ուժը միայն իրենց թիւին մէջ չէր: Անոնց ուժը միասնականութեան, կազմակերպուածութեան եւ նպատակին հաւատալու մէջ էր:

Այսօր մեզի համար եւս հարցը միայն այն չէ, թէ որքան մեծ է մեր թիւը: Հարցն այն է, թէ որքանո՞վ ենք մենք կազմակերպուած, միասնական եւ պատրաստ` պաշտպանելու մեր հայրենիքն ու ազգային արժէքները:

Մուսա Լերան հերոսամարտի կազմակերպման մղիչ եւ համախմբող ուժը Դաշնակցութիւնն էր, ճիշդ այնպէս, ինչպէս մայիսեան հերոսամարտերը: Եւ Սարդարապատի նման Մուսա Լեռը եւս համախմբեց համայն հայութեան բոլոր ուժերը: Բոլորին նպատակը մէկ էր. բոլորին նուիրուածութիւնը` իրենց բնօրրանը պահպանելու եւ փրկելու, միեւնոյնն էր:

Մուսա Լերան հերոսներու կտակը այսօր կը թելադրէ`

– հեռու մնալ պառակտիչ քաղաքականութենէ
– խտրութիւն չդնել հայ ժողովուրդի տարբեր հատուածներուն միջեւ
– կարեւորել սփիւռքի կարողականութիւնը եւ արժեւորել հայրենիքին նկատմամբ անոր հսկայական օժանդակութիւնն ու պետութեան հզօրացման համար տարուած աշխատանքները:

Այդ հերոսները անդամներ էին հայ ազատագրական շարժման նուիրուած կուսակցութիւններու եւ անոնց առաջին դիրքերը գրաւած Հայ յեղափոխական դաշնակցութեան: Դաշնակցութիւնը, զոր կարելի չէ արմատախիլ ընել` ոչ միայն հերոսական Մուսա Լեռէն, այլ նաեւ ընդհանրապէս հայ ժողովուրդէն:

Դաշնակցութիւնը ոչ միայն արմատախիլ չէ եղած ու պիտի չըլլայ, այլ նաեւ պիտի շարունակէ հիասթափեցնել, ինչպէս անցեալի, նաեւ այսօրուան սին յայտարարութիւններով հանդէս եկող անհատները:

Մուսա Լերան հերոսամարտը ղեկավարած ուժերը ժողովուրդը փրկեցին աղէտէն, ցեղասպանութեան ենթարկուելու վտանգէն: Ամրացուցին եւ ոչ թէ ախտահարեցին հայ քաղաքական միտքը, շեշտեցին ինքնապաշտպանութեան հրամայականը, երբ հայ ցեղը բնաջնջելու եւ հայրենիքները ամայացնելու նպատակ կը հետապնդէ թշնամին:

Այո՛, Մուսա Լեռը միասնականութիւն է եւ ոչ թէ պառակտում:
Մուսա Լեռը նաեւ Արարատին հանդէպ հաւատք է, եւ ոչ թէ հայկական խորհրդանիշներու անտեսում:
Մուսա Լեռը պայքար է մեր իրաւունքներուն համար, եւ ոչ թէ անոնցմէ հրաժարում:
Մուսա Լեռը մեր Անկախութեան հռչակագիրին մէջ նշուած համայն հայութեան իղձերու կատարումն է, եւ ոչ թէ Անկախութեան հռչակագիրի մերժում:
Մուսա Լեռը հայկական ուժին համախմբումն է, եւ ոչ թէ հայրենիք-սփիւռք տարանջատում, կամ` «մեր գործերուն մի խառնուիք»-ի քաղաքականութիւն:

Այստեղ է նաեւ Հայաստանի եւ Լիբանանի հայութեան կապի կարեւորութիւնը:

Հայաստանը եւ սփիւռքը իրարու հակադիր իրականութիւններ չեն: Անոնք նոյն ժողովուրդի տարբեր կենսատարածքներն են: Հայաստանը` պետական հայրենիքն է, իսկ սփիւռքը` պատմական փորձառութեամբ, կառոյցներով եւ համայնքային կեանքով հարստացած ազգային ներկայութիւն մը:

Լիբանանի հայութիւնը այս ամբողջութեան մէջ ունի իւրայատուկ տեղ:

Այստեղ հայութիւնը հարիւրամեակ մը շարունակ ապացուցած է, որ կարելի է նոր հայրենի միջավայրի մէջ ապրիլ` միաժամանակ պահպանելով ազգային ինքնութիւնը եւ հաւատարիմ մնալով Հայաստանի հետ կապին:

Մուսա Լերան պատգամը ուրեմն անցեալին նայելու հրաւէր չէ միայն: Ան նաեւ ապագային նայելու կոչ է:

Մուսա Լեռը հայոց հերոսական պատմութեան իւրացումն է, եւ ոչ թէ պատմութեան վերաշարադրումը:

Այսօր մեր հերոսները յիշելու լաւագոյն ձեւը միայն անոնց անունները կրկնելը չէ: Անոնց ժառանգութիւնը պահպանելու համար պէտք է զօրացնենք մեր դպրոցները, մեր եկեղեցիները, մեր մշակութային կեանքը, մեր համայնքային կառոյցները եւ Հայաստան-սփիւռք կապերը:

Պէտք է նաեւ հասկնանք, որ ազգային միասնականութիւնը ինքնաբերաբար չի ստեղծուիր: Ան աշխատանք կը պահանջէ, պատասխանատուութիւն կը պահանջէ եւ երբեմն նաեւ անձնական շահերէն վեր բարձրանալու կարողութիւն:

Մուսա Լերան հերոսամարտը մեզի կը պատգամէ.

Չհրաժարիլ, չմոռնալ, չբաժնուիլ եւ ամէնէն կարեւորը` ապագայ կառուցել:

Մուսա Լեռէն մինչեւ Այնճար, Այնճարէն մինչեւ Լիբանանի հայկական համայնքները, եւ Լիբանանէն մինչեւ Հայաստան` այս պատմութիւնը կը շարունակուի:

Այսօր մենք պարտաւոր ենք այդ պատմութեան նոր էջերը գրել ոչ միայն անցեալի հերոսութիւնները յիշելով, այլ նաեւ մեր ներկայ պատասխանատուութիւնը ստանձնելով:

Թող Մուսա Լերան հերոսներուն յիշատակը մեզի համար ըլլայ ոչ միայն հպարտութեան, այլ նաեւ պարտաւորութեան աղբիւր:

Պարտաւորութիւն` պահպանելու մեր ինքնութիւնը:
Պարտաւորութիւն` պահպանելու Այնճարի հայեցի դիմագիծը:
Պարտաւորութիւն` զօրացնելու Հայաստանը:
Պարտաւորութիւն` պահպանելու Լիբանանի հայկական ներկայութիւնը:
Եւ պարտաւորութիւն` մեր զաւակներուն փոխանցելու այն արժէքները, որոնց շնորհիւ հայ ժողովուրդը կարողացաւ վերապրիլ, վերականգնիլ եւ շարունակել իր ճանապարհը:

Մուսա Լեռը դիմադրեց` ապրելու համար: Այնճարը վերակառուցուեցաւ` ազգայինը պահպանելու համար: Իսկ այսօր Հայաստանի եւ սփիւռքի մեր սերունդին պատասխանատուութիւնն է կառուցել ապագան:

Կը գտնուինք Հայաստանի անկախութեան տօնի նախօրեակին: Այդ իմաստով տօնական չէ մթնոլորտը: Կորուսեալ Արցախ, ներխուժուած հայաստանեան տարածքներ, պարտադրուող նախապայմաններ:

Տօնական չէր մթնոլորտը նաեւ Մուսա Լերան հերոսամարտի օրերուն: Սակայն մուսալեռցիք գիտցան թօթափել ամէն յուսահատական տրամադրութիւն, մաքառիլ ազատութեան համար, չենթարկուիլ ցեղասպանութեան:

Պայքարի այդ ոգին էր, որ վերստին յարութիւն առաւ այս անգամ հայկական Այնճարի մէջ`

– որպէսզի այդ ոգիով դաստիարակուին սերունդները
– որպէսզի մնա՛յ Մուսա Լերան միասնականութիւնը
– որպէսզի անտեղիտալի մնան հերոսամարտի նահատակներուն աւանդն ու ժառանգութիւնը
– որպէսզի հզօրանայ հայրենիքը եւ պետականութիւնը
– որպէսզի համախմբուի ազգը:

Հայկական Այնճարէն մինչեւ Վագըֆի այսօրուան գիւղը եւ մինչեւ հայրենի Մուսա Լեռ, հերոսամարտ կերտած ժողովուրդի ժառանգորդները վերստին կը պարզեն ազատութեան դրօշը, կը վերահաստատեն հերոսներուն ուխտը եւ կը պայքարին վաղուան հզօր ու միացեալ հայրենիքին համար:

Կը պայքարին թէ՛ Արարատին եւ թէ՛ Արագածին համար:

Կը պայքարին թէ՛ Հայաստանի Հանրապետութեան հզօրացման, թէ՛ Արցախի ժողովուրդի իրաւունքներուն եւ թէ՛ Ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման համար:

Կը պայքարին սփիւռքի մէջ հայապահպանման համար:

Իրենց դասագիրքերուն մէջ ամրագրուած կը պահեն հերոսապատումներն ու հայ եկեղեցւոյ դասանիւթերը:

Կը պայքարին հայկական Այնճարի դիմագիծի պահպանման համար, որպէսզի վառ մնան Մուսա Լերան նահատակներուն աւանդն ու ոգին:

Կը պայքարի՛ն վաղուան ամբողջական-հայրենիքին ու ազգային պետականութեան հզօրացումին համար:

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company