ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Լիզպոնի Գործողութեան 40-Ամեակ. Երգի Մը Պատմութիւնը. Հայ Դատի Պահանջատիրութեան Ուխտապահներու` Լիզպոնի Հինգի Յիշատակը Յաւերժացնող Երգերուն Պատգամները

22 Հուլիս 2023

Իրերայաջորդ երգերու մտայղացումը կը պատկանի Լիզպոնի գործողութեան նահատակներէն Վաչէին:

Արդ, երկու երգերու մասին նախ խիստ կարեւոր է նկարագրել, թէ այս երգերը ինչպէ՛ս ծնունդ առած են, ի՛նչ էին անոնց դրդապատճառները: Այս մասին դիմեցինք Վաչէ Տաղլեանի եղբօր` Ժագ Տաղլեանին:

Ժագին հետ մեր ունեցած զրոյցին ընթացքին երեւան կու գայ, որ Մասիսին ծնրադրած հինգ հայրենապաշտներէն Վաչէն իր գործատեղիին մօտ Վարդան Եսայեան անունով երգիչ-յօրինող դրացի մը ունէր, որ սիրային երգեր կ՛երգէր, ինչպէս նաեւ յօրինումներ ալ կը կատարէր: Երկու դրացի լաւ խօսակիցներ էին, Վաչէն տեւական զրոյցներու եւ քննարկումներու լոյսին տակ նոր ստեղծագործուելիք երգերու մասին իր խորհուրդներն ու մտայղացումները կը փոխանցէր Վարդանին:

Վաչէի այդ միտքերը Վարդանը կ՛արձանագրէր իր յուշատետրին մէջ: Հոն, Վաչէն հանգամանօրէն խօսած է Հայոց ցեղասպանութեան զոհ գացած մէկուկէս միլիոն նահատակներու մասին, թուրքերու կատարած անմարդկային արարքին մասին, յանցագործին` պատիժ չստանալու իրողութիւնը, արդար հատուցումի պարագան, հայ ազգի ու յատկապէս սփիւռքի հայապահպանման ու գոյատեւման մասին, ինչպէս նաեւ` հայ յեղափոխական պայքարի հերոսներուն մասին եւ այլ նիւթեր: Վաչէն բացատրելով անոնց հետ կապուած դէպքերու պատմութիւնը` թերեւս անոնց մէջ կը տեսնէր իր երազներու իրականացումը եւ ձեւով մը արդէն նոր երգերու ենթահող կը պատրաստէր: Բան մը, որ Վարդանի նման երգ յօրինողի եւ երգիչի մը միտքը կը նախապատրաստէր:

Հետագային, Լիզպոնի գործողութենէն ետք Վարդան արդէն հասկցած էր, թէ ի՛նչ էր տեղի ունեցածը:

Ուստի, այս նախաբանէն ետք պէտք է ընդգծել նաեւ, որ Լիզպոնի տղոց նուիրուած երգերու շարքին մէջ միակ երգը, որուն մէջ առանձնայատուկ թեման Վաչէն է, այդ ալ ստորեւ տրուած «Երգ` Տաղլեան Վաչէի» խորագրով երգն է: Անոր ծնունդն ալ, բնականաբար, Վաչէին եւ Վարդանին սերտ կապի արդիւնքն էր:

«Երգ` Տաղլեան Վաչէի» երգի խօսքերուն ու երաժշտութեան հեղինակը Վարդան Եսայեանն է: Վարդան այս երգը ինքն ալ երգած է եւ հրապարակած` 1984-ին:

«Ես բնական մահով պիտի չմեռնիմ. զոհը պիտի չըլլամ ճակատագիրի խաղերուն: Ես Հայ դատի զինուոր եմ, կեանքս պիտի զոհեմ այդ ճամբուն վրայ»:

Այս էր Վաչէին յաճախ կրկնած խօսքը, որ, սակայն, նկատի չէր առնուեր իր շրջապատին կողմէ` իբրեւ անմիջական որոշում կամ յանձնառութիւն:

Վաչէ Տաղլեան ծնած է 8 հոկտեմբեր 1964-ին, Պէյրութ, հայաշունչ ընտանիքի մը մէջ: Հայրը կ՛ըլլայ իր առաջին դաստիարակը, որ Վաչէին մէջ կ՛արթնցնէ ազգին սէրը եւ Հայ դատի համար պայքարելու ոգին:

Կը յաճախէ թաղին ազգային վարժարանը, ուր իր մէջ աւելի եւս կը թրծուի ազգային նկարագիրը: Նախակրթութիւնը աւարտելէ ետք կը մտնէ արհեստի ասպարէզ եւ կը դառնայ ինքնաշարժ նորոգող:

Տակաւին` պատանի, արդէն իսկ ծայր կ՛առնէ Լիբանանի երկարամեայ պատերազմը: Պատերազմի ընթացքին Վաչէ իր կարգին կ՛ուզէ տէր կանգնիլ հայկական թաղերու պաշտպանութեան, սակայն փոքր նկատուելով` սկիզբը չի կրնար մասնակցիլ պահակութեան: Հետագային ան կը մասնակցի պահակութեան գործին:

Հայութեան ծառայելու իր բաղձանքը, որ պատանի տարիքին կը դրսեւորուէր պահակութեան ճամբով, գոհացում չի տար անոր, եւ ան գաղափարական կազմաւորման ճամբով կ՛ուզէ անցնիլ ուղղակի գործօն պայքարի: Ոչ ոք կը մտածէր Վաչէին խօսքերուն մասին եւ ոչ ոք կ՛անդրադառնար անոր երազներուն լրջութեան: Բոլոր ընկերներն ալ Վաչէին մէջ կը տեսնէին զուարթ, կատակասէր, խանդավառութիւն ստեղծող ընկերային այն տղան, որ միշտ հաճելի մթնոլորտ կը ստեղծէր իր շուրջ:

Արձակուրդի մը համար տունէն կը մեկնի 18 յուլիսին` ըսելով, թէ 15 օր կ՛ուզէ Յունաստան անցընել: Այդ կ՛ըլլայ իր վերջին մեկնումը:

Երկու խօսք` Վարդան Եսայեանի մասին: Ան ծնած է 1954-ին, Հալէպ: 1967-ին ընտանեօք կը փոխադրուին Լիբանան: Վարդանի ընտանիքը եղած է երաժշտասէր, եղբայրները` Գէորգը, հանրայայտ քանոնահար էր, իսկ Յովսէփը` Յովհաննէս Պատալեանի աշակերտած, լաւ ձայնի տէր էր, երգած է բազմաթիւ երգեր: Վարդան Եսայեան դժբախտ պատահարի մը պատճառով հրաժարած էր բեմ բարձրանալէ: Անոր միակ մխիթարութիւնը երգեր յօրինել եւ այդ երգերը իր ձայնով արձանագրել էր: Անոր հեղինակած երգերէն է «Անգութ հոգուով», «Սիրտս քեզմով» եւ այլ երգեր:

Վարդան Եսայեան սրտի կաթուածի պատճառով կը մահանայ 14 փետրուար 2005-ին:

Վարդան Եսայեանի հեղինակած «Երգ Տաղլեան Վաչէի»-ն երգը արեւելահայերէն է, պատմողական բնոյթ ունի: Խօսքերու եղերերգութիւնը կը համապատասխանէ եղանակի պատմողական հանդարտ ընթացքին, որ ունի ողբերգական տրամա: Երաժշտութիւնը հանդարտ է, մելամաղձոտ, եւ նրբազգաց շեշտաւորում կայ հոն: Հոս, հայրենասիրական շունչն ու ոգին համարկուած են աշուղականին: Այստեղ ի յայտ կու գայ նուագախումբին կողմէ առաջարկուած աշուղա-գուսանական նուագին ընկերակցութիւնը, որ մասամբ մեղմած է խօսքերուն պոռթկումային խոյանքը:

Մեր տրամադրութեան տակ գտնուած երգեցողութիւնը, յատկապէս` հայկական երաժշտական նուագարաններու գործածութեամբ, լուրջ զգացական ու յուզումնալից պահեր կ՛ապրեցնէ:

Երգ Տաղլեան Վաչէի
Խօսք եւ երաժշտութիւն` Վարդան Եսայեանի

Ծնուած մի վեհ հայ օճախի սնարէն,
Պայքար քաղաք կոտորածի սպիէն,
Հայոց սէրը երակների արեան հետ,
Մահն իմացեալ անխնայ ուղղուեց ՎԱՉԷՆ:

Տխուր էր նա, հպարտ սրտով,
Արեան պարտքի ժամ կ՛ապրէր.
Մի հուր էր նա հայկեան սուրով,
Երբ թշնամուն դէմ կանգնէր:

Նա պատմում էր հերոսների մարտերէն,
Անձայն ցաւում` ապրիլեան խոր վերքերէն,
Համոզուած էր` համ չունէր ողջ աշխարհը,
Ո՜վ հայրենիք, մի ափ հողիդ փոխարէն:

ԱՒՕ ԳԱԹՐՃԵԱՆ
aztagdaily.com

(Շար. 5)

Նախորդ՝ առաջին եւ երկրորդ, երրորդ, չորրորդ հոդվածները

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company