ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը խոր մտահոգություն և վրդովմունք է հայտնում Հայաստանում անցկացվելիք «աղոթքի նախաճաշի» կապակցությամբ, որը նախատեսված է 2025թ. նոյեմբերի 14–15-ին՝ Հայաստանի վարչապետի աջակցությամբ և մասնակցությամբ։

Թեպետ միջեկեղեցական երկխոսության խթանումը հայ հոգևոր ժառանգության անբաժանելի և կարևոր բաղադրիչ է, ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը ցավով է արձանգրում, որ տվյալ միջոցառումը, կարծես, հերթական դրսևորումն է այն երևույթի, երբ ՀՀ գործող իշխանությունները կրոնական ավանդույթներն օգտագործում են քաղաքական նպատակներով։ Նման գործողությունները վտանգում են աղոթքի հավաքների իրական հոգևոր և հաշտեցնող իմաստը։

Նախաձեռնությունն ակնհայտորեն միտված է շեղելու ուշադրությունը կառավարության շարունակվող հակաժողովրդավարական գործողություններից և Հայ Առաքելական Եկեղեցու, որպես հայ ժողովրդի հոգևոր սյունի, նկատմամբ վարվող համակարգված ճնշման քաղաքականությունից՝ փորձելով այդ կերպ արդարացում և լեգիտիմություն հաղորդել գնալով ավելի ավտորիտար իր քաղաքականությանը և քայլերին։

ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը հատկապես մտահոգված է միջոցառման անցկացման այն լայն համատեքստով, որի շրջանակում կազմակերպվում է այս միջոցառումը․ այն բնորոշվում է կառավարության աճող միջամտությամբ կրոնական հարցերին և ուժեղացող ճնշումներով Հայ Առաքելական Եկեղեցու նկատմամբ։ Այս արշավը արտացոլվում է բարձրագույն եկեղեցականների և նրանց աջակիցների նկատմամբ քաղաքական դրդապատճառներով հետապնդումներով ու ազատազրկումներով, մասնավորապես՝

•Շիրակի թեմի առաջնորդ, Տեր Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյան — Հայ Առաքելական Եկեղեցու հեղինակավոր հոգևորական, դատապարտված է երկու տարվա ազատազրկման՝ «սահմանադրական կարգը տապալելու կոչերի» մեղադրանքով, որը պաշտպանական թիմի և Եկեղեցու կողմից համարվում է քաղաքականապես դրդված։

•Տավուշի թեմի նախկին առաջնորդ, Տեր Բագրատ արքեպիսկոպոս Գալստանյան — ընդդիմադիր «Սրբազան պայքար» շարժման առաջնորդ, 2025թ. հունիսից գտնվում է նախաքննական կալանքի տակ իր ավելի քան տասնյակ աջակիցների հետ՝ «պետական հեղաշրջման փորձ» մեղադրանքով։

•Արագածոտնի թեմի առաջնորդ, Տեր Մկրտիչ եպիսկոպոս Պռոշյան — ձերբակալվել է հոկտեմբերին և ներկայումս գտնվում է նախաքննական կալանքի տակ՝ 2021թ․ «քաղաքացիներին հանրային հավաքների մասնակցել հարկադրելու» մեղադրանքով։

•Բարերար Սամվել Կարապետյան — 2025 թ. հունիսից գտնվում է նախաքննական կալանքի տակ՝ քաղաքական դրդապատճառներով առաջադրված մեղադրանքներով, որոնք հետևել են նրա՝ Եկեղեցու պաշտպանության մասին հրապարակային հայտարարությանը։

ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը կոչ է անում բոլոր եվրոպացի հոգևոր և քաղաքական գործիչներին, որոնք հրավիրվել են Հայաստան «աղոթքի նախաճաշին», գնահատել իրենց մասնակցությունը՝ հաշվի առնելով վերոնշյալ լուրջ մտահոգությունները։ Նման միջոցառումներին մասնակցությունը չպետք է ընկալվի որպես լուռ համաձայնություն կառավարության ներկայացրած դիրքորոշումներին կամ որպես անտարբերություն՝ Հայաստանում ժողովրդավարական չափանիշների և կրոնական ազատության շարունակական խախտումների նկատմամբ։ Փոխարենը, նրանց այցը պետք է ծառայի որպես առիթ՝ ցուցադրելու անկեղծ նվիրվածություն ժողովրդավարությանը, մարդու իրավունքներին և խղճի ու կրոնի ազատությանը Հայաստանում։

Եթե եվրոպացի ներկայացուցիչները, այնուամենայնիվ, որոշել են մասնակցել, ապա ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը նրանց կոչ է անում՝

•Բացահայտ վերահաստատել իրենց նվիրվածությունը ժողովրդավարությանը, մարդու իրավունքներին և կրոնի ազատությանը։

•Հանրայնորեն դատապարտել Հայ Առաքելական Եկեղեցու և նրա հոգևորականների նկատմամբ իրականացվող հետապնդումները և սպառնալիքները։

•Փորձել հանդիպել կալանավորված և բանտարկված բարձրաստիճան հոգևորականների ու քաղաքական բանտարկյալների հետ՝ ներառյալ Սամվել Կարապետյանին, որպեսզի անձամբ տեղեկանան նրանց պայմանների և մեղադրանքների բնույթի մասին։

•Այցելել Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածին և հանդիպել Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Գարեգին Բ-ի հետ՝ տեղեկանալու Եկեղեցու տեսակետին՝ Հայաստանում կրոնական ազատության և եկեղեցի–պետություն հարաբերությունների ներկա վիճակի վերաբերյալ։

ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբը կրկին շեշտում է՝ Հայաստանի Հանրապետության հետ իսկական գործընկերությունը և համերաշխությունը պետք է հիմնված լինեն արդարության, ժողովրդավարության, հիմնարար ազատությունների, ներառյալ՝ խղճի ազատության, ընդհանուր արժեքների վրա, այլ ոչ թե այն նախաձեռնությունների մասնակցության վրա, որոնք վտանգ ունեն ծառայելու որպես քաղաքական ծածկույթ ճնշումների համար կամ ակամայից լեգիտիմացնելու կառավարության ներկայացրած պատումները ու նրա աճող ավտորիտար միտումները։

ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի հանձնախումբ

Ստորև հաղորդագրության անգլերեն տարբերակը

EAFJD Statement on the Armenia Prayer Breakfast

Brussels, November 13, 2025 — The European Armenian Federation for Justice and Democracy (EAFJD) expresses its deep concern and indignation regarding the upcoming Armenia Prayer Breakfast, scheduled for November 14–15, 2025, with the support and participation of the Armenian Prime Minister.

While the promotion of interfaith dialogue is an essential and respected element of Armenian spiritual heritage, the EAFJD regrets that this event appears to constitute yet another instance in which the current Armenian authorities instrumentalize religious traditions for political purposes. Such actions risk undermining the genuine spiritual and reconciliatory intent that prayer gatherings are meant to embody.

The initiative appears designed to distract from the government’s ongoing anti-democratic actions and its systematic campaign of pressure against the Armenian Apostolic Church — the spiritual cornerstone of the Armenian nation — and to lend legitimacy and credence to its increasingly authoritarian policies and steps.

The EAFJD is particularly troubled by the broader context in which this event is being organized — a context marked by increasing governmental interference in religious affairs and mounting pressure against the Armenian Apostolic Church. This campaign is evidenced by the politically motivated persecution and imprisonment of senior Church officials and their supporters, including:

Archbishop Mikael Ajapahyan, Prelate of the Shirak diocese, a prominent clergyman of the Armenian Apostolic Church, sentenced to two years in prison on charges of “calls to overthrow constitutional order,” widely regarded by his defense and the Church as politically motivated;

Archbishop Bagrat Galstanyan, former Prelate of the Tavush diocese, leader of the opposition “Sacred Struggle” movement, in pre-trial detention since June 2025 along with over a dozen of his supporters, charged with allegedly plotting a coup d’etat to overthrow the government;

Bishop Mkrtich Proshyan, Prelate of the Aragatsotn diocese, arrested in October and currently in pre-trial detention on charges of allegedly “coercing citizens into taking part in public gatherings” in 2021;

Philanthropist Samvel Karapetyan, held in pre-trial detention since June 2025, on politically motivated charges following his public statement defending the Church in the face of government attacks.

The EAFJD calls upon all European clergy and dignitaries invited to the Armenia Prayer Breakfast to approach their participation with due awareness of these serious concerns. Engagement with such events should not be interpreted as tacit endorsement of the government’s narrative or as indifference to the ongoing erosion of democratic standards and religious freedom in Armenia. Instead, their visit should serve as an opportunity to demonstrate a genuine commitment to democracy, human rights, and freedom of religion in Armenia.

Should European representatives nonetheless choose to attend, the EAFJD urges them to:

Publicly reaffirm their commitment to democracy, human rights, and freedom of religion;

Publicly denounce the persecution and intimidation directed at the Armenian Apostolic Church and its clergy;

Seek meetings with the detained and imprisoned high-ranking clergy and political prisoners, including Samvel Karapetyan, to assess their conditions and the nature of the charges against them;

Visit the Mother See of Holy Etchmiadzin and meet with His Holiness Garegin II, Catholicos of All Armenians, to hear firsthand the Church’s perspective on the current state of religious freedom and Church–state relations in Armenia.

The EAFJD reiterates that genuine partnership and solidarity with the Republic of Armenia must rest upon the shared values of justice, democracy, fundamental freedoms, including freedom of conscience — not on participation in initiatives that risk providing political cover for repression or inadvertently legitimizing the government’s narrative and its growing authoritarian tendencies.

European Armenian Federation for Justice and Democracy