Միջինարեւելեան երեք թէժ կէտերու ուղղութիւններով նոր շրջափուլի նախադրեալներ կը պարզուին:

Սկսինք Լիբանանէն: Ուշագրաւ են հանրապետութեան նախագահին այցելութիւնը Սէուտական Արաբիա եւ այնտեղ կայացած թէ՛ ընդլայնուած հանդիպումներն ու թէ՛ առանձնազրոյցը Սէուտական Արաբիոյ թագաժառանգին հետ:

Անմիջապէս պէտք է արձանագրել, որ հանրապետութեան նախագահին տուած առաջին այցելութեան վայրը Ռիատն է, որ ի դէպ վերաշխուժացուցած էր իր ներկայութիւնը Լիբանանի մէջ, յատկապէս նախագահի ընտրութեան, վարչապետի նշանակման կարեւորագոյն փուլերուն: Սէուտական Արաբիան Լիբանանի մեծ դռներէն մուտք կը գործէր նոր շրջափուլի ենթահողը պատրաստելու եւ պետական առկախուած հաստատութիւնները վերագործարկելու առումով:

Կանխահաս է բացարձակ հաստատումներ կատարելը երկրին վերազարգացման վերաբերեալ կամ ընդհանրապէս վերականգնման արագ արդիւնքներ սպասելը: Որոշուածը այս փուլին երկկողմանի սառեցուած յարաբերութիւններու վերագործարկումն է: Զգուշաւոր ձեւով օգտագործուած են եզրերը: Կողմերը համաձայնեցան կեանքի կոչել եւ զարգացնել յարաբերութիւնները: Միացեալ հաղորդագրութիւնը յարաբերութիւններու վերստեղծումէն բացի մասնակի քանի մը կէտ նշած է. Ուսումնասիրել Լիբանանէն Սէուտական Արաբիա կատարուելիք արտածումի խոչընդոտներու վերացումի եւ Սէուտական Արաբիոյ քաղաքացիներու Լիբանան ճամբորդութիւնը արտօնելու քայլերը:

Քննարկելու եւ ուսումնասիրելու որոշումն է կայացուածը: Հասնելու համար արտածման խոչընդոտներու վերացման եւ սէուտցիներու Լիբանան այցելութեան արտօնութեան:

Այս երկու նախաքայլերուն դիմելու համար կան բնականաբար ակնկալութիւններ: «Թաէֆի համաձայնագիրը ամբողջովին գործադրել, առնչակից միջազգային որոշումները գործադրել, պետութեան գերիշխանութիւնը լիբանանեան ամբողջ տարածքին վրայ տարածել, զէնքը լիբանանեան պետութեան մենաշնորհը դարձնել, լիբանանեան բանակի ազգային դերակատարութիւնը բարձրացնել, ինչպէս նաեւ ապահովել իսրայէլեան բռնագրաւող բանակի լիբանանեան բոլոր հողերէն հեռացումը: Այս կէտերը նշուած են միացեալ յայտարարութեան մէջ:

Աջակցութիւնը, խոչընդոտներու վերացումը եւ Լիբանան այցելութիւններու արտօնութիւնը կամ ընդհանրապէս վերականգնումին նպաստելը միանշանակ պիտի չիրականանան ըստ այս յայտարարութեան: Կան ակնկալութիւններ, որոնց ընդառաջ իւրաքանչիւր քայլի դիմաց Լիբանանը պիտի ստանայ համապատասխան գործնական արձագանգ:

Սէուտական Արաբիոյ դերը Եգիպտոսով փոխարինուած է Կազայի պարագային: Այստեղ հիմնականը այն է, որ կը մերժուի ժողովուրդին տեղահանութիւնը Կազայէն եւ կ՛ակնարկուի պաղեստինցի ժողովուրդի իրաւունքներու յարգումին:

Եգիպտական ծրագիրը կը նշէ, թէ երկու պետութիւններու սկզբունքով լուծումը շրջանի պետութիւններուն եւ Իսրայէլի միջեւ բնական յարաբերութիւններու ճամբան կը հարթէ: Ծրագիրին հիմամբ Եգիպտոս եւ Յորդանան պաղեստինեան ոստիկանութեան անդամներ պիտի մարզեն Կազայի անվտանգութեան հսկելու համար, ինչ որ հետագային ճամբան կը հարթէ Կազայի վրայ Պաղեստինեան իշխանութեան վերահսկողութեան վերականգնման:

Այս նախագիծի ամէնէն հիմնական բաժինը Իսրայէլ-արաբական պետութիւններ բնականոն յարաբերութիւններու ստեղծումի առաջադրանքն է: Երկու պետութիւնը միջազգային օրակարգի վերածուելու ընթացքին մէջ էր: Թել Աւիւ -արաբական պետութիւններ դիւանագիտական յարաբերութիւններու գործընթաց սկսած էր, որ առկախուեցաւ Կազայի պատերազմով: Հիմա յայտնապէս այդ գործընթացը կը վերսկսի:

Ամէնէն անորոշը թէժ կէտերէն Սուրիան է. երկխօսութեան համագումարը չէ յաջողած բազմաթիւ հարցումներու պատասխանները տալ: Քրտական խնդիրը կը մնայ անորոշ: ՔԱԿ-ի պատանդուած ղեկավարի ուղերձը կը համընկնէր երկխօսութեան համագումարին, ուր սակայն չէին հրաւիրուած քիւրտերու ներկայացուցիչները:

Այն, ինչ որ ստանձնած է Սէուտական Արաբիան Լիբանանի պարագային եւ այն, ինչ որ ստանձնած է Եգիպտոսը Կազայի պարագային, նոյնը կարելի չէ հաստատօրէն ըսել Թուրքիոյ պարագային` Սուրիոյ յարաբերակցութեամբ: Այնտեղ ծրագիրները տակաւին մշուշի մէջ են: Իսկ այդ մշուշը միայն քրտական շրջանները չէ պատած, այլ նաեւ թանձր տեսանելիութեամբ ծածկած տիւրզիաբնակ շրջանները: Այստեղ Թուրքիայէն բացի առնչուած են տարբեր խաղցողներ, որոնք տիրոյթներ եւ գօտիներ պահպանելու քաղաքականութիւնը կը շարունակեն:

Հովանաւորի դեր ստանձնած պետութիւնները երեք ուղղութիւններով ալ ունին իրենց ակնկալութիւնները, պայմանները եւ տիրոյթներու վրայ վերահսկողութիւն բանեցնելու գործառոյթները:

Նոր շրջափուլ է տարածաշրջանին մէջ: Ոչ անմիջական արդիւնքներով: Փուլային եւ պայմանական կշռոյթներով յատկանշուող:

«Ա.»
«Ազդակ»