Երկկուսակցական Քալիֆորնիայի Հայկական Օրէնսդրական Խմբակցութեան նամակը պահանջում է Սպիտակ Տան գործունէութիւն՝ հայ պատանդների հարցով, Արցախի վերադարձի իրաւունքի եւ Ցեղասպանութեան ճանաչման ուղղութեամբ

ՍԱԿՐԱՄԵՆՏՕ, ՔԱԼԻՖՈՐՆԻԱ – Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախմբի Արեւմտեան Շրջանը (ANCA-WR) այսօր ողջունեց երկկուսակցական նամակը, որը ստորագրուած է Քալիֆորնիայի նահանգային օրէնսդիրներից աւելի քան 25-ի կողմից եւ Քալիֆորնիայի Հայկական Օրէնսդրական Խմբակցութեան Հիմնարկի միջոցով փոխանցուել է նախագահ Տոնալդ Ջ. Թրամփին՝ պահանջելով Ադրբեջանի կողմից ապօրինաբար պահուող հայ պատանդների ազատ արձակումը, Արցախի փախստականների վերադարձի իրաւունքի ապահովումը, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների վրայ ադրբեջանական բռնագրաւման դադարեցումը, ինչպէս նաեւ Թրամփի վարչակազմի կողմից Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումը։

«Քալիֆորնիայի օրէնսդիրները նախագահ Թրամփին յղել են միանշանակ պատգամ․ հայ պատանդները պէտք է ազատ արձակուեն, Ադրբեջանի բռնագրաւումը պէտք է դադարեցուի, եւ Հայաստանի ինքնիշխանութիւնը պէտք է ապահովուի», ասաց Օշին Յարութիւնեանը՝ ANCA-WR-ի Տնօրէնների Խորհրդի նախագահը։ «Այս երկկուսակցական նամակը արտացոլում է Քալիֆորնիայի աւելի քան մէկ միլիոն հայ ամերիկացիների բարոյական վճռականութիւնը՝ երկրի ամենամեծ հայ-ամերիկեան համայնքը։ Նախագահ Թրամփը պէտք է գործի»։

Նամակը նախաձեռնուել է Քալիֆորնիայի Նահանգային Հայկական Խմբակցութեան նախագահ, օրէնսդիր Ժոն Յարաբետեանի կողմից, եւ միացել են նահանգային սենատորներ Պոբ Արչուլետան, Մէգան Տահլէն, Մարիա Էլենա Տուրազոն, Սաշա Ռընէ Պերեզը եւ Սիւզէթ Մարտինեզ Վալադարէսը, ինչպէս նաեւ օրէնսդիրներ Փատրիք Ահրենսը, Խուան Ալանիսը, Մարկ Պերմանը, Լիզա Կալդերոնը, Ջեսիկա Կալոզան, Տէյմոն Քոնոլլին, Ռոբերտ Գարսիան, Ջեֆ Գոնզալեսը, Հեթեր Հեդուիքը, Մեգի Կրելը, Դայան Պապանը, Սելեստէ Ռոդրիգեսը, Միշել Ռոդրիգեսը, Քրիս Ռոջերսը, Պիլար Շիավոն, Նիք Շուլցը, Խոսէ Լուիս Սոլաչէ Կրտսերը, Քեթրին Ստեֆանին, Դեւիդ Թանգիպան եւ Ռիք Չաւէս Զբուրը։

«Քալիֆորնիան ունի Միացեալ Նահանգների ամենամեծ հայ համայնքը եւ աշխարհի խոշորագոյններից մէկը, եւ մենք միասնաբար կանգնած ենք արդարութեան, հաշուետուութեան եւ հայ ժողովրդի համար տեւական խաղաղութեան կոչի շուրջ։ Այս նամակը արտացոլում է մեր շարունակական պայքարը՝ ապահովելու համար, որ հայ ամերիկացիների ձայները լսելի լինեն իշխանութեան ամենաբարձր մակարդակներում։ Մենք կոչ ենք անում վճռական դաշնային գործողութիւնների՝ մարդու իրաւունքների պաշտպանութեան եւ տարածաշրջանի կայունութեան խթանման համար», ասաց օրէնսդիր Ժոն Յարաբետեանը։

Նամակը համընկնում է Քալիֆորնիայի օրէնսդրական նիստերին, որոնք նուիրուած են Հայոց Ցեղասպանութեան 111-րդ տարելիցին, եւ հասնում է Ապրիլի 24-ից՝ Հայոց Ցեղասպանութեան միջազգային յիշատակի օրից քանի մը օր առաջ՝ աւելի բարձրացնելով համայնքի պահանջը, որ նախագահ Թրամփը պատշաճ կերպով ճանաչի այս յանցագործութիւնը։

Հայ ռազմագերիների, քաղաքական բանտարկեալների եւ պատանդների ազատ արձակում

Նամակը կոչ է անում Ադրբեջանի կողմից ապօրինաբար պահուող բոլոր հայ պատանդների լիակատար եւ անվերապահ ազատ արձակմանը՝ արձանագրելով, որ «Ադրբեջանը շարունակում է գերութեան մէջ պահել հայ քաղաքացիական անձանց, զինուորների եւ Արցախի նախկին ղեկավարների… կալանաւորուածների շարքում կան ռազմագերիներ, քաղաքացիական անձինք, Լեռնային Ղարաբաղի նախկին պաշտօնեաներ, ինչպիսիք են նախագահները, պետական նախարարները եւ ժողովի նախագահը, որոնք պահուել են շինծու մեղադրանքներով եւ ենթարկուել են անարդար դատավարութիւնների եւ անմարդկային վերաբերմունքի՝ միջազգային մարդու իրաւունքների օրէնքների կոպիտ խախտմամբ»։

Ադրբեջանական ուժերի դուրսբերում Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներից

Նամակը նաեւ շեշտում է Ադրբեջանի շարունակական զինուորական ներկայութիւնը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքներում՝ մատնանշելով «2020 թուականի Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմից յետոյ շարունակուող ագրեսիայի լայն օրինաչափութիւն», որի ընթացքում «Ադրբեջանը իրականացրել է ծանր պատերազմական յանցագործութիւններ, ներառեալ՝ քաղաքացիական անձանց սպանութիւն, դպրոցների, բնակարանների եւ հիւանդանոցների ոչնչացում, եկեղեցիների եւ այլ հայկական քրիստոնէական ժառանգութեան թիրախաւորուած հարուածներ, ինչպէս նաեւ տասնեակ հայ ռազմագերիների կամայական կալանաւորում եւ վատ վերաբերմունք»։

Արցախահայութեան վերադարձի իրաւունք

Նամակը անդրադառնում է նաեւ Ադրբեջանի կողմից ցեղասպանական էթնիկ զտման հետեւանքով բռնի տեղահանուած աւելի քան 100,000 բնիկ արցախահայերի ծանր վիճակին՝ հաստատելով, որ միջազգային մարդու իրաւունքների համաձայն Արցախի փախստականները պէտք է կարողանան «անվտանգ կերպով վերադառնալ իրենց տները եւ խաղաղութեան մէջ վերակառուցել իրենց կեանքը»։

Հայկական մշակութային եւ կրօնական յուշարձանների պահպանում

Նամակը անդրադառնում է նաեւ Արցախի մէջ հայկական քրիստոնէական ժառանգութեան միտումնաւոր ոչնչացմանը՝ փաստագրելով, որ Ադրբեջանի պատերազմական յանցագործութիւնները ներառել են «եկեղեցիների եւ այլ հայկական քրիստոնէական ժառանգութեան դիտաւորեալ թիրախաւորում»՝ որպէս տարածաշրջանից հայկական քաղաքակրթութեան հետքը վերացնելու համակարգուած քաղաքականութեան մաս։

Հայաստանի ինքնիշխանութիւն եւ անվտանգութիւն

Նամակը հաստատում է, որ Ադրբեջանի ագրեսիան Հայաստանի դէմ ուղիղ մարտահրաւէր է միջազգային կանոնակարգուած համակարգին՝ ընդգծելով, որ «մարդու իրաւունքների պաշտպանութիւնը եւ բոլոր մարդկանց արժանապատուութիւնը ամերիկեան արժէքների հիմնարար մասն են եւ միջազգային կարգի հիմքը», եւ կոչ է անում նախագահ Թրամփին ապահովել Հայաստանի ինքնիշխանութիւնը եւ անվտանգութիւնը՝ որպէս աշխարհի առաջին քրիստոնեայ պետութիւն եւ տարածաշրջանի կարեւոր գործընկեր։

Նամակը նաեւ կոչ է անում նախագահ Թրամփին վերահաստատել Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումը՝ նշելով, որ «ցեղասպանութիւն» եզրը ամենաճշգրիտ բնորոշումն է հայերի զանգուածային կոտորածների եւ տեղահանութիւնների համար, եւ նրան հորդորում է միանալ Կոնգրեսին՝ այդ եզրը կիրառելով պատմական արդարութեան առաջխաղացման համար։

Բացի այդ, Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախմբի Արեւմտեան Շրջանը պաշտօնապէս կոչ է անում Միացեալ Նահանգների կառավարութեանը ամբողջովին օգտագործել իր դիւանագիտական լծակները՝ Թուրքիային մղելու Հայոց Ցեղասպանութեան հարցում հատուցողական արդարութեան ուղղութեամբ։ Օսմանեան թուրքական կառավարութեան կողմից 1.5 միլիոն հայերի համակարգուած բնաջնջումից 111 տարի անց, Թուրքիայի պարտաւորութիւնը՝ որպէս յաջորդ պետութիւն, մնում է անժխտելի, սակայն չկատարուած։ Այդ պարտաւորութիւնը ներառում է բռնագրաւուած հողերի, գոյքի եւ միջոցների վերադարձը, զոհերի ժառանգների համար ֆինանսական հատուցումը եւ միջազգային իրաւական մեխանիզմներով պատասխանատուութեան ապահովումը։ Միացեալ Նահանգները, որը ճանաչել է Հայոց Ցեղասպանութիւնը, պէտք է այդ ճանաչումը վերածի գործնական քայլերի՝ յստակ դարձնելով Անկարային, որ յարաբերութիւնների կարգաւորումը եւ շարունակական գործընկերութիւնը ենթադրում են նաեւ պատմական հաշուետուութիւն։ Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախմբի Արեւմտեան Շրջանը կը շարունակի այս պահանջը բարձրացնել իշխանութեան բոլոր մակարդակներում, մինչեւ 1915 թուականի արդարութիւնը այլեւս չյետաձգուի։

Աւելի մանրամասն տեղեկութիւնների համար այցելէք ancawr.org կամ կապ հաստատէք մեզ հետ՝ [email protected] հասցէով կամ (818) 500-1918 հեռախօսահամարով։