Կիրակի, 26 ապրիլ 2026-ին, Գէմպրիճի Հայ կեդրոնի սրահին մէջ տեղի ունեցաւ Հայոց ցեղասպանութեան 111-րդ տարելիցին նուիրուած պաշտօնական ոգեկոչման ձեռնարկը՝ կազմակերպութեամբ Գէմպրիճի Հայ Դատի յանձնախումբին։

Ձեռնարկին ներկայ էին Ս. Նշան Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ հոգեւոր տեսուչ եւ Առաջնորդական փոխանորդ Գերապատիւ Հայր Գեղարդ Ծայրագոյն վարդապետ Քիւսպէկեան, Ս. Նշան Հայաստանեայց Առաքելական եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Արժանապատիւ Տէր Նշան քահանայ Մանուկեան, Գէմպրիճի Հայ Աւետարանական եկեղեցւոյ հովիւ Վերապատուելի Արա Պալըքճեան, օրուան գլխաւոր բանախօս եւ Հայ Դատի կեդրոնական խորհուրդի նախագահ Յակոբ Տէր Խաչատուրեան, ՀՅԴ Գանատայի Կեդրոնական կոմիտէի եւ ՀՅԴ «Արամ-Դրօ» կոմիտէութեան պատասխանատուներ, քոյր կազմակերպութիւններու կեդրոնական, շրջանային եւ տեղական մարմիններու ներկայացուցիչներ, ինչպէս նաեւ հոծ բազմութիւն մը։

Պաշտօնական հրաւիրեալներու շարքին էին դաշնակցային երեսփոխաններ Պարտիշ Չակըր, Քանի Քոտի, Թիմ Լուիս եւ Մաթ Ստրաուս, նահանգային երեսփոխաններ Մայք Շրայնըր, Պրայըն Ռիտել, Ճես Տիքսըն եւ Էյսլին Քլենսի, ինչպէս նաեւ Գէմպրիճի քաղաքապետ Ճան Լիկէթ, Նորթ Տամֆրիզի քաղաքապետ Սու Սահակեան-Ֆաքսթըն, քաղաքապետական խորհուրդի անդամներ, հանրային կրթական խորհուրդի ներկայացուցիչներ եւ Ուաթերլու շրջանի ոստիկանապետ Մարք Քրոուել։

Յայտագիրը բացուեցաւ Գանատայի, Հայաստանի եւ Արցախի օրհներգներով, որմէ ետք տեղի ունեցաւ մէկ վայրկեան յոտնկայս լռութիւն՝ ի յարգանք ցեղասպանութեան անմեղ նահատակներուն։

Օրուան հանդիսավար Ալիս Նաճարեան իր բացման խօսքին մէջ անդրադարձաւ 1915-ի ապրիլ 24-ի նշանակութեան եւ խորհուրդին՝ որպէս սկիզբ հայ ժողովուրդին դէմ գործադրուած ծրագրաւորուած բնաջնջման։ Ան շեշտեց, որ ճանաչումը միայն յիշողութեան հարց չէ, այլ նաեւ արդարութեան եւ հատուցման հասնելու անհրաժեշտ քայլ։ Նաճարեան անդրադարձաւ նաեւ վերջին տարիներուն Արցախի մէջ տեղի ունեցած դէպքերուն՝ զանոնք բնութագրելով որպէս պատմութեան շարունակութիւն եւ զգուշացում ապագայի համար։

Ապա յաջորդաբար խօսք առին քաղաքական ներկայացուցիչները՝ շեշտելով Հայոց ցեղասպանութեան ճանաչման անհրաժեշտութիւնը եւ անոր ժխտումին դէմ տարուող հետեւողական պայքարի շարունակութիւնը։ Անոնք բարձր գնահատեցին գանատահայութեան քաղաքական ջանքերը, որոնք ի գործ կը դրուին յանուն արդարութեան, պահանջատիրութեան եւ ցեղասպանութեան միջազգային ճանաչման։ Իրենց խօսքերուն ընթացքին ընթերցուեցան նաեւ վարչապետ Քառնիի եւ դաշնակցային այլ կուսակցութիւններու պաշտօնական ուղերձները։

Օրուան պատգամաբերն էր Հայ Դատի կեդրոնական խորհուրդի նախագահ եւ ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին ներկայացուցիչ Յակոբ Տէր Խաչատուրեան։ Իր խօսքին մէջ Տէր Խաչատուրեան հանգամանօրէն ներկայացուց ցեղասպանութիւն եզրոյթը՝ ըստ միջազգային օրէնքի սահմանումին, նշելով, որ այդ եզրոյթը ձեւակերպած Րաֆայէլ Լէմքինը նկատի ունեցած էր հայկական եղեռնը իր ուսումնասիրութիւններուն ընթացքին։ Ան աւելցուց, որ Հայոց ցեղասպանութիւնը այն հազուագիւտ պարագաներէն է, որ կը համապատասխանէ ցեղասպանութեան սահմանման բոլոր հինգ պայմաններուն։

Տէր Խաչատուրեան շեշտեց, որ ցեղասպանութիւնը շարունակական գործընթաց է եւ կ՚անցնի տարբեր հանգրուաններէ. ան միայն անցեալի յիշողութիւն չէ, որովհետեւ այսօր եւս կը շարունակուին ցեղասպանական արարքներ Ատրպէյճանի կողմէ։ Ան վկայակոչեց Արցախի հայութեան 2023-ի բռնի տեղահանութիւնը եւ մշակութային ցեղասպանութիւնը, որ կը շարունակուի Արցախի տարածքին մէջ։
Ան հաստատեց, որ յիշողութիւնը, նահատակներու յիշատակին յարգանքով խոնարհումը եւ պահանջատիրութիւնը ազգային պարտքի եւ արժանապատուութեան հարցեր են։

Պատգամաբերը նաեւ դիտել տուաւ, որ Հայաստան այսօր կանգնած է գոյութենական ճգնաժամի առջեւ, մինչ Թուրքիան եւ Ատրպէյճանը կը պարտադրեն միակողմանի զիջումներ, որոնք Հայաստանի իշխանութիւնները կ՚ընդունին所谓 «խաղաղութեան» անունով։

Տէր Խաչատուրեան իր խօսքը եզրափակեց ըսելով․ «Մենք վճռակամ ենք ու պահանջատէր. մեր պայքարը արդար է, մեր նուիրումը՝ անսակարկ, եւ յաղթանակը՝ անխուսափելի»։

Ձեռնարկի ընթացքին ելոյթ ունեցան նաեւ ՀՕՄ-ի «Մեսրոպ Թիթիզեան» շաբաթօրեայ վարժարանի աշակերտները, որոնք ներկայացուցին գեղարուեստական համարներ, իսկ ՀՅԴ ԳԵՄ-ի Գէմպրիճի «Արամ Մանուկեան» մասնաճիւղը ցուցադրեց յատուկ պատրաստուած տեսանիւթ մը։

Ապա Ս. Նշան եկեղեցւոյ «Կիլիկիա» երգչախումբը ներկայացուց ազգային եւ յուշատիպ երգերու բունջ մը։

Ձեռնարկը փակուեցաւ հոգեւոր հայրերու աղօթքով։