Ապա ան խօսեցաւ Մարաշէն եկած այն բեկորներուն մասին, որոնք իրենց մայր բնօրրանէն տեղահանուելէ ետք եկան ու հաստատուեցան այս հիւրընկալ ափերուն եւ հիմը դրին Նոր Մարաշին, «ուր կ’ապրինք, կը գործենք, կը շինենք, կը կերտենք, կը կառուցենք եւ կը մնանք հայ` հաւատարիմ մեր նահատակներուն եւ մեր արմատներուն»: Նազարէթ Ապունայեան յայտնեց, որ սփիւռքի բաբախուն սիրտը նկատուող Պուրճ Համուտի Նոր Մարաշ թաղամասին մէջ կը գործեն հայկական եկեղեցիներ, դպրոցներ, ակումբներ, կը հնչէ մեր մայրենի լեզուն, տիրական ներկայութիւն է ՀՅԴ «Սարդարապատ» ժողովրդային տունը, որուն ժրաջան կոմիտէն արթուն պահակի նման կը հսկէ շրջանին եւ անոր բարօրութեան: Ան ողջունեց մայիսեան յաղթանակներու փառատօնի կազմակերպումը, որովհետեւ անիկա կու գայ ժողովուրդին հոգիին մէջ յաւերժացնելու մայիսեան գոյամարտին սրբազան պատգամը` հայրենիքը միշտ անսասան ու հզօր պահելու:

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէին անունով խօսք առաւ տոքթ. Էլի Թաշճեան, որ ըսաւ, թէ մայիս 28-ի տօնակատարութիւնը մեզ կը մղէ անդրադառնալու անկախութեան, ազատութեան եւ պետականութիւն կերտելու մեծագոյն խորհուրդներուն, նաեւ այն աննախընթաց, գերազանցապէս միասնական ոգիին, որ հրաշք կերտեց եւ փրկեց մեզ իբրեւ ազգ, իբրեւ երկիր եւ իբրեւ պետականութիւն` վերապրելու, յարատեւելու եւ զարգանալու: Ան դիտել տուաւ, որ հայութիւնը այդ փուլին մղեց իսկական գոյապայքար: «Ազգ-բանակը Սարդարապատի մէջ կ’առարկայանար, եւ ազգ մը ամբողջ մահուան ու կեանքի կռիւ պիտի մղէր, իր ո՛չը պիտի ըսէր երկրագունդի երեսէն անհետանալու վտանգին դիմաց: Եւ հրաշքը պիտի կերտուէր: Յաղթանակը պիտի ամրագրուէր. հրաշքները պիտի շարունակուէին: Պիտի հռչակուէր անկախութիւն, ձեւաւորուէր պետականութիւն, կազմուէր բանակ, դիւանագիտութիւն, կրթութիւն, մշակոյթ: Հայութեան, ամբողջ ժողովուրդին ոտքի կանգնելու կամքին, հաւաքական բազկերակին ծանօթ ուժ մը պիտի հաւատար, որ ժողովուրդը պիտի կարենար կերտել այդ հրաշքները: Ուժ մը, որ պիտի ղեկավարէր ճակատամարտերը, պիտի համախմբէր ամբողջ ազգը, պիտի մղէր դիւցազնամարտերը: Ուժ մը, որ առանց ինքնագերադասումի, զինուորական իրադարձութիւնները ղեկավարելէ ետք, շատ արագ պիտի անցնէր ժողովրդավար կարգերու հաստատման: Ուժ մը, որ իր հերոսներու անձնական կենդանի օրինակներով միջազգային դիւանագիտութեան եւ միջպետական յարաբերութիւններու մէջ, ճգնաժամէ ելած երկրին ամէնէն փայլուն դիւանագիտական յաղթանակները պիտի ապահովէր Սեւրի մէջ: Ուժ մը, որ ուղիղ հարիւր տարի առաջ պիտի յաջողէր բանաձեւել համայն հայութեան ազգային քաղաքական տեսլականը` ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի գերագոյն նպատակը:

«Ու տակաւին ուժ մը, որ ուղիղ հարիւր տարի առաջ, Ցեղասպանութենէն միայն չորս տարի ետք, պիտի շտկէր հայութեան ողնաշարը. Պիտի որոշէր պատժել Հայոց ցեղասպանութիւնը ծրագրողներն ու գործադրողները եւրոպական քաղաքներու մէջ, օր ցերեկով, ինքն իր ձեռքով կատարելով Նիւրեմպերկը», յայտնեց Է. Թաշճեան:

Ապա ան լուսարձակի տակ առաւ այս բոլորին մէջ դերակատարութիւնը ՀՅ Դաշնակցութեան, որուն կը պարտինք ազգի համախմբման, ազգ-բանակի գոյացման, դիւցազնական կռիւներու կազմակերպման, հայոց պետականութեան կերտման, հայ ազգի նպատակի առաջադրման, Սեւրի մէջ դիւանագիտական գագաթ նուաճելու, Ցեղասպանութեան պատասխանատուները պատժելու եւ իրաւամբ հայ ազգի շարունակականութիւնը ապահովելու ամէն տեսակի նուաճում:

Տոքթ. Էլի Թաշճեան խօսեցաւ նախորդ տարի Հայաստանի մէջ Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակի ոչ ըստ արժանւոյն նշումին մասին` յայտնելով, որ թէեւ եղան նախաձեռնութիւններ, սակայն անհրաժեշտ էր քաղաքական այժմէականութեամբ ընկալել մեծագոյն խորհուրդը եւ լաւապէս ըմբռնել, որ եթէ չըլլար Հայաստանի Ա. Հանրապետութիւնը, չէր ըլլար խորհրդային Հայաստանը, չէր ըլլար այսօրուան Հայաստանը: Չէր ըլլար նաեւ իրաւական այն հիմքը, որուն յենելով այսօր համայն հայութիւնը կը նախապատրաստուի իր հողային պահանջատիրութիւնը միջազգայնացնելու: Այս ծիրին մէջ ան անհրաժեշտ նկատեց Արամ Մանուկեանի եւ անոր սերնդակիցներուն գործելաոճը ունենալ իբրեւ ուղեգիծ, գործել ազգի միասնականութեան ի խնդիր: «Ազգի միասնականութեան վերաձեւաւորման չեն նպաստեր ուրեմն, հասարակութիւնը սեւ ու սպիտակի բաժնելը, յեղափոխականներն ու հակայեղափոխականները տարանջատելու փորձերը, Արցախ-Հայաստան հակադրման յանգող յայտարարութիւնները: Մայիս 28-ի ոգիին ու խորհուրդին խոտոր համեմատող այս երեւոյթներուն դէմ է, որ կ’ահազանգէ Դաշնակցութիւնը հայրենիքի մէջ: Ի՞նչ նշանակութիւն կ’ունենայ տարի մը առաջ միայն մայիս 28-ի խորհուրդները արժեւորելը, Հայաստանի Հանրապետութեան կերտիչները գնահատելը, անոնց ուղիին հետեւելու յորդորներ տալը, եթէ այսօր մեր քաղաքական կենդանի վարքով, գործով չենք հետեւիր անոնց ուղիին. չենք կրնար ըմբռնել անոնց կերտած միասնականութեան էութիւնը, չենք կրնար համախմբել ազգը, չենք յաջողիր ձեւաւորել ներհասարակական համերաշխութիւնը», շեշտեց ան:

Էլի Թաշճեան նաեւ անդրադարձաւ այն իրողութեան, որ այս տարի կ’ամբողջանայ Դաշնակցութեան 9-րդ Ընդհանուր ժողովին որոշած ազատ, անկախ եւ միացեալ Հայաստանի նպատակի հռչակման 100-ամեակը` շեշտելով, թէ միացեալ Հայաստանի ուղին կ’անցնի Արցախէն, որ այսօր հայկական աշխարհի անվտանգութիւնը ապահովող հայրենիքի հատուածն է, եւ որուն շուրջ համախմբուելու հրամայական կայ այսօր: Ան կարեւոր նկատեց մեր անզիջելիութիւնն ու անտեղիտալիութիւնը Արցախի հարցին մէջ: «Սարդարապատի եւ արցախեան ոգին անհրաժեշտ է, որ վերստին տիրէ հայկական աշխարհին վրայ: Այս ոգիին սփիւռքի մէջ առաջիններէն հաղորդակից դարձաւ լիբանանահայութիւնը, որ թէ՛ քաղաքական, թէ՛ բնակեցման, եւ թէ՛ ազատամարտին ուղղակի մասնակցութեամբ անմասն չմնաց արցախեան գոյապայքարէն: Դաշնակցութիւնը առաջիններէն էր, որ զէնք ու զինամթերք հասցուց Արցախին: Դաշնակցութիւնը գլխաւոր ուժն էր, որ Սարդարապատը ղեկավարեց: Դաշնակցութիւնը Արցախի մէջ հիմնարար դեր ունեցաւ պետութիւն եւ հանրապետութիւն ստեղծելու առումով: Դաշնակցութիւնը հանրապետակերտ կուսակցութիւն էր մայիս 28-ին: Հանրապետութիւններ կերտած այս կուսակցութիւնը սակայն ամբողջ ազգին վերագրեց իր բոլոր յաղթանակները: Յաղթանակներ, որոնք ճշդեցին մեր ժողովուրդի ժամանակակից պատմութիւնը եւ տապալեցին անոր շարժումի ուղղութիւնը ճշդել փորձող մեր թշնամիին ծրագիրները», ըսաւ ան:

Իր խօսքը աւարտելով` տոքթ. Էլի Թաշճեան ըսաւ, որ ՀՅԴ-ն կոչ ուղղեց բոլորին` համախմբուելու, սարդարապատեան ոգիին վերստին հաղորդակից դառնալով դիմագրաւելու արտաքին ամէն տեսակի մարտահրաւէր, ինչպէս նաեւ լրջանալու, զգաստանալու կոչ կ’ուղղէ այսօրուան գործող իշխանութիւններուն` «համազգային համահայկական արժէքներէն չշեղելու, որեւէ կերպով միակողմանի զիջումներու համար արտաքին կեդրոններէ թելադրուած մթնոլորտի ձեւաւորման չնպաստելու, հասարակական համերաշխութիւնը չխաթարելու, Արցախի միջազգային ճանաչման հոլովոյթը նպատակաուղղուած հետապնդելու, հայոց պատմական բոլոր իրաւունքներուն տէր կանգնելու, մնայուն կերպով մայիսեան խորհուրդներուն ականջալուր ըլլալու»:

Աւարտին ազգային, հայրենասիրական եւ յեղափոխական երգերով մթնոլորտը խանդավառեցին Ներսիկ եւ Արաբօ Իսպիրեանները` «Տարօն» նուագախումբին ընկերակցութեամբ, ինչպէս նաեւ Սերոբ Յակոբեան` Սեդօ Պաղտասարեանի նուագակցութեամբ:

Ամբողջ պողոտան լեցուցած, Հայաստանի, Լիբանանի եւ ՀՅԴ-ի դրօշներ բարձրացուցած ժողովուրդը երգեց հայրենի ու լիբանանահայ երգիչներուն հետ, խանդավառուեցաւ անոնց խօսքերով, ապրեցաւ հայրենիքին նուիրուած երգերուն իմաստները` անգամ մը եւս հաստատելով, որ ինք արժանաւոր համակիրն է Դաշնակցութեան, հաւատարիմ է իր ազգին ու հայրենիքին:

aztagdaily.com