ՀՅԴ
Հայ Յեղափոխական Դաշնակցություն պաշտոնական կայք arfd.am
Skip to content
ՀՅԴ

ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

  • ՄԵՐ ՄԱՍԻՆ
    • Պատմություն
      • Պատմական ակնարկ
      • Կարևոր իրադարձություններ
      • գործիչներ
    • Ծրագիր
    • Կանոնագիր
    • Ընդհանուր ժողովներ
    • Կազմակերպական կառույց
      • ՀՅԴ Բյուրո
      • Հայաստան
        • Գերագույն մարմին
        • Տարածքային կառույցներ
        • ԱԺ խմբակցություն
        • ՀՅԴ-ն գործադիրում
      • Արցախ
      • Կազմակերպական շրջաններ
      • Երիտասարդական/ուսանողական
    • Հիմնարկներ և գրասենյակներ
    • Ուղեկից միություններ
    • Միջազգային համագործակցություն
  • ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
    • Լրահոս
    • Հայտարարություններ
    • Հոդվածներ
  • ՄԱՄՈՒԼ
    • «Դրօշակ» պաշտոնաթերթ
    • Լրատվամիջոցներ
  • ՇՏԵՄԱՐԱՆ
    • Գրադարան
    • Տեսադարան
    • Ձայնադարան
    • Լուսանկարներ
    • Թանգարան
    • Արխիվ
  • ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
    • Դաս
    • Նոր
  1. ԳԼԽԱՎՈՐ ԷՋ
  2. ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ
  • Հոդվածներ

Անբեկանելին, անառարկելին, անխախտելին

26 Օգոստոս 2023

1990 թւականի օգոստոսի 23-ին Խորհրդային Հայաստանի 12-րդ գումարման Գերագոյն խորհուրդը վաւերացրեց մի հիմնարար փաստաթուղթ, որը կրում էր «Հռչակագիր Հայաստանի անկախութեան մասին» անւանումը:

Փաստաթուղթը ոչ միայն հռչակեց Հայոց անկախ պետականութեան հաստատման գործընթացի սկիզբը, այլեւ՝ նրա երկու հատւածների՝ Հայաստանի ու Արցախի միաւորման փաստացի իրողութեանն իրաւական տեսք տւեց:

Իրականում, Անկախութեան Հռչակագիրը հիմնւում էր Հայկական ԽՍՀ Գերագոյն խորհրդի եւ Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհրդի՝ 1989 թւականի դեկտեմբերի 1-ի «Հայկական ԽՍՀ եւ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիաւորման մասին» համատեղ որոշման վրայ. «Հայկական ԽՍՀ Գերագոյն խորհուրդը, արտայայտելով Հայաստանի ժողովրդի միասնական կամքը, ելնելով մարդու իրաւունքների համընդհանուր հռչակագրի սկզբունքներից եւ միջազգային իրաւունքի հանրաճանաչ նորմերից, կենսագործելով ազգերի ազատ ինքնորոշման իրաւունքը, հիմնւելով 1989 թւականի դեկտեմբերի 1-ի «Հայկական ԽՍՀ-ի եւ Լեռնային Ղարաբաղի վերամիաւորման մասին» Հայկական ԽՍՀ Գերագոյն խորհրդի եւ Լեռնային Ղարաբաղի Ազգային խորհրդի համատեղ որոշման վրայ, զարգացնելով 1918 թւականի Մայիսի 28-ին ստեղծւած Անկախ Հայաստանի Հանրապետութեան ժողովրդավարական աւանդոյթները, խնդիր դնելով ժողովրդավարական, իրաւական հասարակարգի ստեղծումը, հռչակում է անկախ պետականութեան հաստատման գործընթացի սկիզբը»,- ասւած էր Հռչակագրի նախաբանում:

Եւ դա բնական էր, քանի որ դեռեւս 1988 թւականին մեկնարկած Արցախեան շարժման նպատակը թէ՛ Արցախի միացումն էր Հայաստանին, թէ՛ Հայաստանի անկախացումը:

Անկախութեան հռչակագրի հէնց վերը նշւած նախաբանն էր, որ դարձաւ Հռչակագրի առանցքը: Փաստօրէն, այս Հռչակագրի շնորհիւ անկախութեան գաղափարը հիմքը դրւեց երկու յենասիւնի վրայ. առաջինը՝ Հայաստանը, իսկ երկրորդը՝ Արցախը:
Անկախութեան Հռչակագրի նախաբանը երբեւէ դեկլարատիւ բնոյթ չկրեց: Ելնելով դրանից, Լեռնային Ղարաբաղը, «ԽՍՀՄ կազմից միութենական հանրապետութեան դուրս գալու հետ կապւած հարցերի լուծման կարգի մասին» 1990 թ. ապրիլի 3-ի ԽՍՀՄ օրէնքի հիման վրայ՝ 1991 թւականի սեպտեմբերի 2-ին, հռչակվեց իր անկախութիւնը, իսկ ՀՀ Գերագոյն խորհրդի որոշումով 1991 թւականի սեպտեմբերի 21-ին Հայաստանի տարածքում անցկացւեց հանրաքւէ, որի արդիւնքների հիման վրայ, սեպտեմբերի 23-ին ՀՀ Գերագոյն խորհուրդը Հայաստանի Հանրապետութիւնը հռչակեց անկախ պետութիւն, իսկ աւելի ուշ, Արցախեան առաջին ազատամարտի տարիներին, հայ ժողովրդի պայքարի, մաքառումների, զրկանքների եւ զոհողութիւնների շնորհիւ ամրագրւեց այդ բոլորը:

Անկախութեան Հռչակագրի 33-ամեակի առիթով, իր «շնորհաւորական» ուղերձում Նիկոլ Փաշինեանը թիրախաւորեց Հռչակագրի հէնց այդ հատւածը, յայտարարելով. «Հռչակագրի տեքստի քննական վերլուծութիւնն ի ցոյց է դնում, որ մենք ի վերջոյ ընտրել ենք այնպիսի խօսոյթ եւ բովանդակութիւն, որի հիմքում դրւած է մեզ Խորհրդային Միութեան մաս դարձրած բանաձեւը. խօսքը տարածաշրջանային միջավայրի հետ կոնֆրոնտացիոն խօսոյթի մասին է, որ մեզ անընդհատ կոնֆլիկտների մէջ էր պահելու մեր հարեւանների հետ»,- աւելացնելով՝ «Կառավարութեան որդեգրած խաղաղութեան օրակարգը՝ անկախութեան օրակարգն է, որովհետեւ եթէ ունենանք խաղաղութիւն, կունենանք անկախութիւն: Քանի դեռ չունենք խաղաղութիւն, ԽՍՀՄ ուրւականը թեւածելու է մեր երկնքում, մեր տարածաշրջանի երկնքում»:

Անկախութեան Հռչակագրի մասին ՀՀ գործող վարչապետի մակերեսային մեկնաբանութիւնը ոչ այլ ինչ է, քան հասարակութեանը էժանագին մանիպուլեացիայի ենթարկելու հերթական փորձ՝ թշնամու կողմից պարտադրւած եւ ՀՀ գործող իշխանութիւնների կողմից ամբողջովին իւրացւած ազգակործան օրակարգն իրականացնելու համար:
Ըստ էութեան, Փաշինեանը հերթական անգամ յայտարարում է, որ ենթադրեալ խաղաղութեան հասնելու, «չաղ ու բախտաւոր» ապրելու համար անհրաժեշտ է եւ պէտք է հրաժարւել ազգային իղձերից ու տեսլականից, «սովետական ուրւականի» փոխարէն՝ ենթարկւելով «թուրքական ուրւականին»:

Անկախութեան հռչակագրի 33-ամեակի առիթով Նիկոլ Փաշինեանի հակապետական ու հակազգային ուղերձի առանցքը միանշանակ Հայաստանի թուրքացումն է, որի մէջ է խտացած նրա որդեգրած ողջ արժէքային համակարգը, քաղաքական աշխարհայեացքն ու գաղափարախօսութիւնը, եւ որի իրագործման համար անհրաժեշտ է պարտւած, պայքարի կամքը կորցրած, նկարագրից զրկւած ու նիւթապաշտ ցեղակոյտ: Այս ուղերձը հասարակութեանը ցեղակոյտի վերածելու ճանապարհին հերթական քայլն է:

Մենք չպէտք է մոռանանք, որ 1990 թւականի օգոստոսի 23-ին ընդունւած Անկախութեան Հռչակագիրը հայութեան իրարայաջորդ մի քանի սերունդների երազանքների եւ իղձերի խտացումն է, դրանք կեանքի կոչելու կամքի ու վճռականութեան մարմնաւորումը:

Կանցնեն տասնամեակներ, կը գան ու կը գնան սերունդներ, կը գան ու կը գնան իշխանութիւններ, կընդունւեն բազմաթիւ օրէնքներ, կը բեկանւեն որոշները, կը խմբագրւեն կամ փոփոխութեան կենթարկւեն միւսները: Փոփոխութեան կենթարկւի անգամ ՀՀ Սահմանադրութիւնը (ինչպէս, որ դա արւել է մի քանի անգամ՝ դրա ընդունումից ի վեր): Սակայն այս եւ գալիք բոլոր սերունդները պարտաւոր են սրբութեան սրբոցի պէս պահպանելու Անկախութեան Հռչակագրի հիմքում ընկած եւ դրա առանցքը կազմող ազգային մտածողութեան հիմնարար բաղադրիչները:

Հայոց պետականութեան ողնահարը հէնց այդ բաղադրիչներն են, առանց որոնց փլելու է ողջ համակարգը:

«ԱԼԻՔ»ի խմբագրական

FacebookTwitterOdnoklassnikiTelegramPrint
Լրահոս
Հանդիպում ԷՏԷՔ կուսակցութեան նորընտիր

ՀՅԴ Կիպրոսի Կոմիտէի պատուիրակութիւնը՝ բաղկացեալ Սիմոն Այնէճեանէն եւ Ռաֆֆի Մահտ

20 Նոյեմբեր 2026
Հարաւային Ամերիկայի Հայ դատի յանձնախու

Հարաւային Ամերիկայի Հայ Դատի Յանձնախումբը Նոյեմբեր 18-ին յարգանքի հանդիսութիւն

20 Նոյեմբեր 2026
Հայհոյանքը փաստի սով Է

Հայաստանի հանրապետութեան նոր Սահմանադրութեան ընդունման հարցը վերածուած է օրակա

20 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Առաջարկի Թաքուն Բաժինը Եւ Ժողո

Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը թէ՛ Ազգային ժողովի եւ թէ՛ կառավարութեան նիս

20 Նոյեմբեր 2026
Նիւ Եորքի Հայութեան Միջամտութեամբ Վար

Նոյեմբեր 8ին, Մենհեթընի «Պոլինկ Կրին» զբօսայգիին մէջ՝ Ատրպէյճանի «Յաղթանակի օր

19 Նոյեմբեր 2026
Պրիւքսէլի երկար ու դժուարին ուղին

Եւրոմիութեան Հայաստանի անդամակցութիւնն ու մերձեցումը՝ նոյնիս՛կ ոլորապտոյտ եւ փ

19 Նոյեմբեր 2026
Դու պիտի գնաս, որ Հայաստանը մնա

ՀՅԴ Հայաստանի ԳՄ ներկայացուցիչ, ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Իշխան

19 Նոյեմբեր 2026
Պիլալ Էրտողանի Լիբանան Այցելութեան Վեր

ՀՅԴ Լիբանանի Հայ դատի մարմինը Թուրքիոյ նախագահ Ռեճեփ Թայիփ Էրտողանի որդիին` Պի

18 Նոյեմբեր 2026
Բագրատունի Ընդունեց Երկխօսութեան Ազգայ

ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, Միջին Արեւելքի պատասխանատու եւ Հայկական երեսփոխանական պլոքի

18 Նոյեմբեր 2026
Հայաստանի թշնամիները երբեք գոհ չեն լին

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սխալմամբ կարծում է, թե Ադրբեջանին և Թուրքիային շարուն

17 Նոյեմբեր 2026
Երեք տարի անց արցախյան հակամարտություն

Հայ դատի կենտրոնական խորհուրդն այսօր հրապարակել է իր «UNRESOLVED: The Conflict

17 Նոյեմբեր 2026
Այսօրվա լսումները պետք է դառնան ոչ թե

ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր, ԱԺ Մարդու իրավունքն

16 Նոյեմբեր 2026
ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցությունը հրավիր

ՀՀ ԱԺ «Հայաստան» խմբակցության նախաձեռնությամբ նոյեմբերի 16-ին կազմակերպվել էին

16 Նոյեմբեր 2026
Նիդերլանդների ՀՅԴ կառույցի հայտարարութ

2026 թվականի նոյեմբերի 5-ից 8-ը, Հայաստանի Հանրապետության իշխանությունը բռնազա

16 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Հայաստանը ՀԱՊԿ-ի խաչմերուկում

Մոսկւայում նոյեմբերի 11-ին կայացած Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

16 Նոյեմբեր 2026
Հաստատվել է «Հրայր Մարուխյան» հիմնադրա

Առաջադիմական հետազոտությունների եվրոպական հիմնադրամի (Foundation for European

14 Նոյեմբեր 2026
Ցեղասպանութիւնը ուրացողները եւ չՍփիւռք

Շուշիի մէջ Ալիեւ-Էրտողան տանդեմը կը տօնէ Քառասունչորսօրեայ պատերազմի յաղթանակը

14 Նոյեմբեր 2026
Արեւմտեան Գանատայի Հայ Դատի յանձնախում

ՎԱՆԳՈՒՎԸՐ.- Գանատայի Հայ Դատի յանձնախումբի Արեւմտեան շրջանի ներկայացուցիչներ Յ

13 Նոյեմբեր 2026
Խօսողին Լսող Է Պէտք

Մոսկուայի մէջ տեղի ունեցաւ ՀԱՊԿ-ի (Հաւաքական անվտանգութեան պայմանագրի կազմակեր

13 Նոյեմբեր 2026
Ակնարկ. Իրանեան Ուղերձներ` Սպառնական-Գ

Իրանի հոգեւոր պետի խորհրդականին եւ փոխնախագահին` Հայաստանի ուղղութեամբ կատարած

13 Նոյեմբեր 2026
Բոլոր Նյութերը
Հետեվեք մեզ
Facebook
Twitter
YouTube
Instagram
Ստացեք մեր լուրերը էլ.փոստով
Loading
ՀԱՅ ՅԵՂԱՓՈԽԱԿԱՆ ԴԱՇՆԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ Հասցե՝ ՀՀ, ք. Երևան, Մհեր Մկրտչյան 12/1 Հեռախոս՝ (+374) 10 52 17 65, (+374) 10 52 18 74 Էլ. փոստ՝ [email protected]
© ARF Dashnaktsutyun- ARMENIAN REVOLUTIONARY FEDERATION Website by Web Development Company