Հանրությունը վերջին օրերին ակտիվ քննարկում է Փաշինյան-կաթողիկոս հեռակա վեճը, որն ավելի շատ նման է մենախոսության: Նիկոլ Փաշինյանն Ամենայն հայոց կաթողիկոս Գարեգին Բ-ի հասցեին տարատեսակ մեղադրանքներ հղելուց հետո անցել է հստակ գործողությունների: Եվ չնայած ՀՀ սահմանադրությունը տարանջատում է եկեղեցին պետությունից, Նիկոլ Փաշինյանը, սահմանադրական կարգը տապալելով, գրոհ է սկսել եկեղեցու դեմ: Գրում է, որ Վեհափառին պետք է դուրս բերել Վեհարանից, իսկ երեկ գրել է, որ համակարգող խորհուրդ է ձեւավորում` նոր կաթողիկոս ընտրելու համար, այն դեպքում, երբ օրենքն արգելում է գործադիր իշխանությանը՝ միջամտել եկեղեցու գործերին, առավել եւս` կաթողիկոս ընտրել: Նիկոլ Փաշինյանի այս հայտարարությունը ոմանք որակում են որպես բացահայտ քաղաքացիական պատերազմի կոչ: Տեղեկություններ են շրջանառվում, թե Փաշինյանին այս հարցում աջակցում են մի շարք կրոնական կազմակերպություններ․ «Կյանքի խոսք», «Եհովայի վկաներ», «50-ականներ» եւ այլ աղանդներ՝ ինչպես ժողովուրդն է բնորոշում: Իսկ հայաստանյան ընդդիմությունը զբաղված է ներքին վեճերով, իմպիչմենտի շուրջ անպտուղ զրույցներով, հանրությունն անգամ չի ընկալում, թե ինչի մասին է խոսքը, եւ ինչպես կարող է փոքրամասնություն ներկայացնող խորհրդարանական ընդդիմությունն անվստահություն հայտնել Նիկոլ Փաշինյանին:

«Հրապարակը» զրուցել է ՀՅԴ Բյուրոյի անդամ, արցախյան երեք ճակատամարտերի մասնակից, բժիշկ, ազատամարտիկ Տարոն Տոնոյանի հետ:

– Երկրում բազմաթիվ խնդիրներ կան, ամենաակտուալ թեման եկեղեցու դեմ սկսված իշխանական գրոհն է, իսկ խորհրդարանական ընդդիմությունը հանրությանը ոչ թե պայքարի է կոչում, այլ ինչ-որ անընկալելի թեմաներ է քննարկում, օրինակ` իմպիչմենտի մասին: Իսկ հանրությունը, հատկապես ընդդիմադիրներին քվե տված քաղաքացիները, ակնկալում են, որ նրանք պայքարի դուրս կգան եւ կառաջնորդեն իրենց: Որպես դաշնակցական` ինչպե՞ս եք գնահատում այս իրավիճակը, ՀՅԴ-ն չի՞ փորձել վիճաբանող կողմերին` Սերժ Սարգսյանի եւ Ռոբերտ Քոչարյանի թիմերին հաշտեցնել, ընդհանուր հայտարարի բերել:

– ՀՅԴ-ն ազգային ազատագրական պայքարի, երկիրը ճգնաժամից հանելու միակ ճանապարհը տեսել է ամբողջ ընդդիմադիր դաշտի համախմբմամբ: Մենք այդպես ենք կարծել եւ առաջնորդվել ենք այդ գաղափարով` Հայրենիքի փրկության շարժման, Դիմադրության շարժման եւ բոլոր ընդդիմադիր շարժումների ժամանակ: Այս պահի դրությամբ մենք հասկանում ենք, որ միայն Նիկոլ Փաշինյանին հեռացնելով չէ, որ հաղթահարելու ենք մարտահրավերները, դրանից հետո էլ պետք է կարողանանք իրավիճակից դուրս գալ, իսկ առանց միասնականության, մանր-մունր հարցերի շուրջ իրար հետ վիճելով, հաստատ, տանուլ ենք տալու երկիրը եւ հաջողության չենք հասնելու: Մինչեւ վերջին շրջանը մենք փորձել ենք անել ամեն ինչ, որպեսզի առճակատումն ավելի չխորանա, կարմիր գծերը չհատվեն նորովի, չգիտեմ, թե որքան է դա մեզ հաջողվել, սակայն արել ենք դա: «Հայաստան» ֆրակցիան արել է հայտարարություն, Դաշնակցության բյուրոն է հայտարարություն արել, մենք կարծում ենք, որ այս պահի դրությամբ ռեալ չէ իմպիչմենտով հասնել հաջողությունների, բայց գուցե կան հարցեր, որոնց մենք չենք տիրապետում, մյուս թեւը տիրապետում է: Ամեն դեպքում, «Հայաստան» ֆրակցիայի պատգամավորները տվել են իրենց համաձայնությունը եւ իմպիչմենտին միանալու են, բայց, միեւնույն ժամանակ, մեր ժողովրդին պետք է անընդհատ զգոն պահենք: Մեր հիմնական խնդիրը երկրի անվտանգության հարցն է, անվիճելի փաստ է, որ եկեղեցին պետության հենասյուներից է: 1700 տարվա եկեղեցին իր պատմությամբ արդեն իսկ ապացուցել է մեզ դա: Բարձրացնում են կուսակրոնության հարցեր, իբրեւ թե առաջնորդվում են դրանով, բայց սա ո՛չ կուսակրոնության հարց է, ո՛չ էլ անգամ անձերի հարց է, այստեղ խնդիրը Թուրքիայից եւ Ադրբեջանից եկող հրահանգներն են, որոնք պարտաճանաչ կատարում է թուրք-ադրբեջանական զինվորը, այդ դավաճանը: Հուսանք՝ այս ընթացքում շատ բաներ ջրի երես կբարձրանան: Տա Աստված, որ իմպիչմենտով կարողանանք ազատվել չարիքից: Մենք միայն ուրախ կլինենք, մեզնից հասնում է աջակցել, մենք աջակցում ենք:

– Նիկոլ Փաշինյանը խորհուրդ է ձեւավորում` կաթողիկոսին փոխարինող գտնելու համար, Ձեր կարծիքով` այս հարցում հաջողություն կունենա՞, եթե հաշվի առնենք, որ հավաքական ընդդիմությունը, որից հանրությունը սպասելիքներ ունի, զբաղված է իմպիչմենտով:

– Նիկոլ Փաշինյանը վաղուց է բռնել բռնապետության ճանապարհը, սա արդեն որեւէ մեկի մոտ կասկած չի հարուցում, մենք վաղուց դադարել ենք զարմանալ նրա գործողությունների վրա: Մարդն ինչ առաքելությամբ որ բերվել է իշխանության, շարունակում է իր գործը` Արցախը հանձնելուց հետո արդեն Հայաստանն է մաս-մաս անում: Կհաջողվի՞ նրան եկեղեցու դեմ պայքարում հաջողության հասնել, կարծում եմ` ոչ, վստահ եմ, որ նա տարբեր դավաճանների է գտնելու, անգամ՝ եկեղեցու ներսից, ինչը կհանգեցնի եկեղեցու թուլացմանը, սակայն դա էլ է ժամանակավոր բնույթ կրելու: Ինչ վերաբերում է ընդդիմությունից սպասելիքներ ունենալուն, ապա հասարակությունը եթե մեզնից սպասելիքներ ունի, ապա հարց է, թե քանի տոկոսի մասին է խոսքը: Մենք հասարակության աջակցության կարիքն ունենք, ցավոք, նախորդ շարժումները չհաջողեցինք, այնուամենայնիվ կարծում եմ` դրանք շատ ավելի լավ կազմակերպված էին, քան Նիկոլի կազմակերպած շարժումները: Տարբերությունն այն է, որ Նիկոլն ունեցավ աջակցություն, ինչպես նաեւ այլ գործոններ նպաստեցին նրա հաջողությանը, իսկ մենք այսօր ունենք աջակցության կարիք: Սակայն երբ ճիշտ հաշվարկներ անենք, անպայման դուրս կգանք փողոց, որպեսզի մեր մեթոդներով, մեր միջոցներով կարողանանք պաշտպանել մեր եկեղեցին ու պետությունը, բայց թե որն է լինելու տրիգերը, որ մարդիկ դուրս գան պայքարի՝ չգիտեմ: Ինձ թվում է` եկեղեցու դեմ սկսված արշավն արդեն իսկ լուրջ նախադրյալ է: Շատ կարեւոր է նաեւ ընդդիմության միասնականությունը, թե որքանով այն կհաջողի, պարզ կլինի առաջիկայում, ինչից հետո կհասկանանք մեր անելիքները: Բնականաբար, ժողովուրդն ունի առաջնորդողի կարիք: Ցավոք, մեր ժողովուրդը միշտ հույսեր է կապում անձերի հետ, չկա հավաքական պատասխանատվության զգացում, մարդիկ անդադար ինչ-որ դեմքերի են ուզում տեսնել: Օրինակ, Դաշնակցությանը պետք է վստահել ընդհանուր կերպով, որպես 135 տարվա կուսակցություն, բայց ժողովուրդը շարունակ անուններ է ուզում լսել՝ ինստիտուտները կարեւորելու փոխարեն: