– Ո՞ր ուղղություններով պետք է զարգանան մեր արտաքին տնտեսական հարաբերությունները, և որո՞նք կարող են լինել արտահանվող հիմնական ապրանքները:

– Արդեն նշեցի, որ մեր տնտեսության զարգացման հիմքում պետք է լինեն բարձրակարգ կրթությունը, գիտությունը և նորարարությունը։ Այսինքն` հայկական ծագում ունեցող ապրանքին և ծառայությանը բնորոշող մրցակցային առավելությունը պետք է լինի բարձր տեխնոլոգիական բովանդակությունը, և նմանատիպ արտադրանքն է, որ պետք է կազմի մեր արտահանման հիմնական մասը։ Այս դեպքում է, որ կունենանք տնտեսության և բարեկեցության իրական աճ, ինչպես նաև էապես ավելի ընդգրկուն ու բազմազան կդարձնենք այն երկրների շարքը, որտեղ ի վիճակի կլինենք իրականացնել արդյունավետ արտահանում։

Անդրադառնալով Հայաստանի արտաքին տնտեսական հիմնական գործընկերներին` առաջին հերթին հարկ է նշել, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է, ինչը կազմակերպության մյուս անդամ երկրների հետ առևտրում ապահովում է ազատ առևտրի ռեժիմ, ինչպես նաև ԵՄ-ի ու ԱՄՆ-ի հետ առևտրում` հատուկ արտոնյալ ռեժիմներ։ Միաժամանակ, Հայաստանը Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության անդամ է, ինչի արդյունքում ԱՀԿ մնացած անդամների հետ առևտրային հարաբերություններում օգտվում է առավել բարենպաստության և ազգային ռեժիմներից։ Ասվածը ցույց է տալիս, որ հիշյալ` մեզ համար շահեկան առևտրային ձևաչափերում, ինչպես նաև այլ երկրների, մասնավորապես` Հնդկաստանի և Չինաստանի հետ առկա առևտրային հարաբերություններում թաքնված են լայն հնարավորություններ, որոնց առավելագույն արդյունավետ օգտագործումը խթան կհանդիսանա Հայաստանի տնտեսության հարատև զարգացման համար։

– Արտաքին քաղաքական ի՞նչ մարտահրավերների առաջ ենք կանգնած, ի՞նչ դիրք պիտի բռնենք աշխարհաքաղաքական արդի իրավիճակում:

– Բազմաթիվ են այն արտաքին քաղաքական մարտահրավերները, որոնց վերջին մոտ երեք տասնյակ տարիների ընթացքում առերեսվում է Հայաստան պետությունը։ Դրանց հիմնական մասը կարելի է հատկորոշել որպես շարունակվող տարաբնույթ գործընթացներ, որոնք են՝ Խորհրդային միության փլուզումով սկիզբ առած Յալթա-Պոտսդամ գործող աշխարհակարգի կազմաքանդումը և նորի ձևավորումը, հայկական անկախ պետականության կայացումը և միջազգային տարբեր ատյաններում նրա համարժեք ներկայացումը, Արցախյան գոյամարտում տարած հաղթանակի արդյունքների միջազգային ճանաչումը ու դրա պայմանագրային ամրագրումը, Հայոց ցեղասպանության և հայրենազրկման միջազգային ճանաչումը և անհրաժեշտ կենսական փոխհատուցման ստացումը, աշխարհաքաղաքական կենտրոնների, ինչպես նաև հարևան երկրների հետ արդյունավետ երկկողմ և բազմակողմ հարաբերությունների ձևավորումը, տարածաշրջանում ընթացող աշխարհաքաղաքական զարգացումներում հայկական կողմի համապատասխան դիրքավորումը, անդամակցած ռազմավարական կառույցներում, մասնավորապես՝ ԵԱՏՄ և ՀԱՊԿ, համակողմանի համագործակցության իրականացումը։

Հաշվի առնելով վերոհիշյալը` միաժամանակ անհրաժեշտ է արձանագրել, որ հեղափոխական գործընթացի արդյունքում մենք հայտնվել ենք բացարձակ նոր իրավիճակում և ունենք արտաքին քաղաքական հարաբերություններում վճռական վերադիրքավորում կատարելու ու ազգային հստակ օրակարգով հանդես գալու եզակի հնարավորություն։

Մ.Պ.