ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմական բախման վտանգ կա
03 Նոյեմբեր 2023
Մերձավոր Արեւելքում հակամարտությունների ընդլայնման վտանգ կա, թեեւ տարբեր ուժեր փորձում են կառավարելի դարձնել պատերազմի ընթացքը։ Այս մասին NEWS.am-ի «Ուժի գործոն» հաղորդաշարի եթերում ասաց Իրանի խորհրդարանի պատգամավոր Ռոբերտ Բեգլարյանը։
Նա հավելեց, որ ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև ռազմական բախման վտանգ կա։
«Տարածաշրջանում ամերիկյան ներկայության ավելացումը նախազգուշացում է Իրանին՝ իրավիճակը կառավարելի դարձնելու համար»,- ընդգծել է պատգամավորը։
Պատգամավորը նշել է, որ «Հեզբոլլահի» առաջնորդը փորձում է Իսրայելին ստիպել զինադադարի գնալ, իսկ մերժման դեպքում կարող են ռազմական հրահանգներ տրվել, որոնք լուրջ վտանգ կստեղծեն ոչ միայն տարածաշրջանի, այլ ամբողջ աշխարհի համար։
«Դիմադրության առանցք»-ի համար կարևոր է, որ Գազայի գոյությունը կասկածի տակ չառնվի, մինչդեռ Իսրայելը սպառնում է ոչնչացնել Գազան, և դա ավելի լուրջ գործոն է, քան ՀԱՄԱՍ-ի ճակատագիրը։ Ներքին իրավիճակը Լիբանանում, ինչպես նաև Իրանի դերը, որը ձգտում է իրավիճակը հնարավորինս կառավարելի դարձնել, ստիպում են Հեզբոլլահին մինչև վերջին պահը զերծ մնալ ավելի լուրջ ռազմական գործողություններից։
Միաժամանակ, Իրանում կան շրջանակներ, որոնք կարծում են, որ երկիրը պետք է միջամտի, քանի որ երկրի իմիջի խնդիր կա, քանի որ Պաղեստինի հարցն աշխարհում ընկալվում է որպես Թեհրանի համար ամենակարևոր մարտահրավերը»,- պարզաբանեց Բեգլարյանը։
Նա հիշեցրել է, որ Իրանի արտգործնախարարության ղեկավարն այցելել է նաև Թուրքիա, որը փորձում է միջնորդի դեր խաղալ՝ ելնելով իր աշխարհաքաղաքական նպատակներից։
«Հուսով եմ, որ դա դրական դեր կխաղա իրավիճակի հանգուցալուծման գործում»,- եզրափակեց պատգամավորը:
Իրանում քաղաքական որոշումների կայացման վրա ազդող ամենաազդեցիկ փորձագետները մշտապես ասում են, որ Թեհրանը ոչ մի դեպքում չպետք է թույլ տա Զանգեզուրի միջանցքի բացումը, քանի որ դա սպառնալիք կստեղծի Իրանի ապագայի համար՝ առաջիկա 100 տարում։ Նրանք Իրանի երկարաժամկետ զարգացման բանալին համարում են հայկական սահմանի անձեռնմխելիությունը. ասաց Ռոբերտ Բեգլարյանը։
Հայտնի է, որ Զանգեզուրի միջանցքը ռազմավարական նշանակություն ունի Բաքվի և Անկարայի համար՝ համարելով, որ Հայաստանը թուլացած է, և կարելի է զիջումների հասնել, նշեց նա։
Պատգամավորը նշեց, որ Թուրքիան և Ադրբեջանը տարբեր հայտարարություններով փորձում են մեղմել Իրանի դիրքորոշումը, սակայն Իրանը գիտի, որ այդ սպառնալիքը կա։
«Տարածաշրջանում սահմանների փոփոխության անթույլատրելիության վերաբերյալ Իրանի շեշտադրումը չի փոխվել, բայց իրավիճակը շատ արագ է փոխվում, փակ դռների հետևում շատ բան է քննարկվում։
Իրանում, սակայն, ինքնին սկզբունքն օրակարգում է։ Հայաստանն Իրանի համար առանցքային նշանակություն ունի՝ հյուսիս և Սև ծով դուրս գալու հարցում։ Զարգացումները կախված են ռեսուրսներից և իրավիճակից, բայց ինչ-որ պահի առաջնահերթությունները կարող են ժամանակավորապես փոխվել: Վտանգ կա, որ Գազայի հատվածում զարգացումները կարող են հենց նման իրավիճակ ստեղծել»,- ընդգծել է նա։
Նրա խոսքով՝ Ղարաբաղի հարցի լուծումն այն տեսքով, որով այն կա, ինչպես նաև արտաքին խաղացողների ակտիվացումը ստիպեցին Իրանին հստակեցնել իր դիրքորոշումը, այդ թվում՝ «3+3» ձևաչափով։
«Թուրքիայի ավանդական ակտիվությունը, որպես տարածաշրջանում ՆԱՏՕ-ի անդամ, միշտ էլ զգայուն խնդիր է եղել Իրանի համար։ Թուրքիայի միջոցով տարածաշրջանում Արեւմուտքի ներկայությունը, ինչպես նաեւ տարածաշրջանում Ռուսաստանի դիրքերի թուլացումը ստիպեցին Իրանին ակտիվանալ։
Ուստի, Թեհրանը շահագրգռված է, որ «3+3» ձևաչափը տարածաշրջանային խնդիրների լուծման գործում լուրջ դերակատարում ունենա։ Բայց յուրաքանչյուր երկիր ունի իր շահերը։ Մենք տեսնում ենք, որ Վրաստանն ընդհանրապես հրաժարվում է մասնակցել, Ռուսաստանը զբաղված է Ուկրաինայի խնդրով և Թուրքիային և Ադրբեջանին թույլ է տալիս որոշակի դիվիդենտներ ստանալ, Թուրքիան ՆԱՏՕ-ի ներկայացուցիչ է, իսկ Ադրբեջանը խաղում է տարբեր լարերի վրա։
Այս առումով, «3+3» ձևաչափը կարող է միայն հռչակագրային նշանակություն ունենալ»,- եզրափակեց նա։
