2026 թ-ի ապրիլի 11-12-ը Փարիզում կայացել է Սփյուռքի ազգային զորաշարժի խորհրդաժողով, որին իր մասնակցությունն է ունեցել Արցախի պատվիրակությունը:

Ֆրանսիա կատարած այցի շուրջ «Ապառաժ»-ի թղթակից Կարինե Բախշիյանը զրուցել է ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ Արա Պուլուզյանի հետ:

-Նախևառաջ պետք է ասել, որ Արցախի ժողովրդի բռնի տեղահանությունից հետո դա առաջին պաշտոնական այցն էր Արցախի իշխանությունների մակարդակով։ Հիմնական նպատակը Սփյուռքի համախմբման ու զորաշարժին նվիրված խորհարդաժողովին մասնակցելն էր։ Մեր պատվիրակության կազմում էին ԱՀ ԱԺ նախագահ, ԱՀ Նախագահի պաշտոնակատար Աշոտ Դանիելյանը, ԱՀ ՄԻՊ Գեղամ Ստեփանյանը, ԱՀ ԱԺ նախկին նախագահ Արթուր Թովմասյանը, ԱՀ Մշակույթի նախկին նախարար, Արցախի թեմական խորհրդի ատենապետ Լեռնիկ Հովհաննիսյանը, ԱՀ Արտաքին գործերի փոխնախարար Արմինե Ալեքսանյանը, ՀՅԴ Արցախի ԿԿ ներկայացուցիչ Արա Պուլուզյանը։ Հանդիպումներին ուղեկցել են Ֆրանսիայում Արցախի ներկայացուցիչ Հովհաննես Գևորգյանը և ՀՅԴ Հայ դատի Եվրոպայի գրասենյակի պատասխանատու Գասպար Կարապետյանը:

Խորհրդաժողովը համախմբել է աշխարհի 17 երկրներից ժամանած շուրջ 150 մասնակիցների։ Արցախի հիմնահարցի շուրջ, բացման խոսքով հանդես է եկել Աշոտ Դանիելյանը՝ շեշտելով այն, որ Արցախի էջը փակված չէ, և դա միայն խոսքեր չեն, այլ անշրջելի պարտավորություն։ Արցախի հարցը պետք է պահվի օրակարգում, թե՛ միջազգային հարթակներում, թե՛ հայկական իրականության մեջ։ Բնականաբար, քննադատվեց ՀՀ իշխանությունների կեցվածքն Արցախի հարցի վերաբերյալ։ Ժողովի բոլոր մասնակիցները միահամուռ աջակցություն հայտնեցին Արցախի հարցը օրակարգում պահելու շուրջ։ Այդ կապակցությամբ խորհրդաժողովն ունեցավ իր եզրակացությունը, որն արտացոլվեց իր եզրափակիչ հայտարարության մեջ։

—Ի՞նչ հանդիպումներ եք ունեցել Ֆրանսիայի քաղաքական ու համայնքային շրջանակների հետ։

-Խորհրդաժողովից հետո մեր պատվիրակությունը շարունակեց իր աշխատանքները Ֆրանսիայում։ Հանդիպումներ ունեցանք Ֆրանսիա-Արցախ բարեկամության շրջանակի նախագահ, ԱԺ պատգամավոր և Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի փոխնախագահ Էմանուել Մանդոնի և Ֆրանսիայի Սենատում Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի նախագահ և Լեռնային Ղարաբաղի

միջազգային տեղեկատվական խմբի փոխնախագահ Ժիլբեր Լյուկ Դըվինազի հետ։ Օրակարգում էին Բաքվում ապօրինաբար պահվող հայ գերիների հարցը, ինչպես նաև Արցախ վերադարձի հարցը։ Հատկանշական էր, որ պատգամավորները հիասթափված էին Հայաստանի իշխանությունների Արցախի հարցի հանդեպ ունեցած կեցվածքից։

Ֆրանսիա կատարած այցի ընթացքում Արցախի պատվիրակությունը հանդիպել է Հայ Առաքելական եկեղեցու Ֆրանսիայի թեմի առաջնորդ Գրիգոր եպիսկոպոս Խաչատրյանի հետ։ Հանդիպումը տեղի է ունեցել Ֆրանսիայի հայոց թեմի առաջնորդարանում։

Շեշտվել է Արցախի ժողովրդի իրավունքների վերականգնման ուղղությամբ տարվող աշխատանքների կարևորությունը։

Հանդիպում ենք ունեցել համայնքային ղեկավարության հետ։ Փարիզ քաղաքի փոխքաղաքապետին, նախկին քաղաքապետին շնորհակալություն ենք հայտնել Արցախի շրջափակման ժամանակ հումանիտար օգնություն ուղարկելու համար, որը, սակայն, Ադրբեջանի կողմից չթույլատրվեց մուտք գործել Արցախ։

Հանդիպեցինք նաև Ալֆորվիլ քաղաքի քաղաքապետի հետ․ շատ ջերմ ընդունելության արժանացանք։ Ալֆորվիլը քույր քաղաք է Արցախի Բերձոր քաղաքի հետ։ Արցախյան 44 օրյա պատերազմի օրերին քաղաքապետարանի շենքում ծածանվում էր Արցախի դրոշը։ Արֆորվիլի քաղաքապետը ծրագրում է մոտ ապագայում քույր քաղաքի հուշագիր ստորագրել Գյումրի քաղաքի հետ։

Հանդիպեցինք նաև Ֆրանսիայի հայկական միությունների համակարգող խորհրդի անդամներ Արա Թորանյանի և Մուրադ Փափազյանի հետ։ Արա Թորանյանը մեզ ընկերակցում էր Փարիզի քաղաքապետարանում տեղի ունեցած այցելության ժամանակ։ Հանդիպել ենք նաև «Երկիր և մշակույթ», « Սատար Արցախի» կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ։

Առիթ ենք ունեցել նաև հանդիպելու ֆրանսիական լրատվամիջոցների ներկայացուցիչների հետ և խոսել Արցախի ժողովրդի իրավունքների մասին:

-Արցախի պատվիրակությունը Ֆրանսիայից մեկնեց Բելգիա։ Ինչպիսի՞ աշխատանքներ տարվեցին այնտեղ․․․

-Ճամփորդության երկրորդ մասը Բրյուսելում էր։ Ապրիլի 14-ին Բրյուսելում Եվրոպայի Հայ Դատի գրասենյակի պատասխանատու Գասպար Կարապետյանի նախաձեռնությամբ կազմակերպվեց հանդիպում Եվրախորհրդարանի պատգամավոր, Հայաստանի հետ բարեկամության խմբի նախագահ Լուկաս Ֆուրլասի (ԵԺԿ խմբակցություն) և Սոցիալիստների ու դեմոկրատների առաջադիմական դաշինքի փոխնախագահ Յանիս Մանիատիսի հետ:

Քննարկումներում անդրադարձ արվեց Արցախի ժողովրդի առջև ծառացած կարևոր մարդասիրական և քաղաքական մարտահրավերներին։ Մեր պատվիրակությունը վերահաստատեց Արցախի ձայնը միջազգային հարթակներում լսելի դարձնելու անհրաժեշտությունը։ Արծարծվեց Արցախի վերադարձի իրավունքի և գերիների ազատ արձակման հարցերը։

Հյուրընկալվել ենք նաև Բելգիայի հայ համայնքի սոցիալ-մշակութային «Հայ Տունը» կենտրոնում, որը գտնվում է Բրյուսելում։ «Հայ Տունը» վերահաստատել է իր հանձնառությունն Արցախի ժողովրդի հիմնարար իրավունքների պաշտպանության գործում՝ ընդգծելով, որ մշակույթի պահպանումը անբաժանելի է ինքնության, արժանապատվության և հիշողության իրավունքից։

Հայկական համայնքը մտահոգված էր ՀՀ առաջիկա ընտրությունների, Արցախի հարցի, Արցախի ժողովրդի կարգավիճակի մասին։

-Որքանո՞վ եք կարևորում տեղահանությունից հետո Արցախի իշխանությունների նման ձևաչափով այցելությունները։

— Այս այցելությունը բավականին կարևոր եմ համարում, առանձնապես, երբ Արցախի բռնի տեղահանությունից հետո առաջին անգամ է Արցախի պատվիրակությունը ներկայանում․ թե՛ միջազգային հարթակներում, թե՛ Սփյուռքում։ Մենք ցույց տվեցինք, որ Արցախի հարցը փակված չէ։ Անկախ ամեն ինչից, Արցախի իշխանությունները գոյություն ունեն և փորձում են գործնական աշխատանքներ տանել Արցախի հարցը չմարելու ուղղությամբ։ Մենք կանենք հնարավորը, որ Արցախի ժողովրդի իրավունքները երբեք չանտեսվեն։ Կարևոր եմ համարում, որ Հայ Դատի գրասենյակների և սփյուռքահայ ու այլազգի բարեկամների շնորհիվ այս աշխատանքները շարունակվեն։ Պետք է միջազգային օրակարգի վրա պահել Արցախի իրավունքների և գերիների ազատման հարցերը։

Միաժամանակ այս այցելությունն ապացուցեց, որ մենակ չենք․ ունենք բարեկամներ, ովքեր պատրաստ են մեզ հետ միասին պայքարելու։