ՀՅԴ Բյուրոյի տնտեսական հետազոտությունների գրասենյակի պատասխանատու, տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը մոտավոր հաշվարկ է արել, թե ամսական որքա՞ն եկամուտ են ունենում գրավատները և որքանո՞վ է արդարացված պետտուրքի` նման չափով ավելացումը։

Պարսյանի ունեցած հաշվարկների համաձայն` գրավատները բարձր շահութաբերությամբ աչքի չեն ընկնում, եթե հաշվի առնենք, թե որքան գումար են ներդնում իրենց գործունեության մեջ։ «Միջին հաշվով մեկ գրավատունն ամսական ծախսում է մոտ 800 000 գումար, որն ուղղում է աշխատավարձերի, պահպանման և այլ ծախսերի վրա։ Իսկ մաքուր եկամուտն ամսական կազմում է 300-400 000 դրամ։ Այսինքն` տնտեսվարողները պետք է իրենց շրջանառությունը նվազագույնը 20 միլիոնով ավելացնեն, որպեսզի մարեն նաև պետտուրքի` 60 անգամով բարձրացված ծախսը։ Այս պայմաններում, անշուշտ, դա անիրական է, և մեր տնտեսվարողների մեծ մասն ուղղակի գործունեությունը դադարեցնելու է կամ անցնելու են ստվերային դաշտ` չեն վճարելու պետտուրքը ու գործելու են ապօրինի, սև շուկայում»,–ասաց Պարսյանը։

Նա նշեց, որ ներկայումս ԿԲ-ի կողմից 128 գրավատուն է լիցենզիա ստացել, ինչպես նաև առկա է 229 լիցենզիա` փոխանակման կետերի համար։ Պարսյանի հավաստմամբ, սակայն, պետտուրքի` 60 անգամ բարձրացման հիմքում ընկած է նաև այն հանգամանքը, որ եթե գրավատներից 3-4–ն էլ շարունակի իր գործունեությունը և վճարի համապատասխանաբար 3-4 մլն դրամ պետտուրք, ապա պետբյուջեի մուտքային մասը կապահովվի։

«Ստացվում է` պետբյուջեի մուտքային մասը վնաս չի կրի, սակայն շուկայից դուրս կմնան տնտեսվարողների 98-99 տոկոսը, իսկ արդյունքում կշահեն հայաստանյան խոշոր` 17 բանկերը։ Այս նախագիծը լոբբինգ անողը ԿԲ-ն է, որը սպասարկում է Հայաստանի բանկային համակարգի շահերը. տարիներ շարունակ ԿԲ-ն խստացրել է գրավատների և փոխանակման կետերի պայմանները, ինչի արդյունքում մի շարք տնտեսվարողներ արդեն իսկ դադարեցրել են իրենց գործունեությունը։ Սա, ըստ էության, վերջին հարվածն է այս ոլորտում»,– ասաց Պարսյանը` հավելելով, որ սրա արդյունքում կունենանք գերկենտրոնացված շուկա, որի հետևանքով էլ ոլորտում ծառայությունների գները կբարձրանան։

Սուրեն Պարսյանի կարծիքով` պետտուրքի ավելացման դեպքում մարզկենտրոններից դուրս գործող գրավատներն ու փոխանակման կետերը ուղղակի կդադարեցնեն իրենց գործունեությունը, քանի որ պետտուրքի միևնույն չափը նախատեսված է բոլոր տնտեսվարող սուբյեկտների համար` անկախ նրանց գտնվելու վայրից ու շահույթից։ Ըստ Պարսյանի` մի կողմից, խոսում ենք երկրի համաչափ կամ ներառական զարգացման մասին, մյուս կողմից, նման փոփոխություն իրականացնելով, համաչափության մասով զգալի կորուստների, տնտեսությունն էլ գերկենտրոնացման տանում։

m.armeniasputnik.am