Լուկաշենկոն պետք է դատապարտվի գործընկերներ պետությունների կողմից, որոնք այսօր Բելառուսի հետ համագործակցում են՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրույցում ասաց ՀՅԴ անդամ, Սոցինտերնի փոխնախագահ Մարիո Նալբանդյանը։

Ընդդիմադիր գործիչների հանդեպ Բելառուսում ծայր առած հետապնդումների թիրախ է դարձել նաև Սոցինտերնի՝ ԱՊՀ, Կովկասի և Սև ծովի հարցերով հանձնախմբի համանախագահ, Բելառուսի «Նարոդնայա Հրամադա» կուսակցության նախագահ Միկալայ Ստատկևիչը, որը դատապարտվել է 14 տարվա ազատազրկման։

Սոցինտերնը համարում է, որ դատավարությունը եղել է կեղծ, այս պատճառով էլ դատապարտող հայտարարությամբ է հանդես եղել և կոչ արել միջազգային հանրությանը դատապարտել աղմկահարույց բռնաճնշումները։

«Միկալայ Ստատկևիչի դատավարությունը դռնփակ պայմաններում խախտում է միջազգային իրավական բոլոր նորմերը։ Այդ դատավարությունը տեղի է ունեցել ի հետևանք Միկալայ Ստատկևիչի և իր կուսակցության՝ «Նարոդնայա Հրամադայի», ընդդիմության դիրքերից բռնատեր Լուկաշենկոյին ընդդիմանալուն։ Հետևանքը հալածանքն ու ձերբակալումներն էին, որոնք նոր չեն․ դեռ 2000 թ-ին Միկալայն՝ ինքը, իբրև նախագահի թեկնածու, առիթ ունեցել էր նույն վիճակին ենթարկվելու, այսինքն, 2000 թ-ին, երբ նա ներկայացրեց իր թեկնածությունը նախագահի պաշտոնի համար՝ բանտարկվեց և 5 տարի բանտ նստեց առանց նվազագույն պայմանների դատավարության»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Այս անգամ արդեն 565 օր է, որ ընդդիմադիր գործիչը ազատությունից զրկված է, իսկ դատավարությունը տեղի է ունեցել դռնփակ՝ առանց իրավաբանների ներկայության, նույնիսկ իր ամենամոտ հարազատները ներկա չեն եղել, և նա հնարավորություն չի ունեցել իր իրավունքները պաշտպանելու՝ վստահեցնում է Նալբանդյանը։

«Այսինքն, ստալինյան մոդելով դատավարություն տեղի ունեցավ, որ դատապարտելի է ամեն ձևերով՝ ոչ միայն իբրև իրավական մեծ հանցագործություն, այլ տարրական մարդկային իրավունքների, քաղաքացիական իրավունքների խախտման տեսանկյունից, որն այսօր ԵԱՏՄ-ում գտնվում է իբրև գործընկեր և՛ Հայաստանի, և՛ Ռուսաստանի, և՛ ուրիշ երկրների հետ․ Բելառուսը պիտի ստանա դատապարտություն իր գործընկերների կողմից»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Նա վսահեցրեց, որ Սոցինտերնը՝ անդամ բոլոր կուսակցություններով, բոլորովին դեմ է, ավելի քան 150 կուսակցություններ միացել են դատապարտման կոչին։

«Լուկաշենկոն պետք է դադարեցնի հալածանքը, ընդդիմադիրներին հետապնդելու իր ծրագիրը և հիմնականում պետք է դատապարտվի իր գործընկերների կողմից, որոնք այսօր Բելառուսի հետ համագործակցում են՝ լինի ԵԱՏՄ, լինի այլ համաձայնությունների անդամ։ Լուկաշենկոյի մասին խոսելն ավելորդ է, նա օրըստօրե հաստատում է բռնատիրական կարգերը, ժողովրդի վրա ճնշում է բանեցնում, և վատ օրինակ է ամբողջ տարածաշրջանի համար»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Նա ընդգծեց, որ Սոցինտերնը և ՀՅԴ-ն դատապարտում են այս գործընթացը, և մտահոգ են, որ տարածաշրջանը սկսել է հետքայլ անել, տարածաշրջանում սկսել են դրսևորվել հարցեր, որոնք լրջորեն պետք է միջազգային հանրության ուշադրությունը գրավեն։

«Միկալայ Ստատկևիչը Հայաստան է այցելել Սոցինտերնի տարածաշրջանային ժողովին մասնակցելու, ներկա է եղել, հետո մի քանի օր ևս մնացել է Հայաստանում, առիթ ենք ունեցել նրա հետ Հայաստանում շրջելու, իր զորակցությունը հայտնել է, և իր կուսակցությունը, որը փոքր է, բայց հստակ, ուժեղ քաղաքական ծրագրերով, ժողովրդի արդարություն փնտրող կուսակցություն, պետք է անպայման վերականգնի գործունեությունը»,-ասաց նա։

Սոցինտերնը ձայնը բարձրացնում է, որ Բելառուսում առանց արդար դատավարության բանտարկված քաղաքական գործիչներն ազատ արձակվեն։

«Սա պայման է, մենք դատապարտում ենք և պահանջում ենք Միկալայ Ստատկևիչի ազատ արձակումը և Բելառուսում նվազագույն ժողովրդավարական պայմանների ապահովումը»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Նա համոզված է, որ Լուկաշեկոն միայն բռնատիրական կարգերով է կարողանում պահել իշխանությունը։

Աննա Բալյան

Հարցազրույցը՝ տեսանյութում․

https://youtu.be/UzNaldO6xl4

Հայաստանը ոչ միայն զրկվում է կարևոր հողերից, այլև միջազգային վարկանիշն անկումի մեջ է․ Մարիո Նալբանդյան

44-օրյա պատերազմի ամբողջ ընթացքում օր-օրի Սոցինտերնին տեղյակ ենք պահել տարբեր իրադարձությունների մասին, ինչպիսիք են Թուրքիայի միջամտությունը և կարևոր ներդրումը Ալիևի հարձակումներին, Սիրիայից ծայրահեղական խմբավորումների անդամներ բերելը, որ ջարդ կազմակերպեն հայ ժողովրդի դեմ և այլն՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրույցում ասաց ՀՅԴ անդամ, Սոցինտերնի փոխնախագահ Մարիո Նալբանդյանը։

«Թեև մենք բավարարված չենք այն հայտարարությամբ, որ պատերազմի ընթացքում արեց Սոցինտերնը՝ երկու կողմերին նույն ձևով ներկայացնելով, սակայն պատերազմից հետո, մանավանդ վերջին ժամանակներում մենք զեկույցներով և բանավոր հայտարարություններով Սոցինտերնին տեղեկացնում ենք գերիների վիճակի և սահմանին տեղի ունեցող պարբերական հարձակումների և սպանություների մասին։ Դժբախտաբար, մինչև այսօր այս ուղղությամբ բացահայտ հայտարարություն չի եղել, սակայն մենք դա հետապնդում ենք»,-վստահեցրեց Մարիո Նալբանդյանը։

Հայաստանը թույլ տվեց, որ դեպի Իրան ճանապարհին ադրբեջանցիները մաքսակետեր տեղադրեն՝ այս կերպ փաստացի կորցնելով այդ ճանապարհը, հիմա էլ խոսվում է Տավուշով դեպի Վրաստան միջպետական ճանապարհի կարևոր հատվածը Ադրբեջանին զիջելու մտադրության մասին․ Մարիո Նալբանդյանը համամիտ է, որ Հայաստանն այս պարագայում ավելի մեծ շրջափակման մեջ կհայտնվի, ոչ թե կբացվեն հաղորդակցական ուղիները։

«Զրկվելով դեպի Իրան և Վրաստան ճանապարհներից՝ Հայաստանը զրկվում է կոմունիկացիոն իր սեփական շահերի համար ունեցած հնարավորություններից և ձեռքերը ծալած հանձնվում է էրդողան-Ալիև տանդեմին։ Սրան պետք է վերջ դնել, Հայաստանի վարչակազմը՝ Փաշինյանի գլխավորությամբ, պետք է պաշտպանի Հայաստանի սահմանները, պետք է կանգնի իր թշնամիների առջև ճիշտ ձևով»,-ընդգծեց Մարիո Նալբանդյանը։

Հայաստանի ներքաղաքական վիճակի վերաբերյալ, ընդհանուր առմամբ, մեծ հարցականներ կան, նշեց նա, թեև 2018-ի իշխանափոխության ժամանակ գործող ղեկավարը հրաժարական տվեց և խաղաղ միջոցներով թույլ տվեց, որ իշխանափոխությունը տեղի ունենա, սակայն մանավանդ Եվրոպայի շրջանակներում պարզ է, որ այսօրվա իշխանությունը՝ Փաշինյանի գլխավորությամբ, գնում է ազատազրկումների ճանապարհով։

«Այդ ազատազրկումները ՏԻՄ վերջին ընտրությունների հետ սկիզբ չառան․ երկար ժամանակ սա տեղի է ունենում անցյալ ունեցող, ճանապարհ անցած մարդկանց հանդեպ։ Պարզ էր, որ սա պետք է դառնար բռնատիրական կարգերի պրոցեսի սկիզբը։ Բռնատիրական կարգերը, հավանաբար, պահանջ են Փաշինյանի իշխանության համար, որովհետև նրանք հիմա պիտի իրականացնեն այլ ծրագիր, հիմա ծրագիրը կապված չէ Հայաստանի և հայ ժողովրդի շահերի հետ, թելադրված ծրագիրը, որի համար Փաշինյանը և իր վարչակազմը առաջ կգնան միջազգային հանրության «ծափահարումերով», վերջիվերջո պետք է հանգեցնի լուրջ հարցերի Հայաստանի համար»,-ասաց Մարիո Նաբանդյանը։

Նա նկատեց, որ տարուց ավելի ընդդիմությունը փողոցներ իջած իր խոսքն է արտահայտում, բայց արդյունքը գոհացնող չէ, պետք է ընդդիմությունը հավաքվի և հասկանա՝ ինչ նոր միջոցների կարող է դիմել։

«Հակառակ դեպքում սա հղի է վտանգներով՝ Հայաստանը կզրկվի ոչ միայն իր կարևոր հողերից, այլ նաև միջազգային հանրության շրջանում կզրկվի ունեցած վարկից։ Որովհետև պիտի ընդունենք, որ Հայաստանի վարկանիշը միջազգային շրջանակներում բարձր է եղել, բայց այսօր և՛ իր քաղաքականությամբ, և՛ իր հիմնական ներկայացուցիչներով Հայաստանի վարկանիշը անկումի մեջ է և սա մեզ մեծ վնաս է հասցնում։ Մասնավորպես, մեր հարևանները՝ Ադրբեջանը և Թուրքիան, պատրաստ են Հայաստանի վրա գործել ամեն տեսակ անարդարություն, հողային իրենց պահանջների ախորժակը օրըստօրե բարձրանում է և Հայաստանը համարժեք պատասխան չի տալիս։ Սա ՀՀ արտաքին քաղաքականության ձախողումի արտահայտությունն է»,-վստահ է Մարիո Նալբանդյանը։

Ադրբեջանի ներսում այսօր խնդրահարույց են մարդու իրավունքների ու քաղաքացու նվազագույն իրավունքների վիճակը՝ նշեց նա։

«Պարզ է, որ Սոցինտերնը անտարբեր չէ և իր միջոցներով այդ բողոքը հասցրել է Ալիևին, որ այս վիճակը չի կարող շարունակվել»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Թուրքիայի վերաբերյալ վերջին տարիներին Սոցինտերնը հայտարարություններով, նույնիսկ գլխավոր քարտուղարի այցելությամբ ամենաբարձր մակարդակով հանդիպումներ է ունեցել՝ պահանջելով քաղբանտարկյալների իրավունքների հարգում։

«Ավելին ասեմ, երբ քրդամետ «Ժողովուրդների դեմոկրատական կուսակցության» առաջնորդը բանտարկվեց 6-7 տարի առաջ, Սոցինտերնը քարոզարշավ սկսեց տարբեր երկրներում, որ այդ բանտարկությունը ապօրինի է և քրդամետ կուսակցության առաջնորդը պետք է ազատ արձակվի»,-ասաց Մարիո Նալբանդյանը։

Չհաջողվեց, նշեց նա, ընդհակառակը, Էրդողանի ռեժիմը ոչ միայն նրան է բանտում պահում, այլև ավելացրել է այդ կուսակցության անդամների բանտարկությունները և նաև ժողովրդավարական կարգեր հետապնդող այլ գործիչների է բանտարկել։

Աննա Բալյան

Հարցազրույցը՝ տեսանյութում․

https://youtu.be/fDvpQQcdIZ0