Հնարավորությունը դեռ սպառված չէ
14 Նոյեմբեր 2019 ԱՐՏԱՇԵՍ ՇԱՀԲԱԶՅԱՆՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միությունը շարունակում է բողոքի նստացույցն ու այլ գործողությունները՝ պահանջելով Կրթության գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարար Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականը: Նախաձեռնության 7-րդ օրը, նոյեմբերի 14-ի առավոտյան, ցուցարարներն ու նրանց աջակիցները իրենց բողոքի գործողություններն իրականացնում էին կառավարության շենքի դիմաց, որի ներսում, այդ ժամին, ընթանում էր կառավարության հերթական նիստը: Երիտասարդները հայտարարեցին, որ իրենց են միացել Հայ բանասիրության ֆակուլտետի ուսանողներն ու դասախոսները, Շիրակի պետական համալսարանը, «Ապրիլյան պատերազմի մասնակիցների դիրքապահ հասարակական կազմակերպությունը», ինչպես նաեւ մի շարք քաղաքական գործիչներ, կուսակցություններ, եւ միություններ՝ համապատասխան հայտարարությամբ է հանդես եկել ԵՊՀ ուսանողական խորհուրդը: Նախորդ օրը, ի նշան ցուցարարների հետ համերաշխության, մեկօրյա գործադուլ էին հայտարարել ԵՊՀ ավելի քան 55 դասախոսներ, որոնք նաեւ ստորագրել էին համապատասխան հայտարարության ներքո: Կրթական ու գիտական ոլորտի մի շարք պատասխանատուներ, նույն օրը հանդես եկան նաեւ մամուլի ասուլիսով: Ասուլիսի մասնակիցների թվում էին ՀՀ Ազգային ակադեմիայի Պատմության, Գրականության եւ Լեզվի ինստիտուտների տնօրենները, Երեւանի պետական Համալսարանի պատմության եւ Խ. Աբովյանի անվան մանկավարժական համալսարանի Պատմության եւ իրավագիտության ֆակուլտետների դեկանները, ԵՊՀ Հայոց պատմության եւ Հայոց լեզվի ամբիոնների վարիչները, ինչպես եւ Հայաստանի գրողների միության նախագահը: Անհրաժեշտ համարեցինք թվարկել այս ցանկը արձանագրելու համար, որ Հայոց լեզվի ու գրականության կրթական ու գիտական ոլորտների պատասխանատուները, արտահայտելով նաեւ իրենց ղեկավարած հաստատությունների գիտակրթական մտավորականության տրամադրությունները, դրականորեն արձագանքեցին երիտասարդների բողոքին եւ խոր մտահոգություն փոխանցեցին «Բարձրագույն կրթության եւ գիտության մասին» օրենքի նախագծի վերաբերյալ: Բացի ոչ մասնագիտական բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում հայոց պատմության, լեզվի ու գրականության դասընթացների ոչ պարտադիր հայտարարելն ու դրանց դասավանդման խնդիրը ԲՈւՀ-երի տնօրինության հայեցողությանը թողնելը, գիտանականները մատնանշեցին օրենքի տվյալ նախագծում առկա այլ անընդունելի «նորարարություններ» եւս: Մասնավորապես փոխվում է բարձրագույն կրթական հաստատությունների ղեկավար կազմերի ձեւավորման կարգը եւ, ըստ էության, այն ամբողջովին վերահսկելի է դառնում իշխանությունների կողմից: Ինչպես նշում էին գիտնական-մանկավարժները տվյալ կարգն այդչափ կենտրոնացված ու վերահսկելի չի եղել անգամ խորհրդային ժամանակներում: Իր հերթին լրջագույն հարված է ստանում Գիտությունների ազգային ակադեմիան, որի ինստիտուտները պատրաստվում են կցել բուհական ամբիոններին: Օրենքի նախագիծն ունի այլ անընդունելի առաջարկներ եւս:
Հայաստանի վարչապետը, հաշվարկ անելով իր հեղինակության վրա, օրեր առաջ փորձեց տեղի ունեցողի պատասխանատվությունը ստանձնել եւ «Փրկել» իր նշանակած սուպեր նախարարին: Երկրում ավտորիտար ռեժիմ հաստատող վարչապետը թերեւս մտահոգ է, որ իր մեկ զիջումը կարող է թուլության նշան համարվել եւ խանդավառել հանրության դժգոհ հատվածին ու ընդդիմությանը: Կարծես մոռացված է դեռ մեկ ու կես տարի առաջ տեղի ունեցած «հեղափոխության» ժողովրդային բնույթը, ինչպես եւ խոստումները, թե այսուհետ ժողովուրդն է իրեն վերաբերող ամեն որոշում կայացնելու: Եթե խոստումներն այսքան կարճ կյանք չունենային Վարչապետը հավանաբար չէր հայտարարի, թե եթե 10 հազար մարդ էլ բողքի ինքը նախարարին չի ազատի պաշտոնից: Նախարարն իր հերթին չէր ասի, թե հրաժարական կտա, եթե ինքը որոշի, որ լավ չի ղեկավարում: Փաստ է, որ մարդիկ բոլորովին այլ կերպ էին դատում ոչ հեռավոր անցյալում:
Դաշնակցության երիտասարդական միությունը, աջակցությամբ հանրության, մտավորականության, հասարակական ու քաղաքական ուժերի մի մեծ շերտի շարունակում է պահանջել ԿԳՄՍ նախարարի հրաժարականը, սրա մեջ տեսնելով ազգային ու մշակութային կարեւորագույն արժեքների դեմ ձեռնարկվող կործանարար քաղաքականության կանխումը: Նոր եւ ավելի խելամիտ նախարարը հնարավորություն կունենա սրբագրել իր նախորդի սխալները եւ իր գործունեությունը բխեցնել ինքնության ու անվտանգության հիմնասյուներ հանդիսացող ազգային արժեքներից:
Այլապես հասարակության համար կամաց-կամաց բացահայտվում է նաեւ երկրի Վարչապետի նոր կերպարը եւ եթե նա ամեն ինչի պատասխանատվությունը պիտի ստանձնի, ապա հեռու չպետք է համարել այն օրը, երբ հասարակական պահանջ կդառնա եւ վերջինիս հրաժարականի հարցը:
Ինչ վերաբերում է ԿԳՄՍ նախարարի հրաժարականի պահանջին, ապա այն միանգամից չի ծագել եւ մեկ պատճառի հետեւանք չէ: Ավանդական բարոյական, հոգեւոր ու մշակութային արժեքներ դավանող գրեթե 100-տոկոսին մոտեցող հասարակությանը նոր իշխանության եկած ուժը անընդհատ փորձում է պարտադրել օտարածին, ու անընդունելի արժեքներ: Այդպիսի մտադրությունների մասին տվյալ ուժը չի խոսել նախընտրական շրջանում եւ հետեւաբար անհեթեթություն է անբնական նախաձեռնությունները արդարացնել ընտրություններում ստացած վստահության քվեով: Ի վերջո այս մարդիկ հայ ընտանիքների ու հայ հասարակության ծնունդ են եւ ոչ միայն պետք է լավ պատկերացնեն հանրության տրամադրությունները, այլեւ պետք է լինեն այդ հանրության պատվերի իրականացնողները:
Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի Նախարարը, կառավարման ոչ երկար ժամանակահատվածում, հասցրել է զգալիորեն իջեցնել ղեկավարած չորս կարեւոր ոլորտների գործունեության ու զարգացման արդյունավետությունը, կասեցրել է կրթության գերազանցության ազգային ծրագիրը, լուծարել է Կրթության ազգային ինստիտուտը ՝ մասնավորապես կասեցնելով ուսուցիչների վերապատրաստման ամենամյա գործընթացը, նախաձեռնել է դպրոցական ծրագրերից «Հայոց եկեղեցու պատմություն», «Նախնական զինվորական պատրաստություն», «Հայրենագիտություն» առարկաների դուրս բերումը: Ֆինանսական միջոցների սահմանափակության պատճառաբանությամբ փակվել են մանկապատանեկան մի քանի պարբերականների հրատարակություններ: Համբերության բաժակը լցվեց վերոհիշյալ օրենքի նախագծի ի հայտ գալուց, ինչպես եւ հայի հոգեկարտվածքին ու բարոյական արժեքներին անհարիր բեմադրության եւ ֆիլմի համար զգալի ֆինանսական միջոցների հատկացման պատճառով: Հասարակության, պարզ քաղաքացու համար անհասկանալի է մնում, թե պատերազմների ու դժվարությունների եռեսունամյա դրամատիկ ճանապարհ անցած երկրի համար ինչո՞ւ է կարեւորվում ոչ թե հերոսական անձերի ու իրադարձությունների գովերգումը, այլ հոգեկան տվայտանքները, հայրենիքից ու քաղաքացիությունից հրաժարված, հայկական սպորտին լուրջ վնասներ հասցրած սեռափոխվածի անձի:
Կարելի է հասկանալ եւ հպարտանալ, որ այսօրվա հայ երիտասարդության բացարձակ մեծամասնության համար հարազատ են մնում իր պատմությունը, լեզուն ու մշակույթը եւ նա չի ցանկանում այլասերվել, եթե անգամ այդ այլասերությունը իր տուն են ուզում ներմուծել Ամերիկայից, Եւրոպայից կամ մեկ այլ վայրից:
Ինչպես երեւում է Հայաստանի երիտասարդ իշխանությունը ինչ-ինչ հաշվարկներով փորձում է ձգել ժամանակը հուսալով, որ ըմբոստության ալիքը կմարի: Բայց սա խաբուսիկ հույս է, որ ցավոք հետեւանք է շատ կարճ ժամանակում իրականության զգացողության կորստի: Երկրի անփորձ, բայց չափազանց ինքնավստահ իշխանավորները չեն զգում ամեն օր փոփոխվող իրականությունը եւ տղայական հոխորտանքով փորձում են ապացուցել սեփական ամենազորությունը, ինչը արել են նաեւ իրենցից առաջ եղած իշխանություններ: Այնուամենայնիվ վիճակը բարեփոխելու հնարավորությունները սպառված չեն եւ այդ հնարավորություններից մեկն էլ հանրության անունից, ՀՅԴ երիտասարդական միության եւ երիտասարդական-ուսանողական հանրույթի բաձրացրած խնդիրներին, լուծում տալն է:
